Μπορεί επισήμως στη Νέα Δημοκρατία κανείς να μη θέλει να ανοίξει συζήτηση για την «επόμενη ημέρα», όμως στο παρασκήνιο τα βλέμματα έχουν ήδη αρχίσει να στρέφονται στα πρόσωπα που θα μπορούσαν κάποια στιγμή να διεκδικήσουν την ηγεσία μετά τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Και ένα όνομα βρίσκεται σταθερά στο επίκεντρο: Νίκος Δένδιας. Η ισχυρή δημοφιλία του υπουργού Εθνικής Άμυνας, η παρουσία του στη βάση της παράταξης και η πολιτική αυτονομία που έχει οικοδομήσει προκαλούν ενδιαφέρον, αλλά και εμφανείς εσωκομματικές τριβές.
Η συζήτηση μπορεί να θεωρείται πρόωρη. Πολιτικά, όμως, έχει ήδη ξεκινήσει.
Και ίσως η καλύτερη απόδειξη δεν βρίσκεται στις επίσημες δηλώσεις αλλά στα «καρφιά», στις απουσίες που αποκτούν πολιτική σημασία και στις αντιδράσεις που προκαλεί κάθε κίνηση του Νίκου Δένδια.
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας εμφανίζεται εδώ και καιρό ως ένα από τα ισχυρότερα κυβερνητικά στελέχη σε επίπεδο προσωπικής δημοφιλίας, έχοντας ταυτόχρονα διαμορφώσει ένα πολιτικό προφίλ που ξεπερνά τα στενά όρια του υπουργείου του.
Και αυτό δεν περνά απαρατήρητο.
Η συγκέντρωση που έστειλε μήνυμα
Πρόσφατη εκδήλωση σε γνωστό χώρο της Παραλιακής αποτέλεσε ακόμη μία ένδειξη της κινητοποίησης που μπορεί να υπάρξει γύρω από το πρόσωπο του υπουργού.
Η παρουσία κόσμου σχολιάστηκε έντονα και ερμηνεύθηκε από αρκετούς ως επίδειξη της απήχησης που διαθέτει.
Δεν αποτελεί φυσικά από μόνη της μέτρηση εσωκομματικής δύναμης.
Δείχνει όμως κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία για οποιονδήποτε θέλει κάποτε να διεκδικήσει την ηγεσία ενός μεγάλου κόμματος: ο Δένδιας διαθέτει προσωπικό πολιτικό ακροατήριο.
Δεν είναι απλώς ένας υπουργός που αντλεί δύναμη από τη θέση του στην κυβέρνηση.
Έχει πολυετή κοινοβουλευτική παρουσία, έχει περάσει από κρίσιμα υπουργεία και έχει αποκτήσει αναγνωρισιμότητα που εκτείνεται πέρα από τον σκληρό κομματικό πυρήνα.
Η απουσία που προκάλεσε σχόλια
Και κάπου εδώ αρχίζει το ενδιαφέρον.
Ο Νίκος Δένδιας απουσίασε από την πρόσφατη κομματική εκδήλωση για την επέτειο της Νέας Δημοκρατίας.
Υπό διαφορετικές συνθήκες, μια υπουργική απουσία λόγω υποχρεώσεων θα μπορούσε να περάσει σχεδόν απαρατήρητη.
Δεν συνέβη αυτό.
Η απουσία συζητήθηκε και ακολούθησαν δημόσιες τοποθετήσεις που έδωσαν στην υπόθεση σαφώς μεγαλύτερη πολιτική διάσταση.
Το «καρφί» του Άδωνι
Ο Άδωνις Γεωργιάδης σχολίασε ότι και ο ίδιος είχε υπουργικές υποχρεώσεις, αλλά φρόντισε να επιστρέψει για την εκδήλωση.
Χωρίς να χρειάζεται να κατονομάσει τον Δένδια, η αναφορά διαβάστηκε από πολλούς ως σαφής αιχμή για τον υπουργό Εθνικής Άμυνας.
Και εδώ βρίσκεται το ενδιαφέρον.
Γιατί ο Άδωνις Γεωργιάδης δεν είναι ένα τυχαίο στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας.
Έχει ισχυρή παρουσία στη βάση, μεγάλη δημόσια αναγνωρισιμότητα και αποτελεί ένα από τα πολιτικά πρόσωπα που θα μπορούσαν, όταν και εφόσον ανοίξει πραγματικά η διαδικασία διαδοχής, να επιχειρήσουν να παίξουν ρόλο.
Επομένως, κάθε δημόσια διαφοροποίηση μεταξύ των δύο αποκτά εκ των πραγμάτων διαφορετική ανάγνωση.
Σήμερα είναι υπουργοί της ίδιας κυβέρνησης.
Αύριο μπορεί να βρίσκονται απέναντι σε μια εντελώς διαφορετική εσωκομματική εξίσωση.
Και ο Μακάριος Λαζαρίδης μπήκε στη συζήτηση
Η υπόθεση δεν σταμάτησε εκεί.
Ο βουλευτής Καβάλας Μακάριος Λαζαρίδης έγραψε:
«Απορώ με υπουργούς που επέλεξαν να λείπουν από τη γιορτή για τα 52 χρόνια της ΝΔ».
Η τοποθέτησή του ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη συζήτηση γύρω από την απουσία Δένδια.
Το σημαντικότερο, όμως, είναι άλλο.
Μια απουσία από μια κομματική εκδήλωση μετατράπηκε σε αντικείμενο δημόσιας πολιτικής αντιπαράθεσης.
Και αυτό συνήθως συμβαίνει όταν πίσω από το περιστατικό υπάρχει ήδη μεγαλύτερη πολιτική συζήτηση.
Γιατί ενοχλεί η δυναμική Δένδια
Ο Νίκος Δένδιας έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό μέσα στη σημερινή ΝΔ.
Κατάφερε να διατηρήσει υψηλή προσωπική αναγνωρισιμότητα χωρίς να εμφανίζεται καθημερινά στην πρώτη γραμμή της κομματικής αντιπαράθεσης.
Η θητεία του στο υπουργείο Εξωτερικών ενίσχυσε σημαντικά το προφίλ του, ενώ σήμερα στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας επιχειρεί να συνδέσει την παρουσία του με τη μεγάλη μεταρρύθμιση των Ενόπλων Δυνάμεων.
Παράλληλα, ο πολιτικός λόγος του παραμένει περισσότερο θεσμικός και λιγότερο συγκρουσιακός σε σχέση με άλλα κυβερνητικά στελέχη.
Αυτό του επιτρέπει να απευθύνεται σε διαφορετικές τάσεις της κεντροδεξιάς.
Και ακριβώς αυτή η δυνατότητα είναι πολύτιμη σε μια μελλοντική εσωκομματική αναμέτρηση.
Η διαδοχή που κανείς δεν ανοίγει – αλλά όλοι παρακολουθούν
Υπάρχει βέβαια μία βασική πραγματικότητα.
Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει επίσημη διαδικασία διαδοχής στη Νέα Δημοκρατία.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παραμένει πρόεδρος του κόμματος και πρωθυπουργός και κανείς δεν γνωρίζει πότε και υπό ποιες συνθήκες θα ανοίξει πραγματικά η συζήτηση για την επόμενη ηγεσία.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα κορυφαία στελέχη δεν σκέφτονται την επόμενη ημέρα.
Σε όλα τα κόμματα εξουσίας, οι ισορροπίες για τη διαδοχή αρχίζουν να διαμορφώνονται πολύ πριν ανοίξει επισήμως η κάλπη.
Δημιουργούνται δίκτυα.
Καταγράφονται συμμαχίες.
Μετριούνται δημοτικότητες.
Παρακολουθούνται οι κινήσεις των πιθανών αντιπάλων.
Και κυρίως, κάθε στέλεχος προσπαθεί να διατηρήσει ή να διευρύνει την επιρροή του στην κομματική βάση.
Το πλεονέκτημα του Δένδια
Εάν κάποια στιγμή ανοίξει η διαδικασία, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ξεκινά με ένα σημαντικό πλεονέκτημα: είναι ήδη γνωστός στο σύνολο σχεδόν του εκλογικού σώματος.
Δεν χρειάζεται να συστηθεί στους ψηφοφόρους της ΝΔ.
Επιπλέον, μπορεί να απευθυνθεί σε διαφορετικές πτέρυγες του κόμματος.
Έχει παραδοσιακά κεντροδεξιά χαρακτηριστικά, ισχυρό προφίλ στα εθνικά θέματα και ταυτόχρονα μια δημόσια εικόνα που δεν περιορίζεται στον σκληρό δεξιό πυρήνα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η διαδοχή είναι «κλειδωμένη».
Κάθε άλλο.
Όταν έρθει εκείνη η ώρα, οι υποψήφιοι μπορεί να είναι περισσότεροι, οι συσχετισμοί διαφορετικοί και οι πολιτικές συνθήκες εντελώς αλλαγμένες.
Αλλά σήμερα, το όνομα Δένδια βρίσκεται αναμφίβολα μέσα στη συζήτηση.
Μια ΝΔ που ήδη συζητά την επόμενη γενιά
Το ενδιαφέρον είναι ότι όλα αυτά συμβαίνουν σε μια περίοδο κατά την οποία η Νέα Δημοκρατία αντιμετωπίζει ταυτόχρονα και τις παρεμβάσεις των δύο πρώην πρωθυπουργών της.
Ο Αντώνης Σαμαράς βρίσκεται σε ανοιχτή πολιτική σύγκρουση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Ο Κώστας Καραμανλής διατηρεί τη δική του στάση και τις δικές του αποστάσεις.
Και στο εσωτερικό της σημερινής κυβερνητικής ομάδας αρχίζει παράλληλα να διακρίνεται η συζήτηση για τα πρόσωπα που θα μπορούσαν να πρωταγωνιστήσουν μετά τον σημερινό πρόεδρο.
Αυτό δημιουργεί ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον πολιτικό σκηνικό.
Τα «καρφιά» δείχνουν ότι η μάχη έχει αρχίσει πολύ πριν από την κάλπη
Κανείς σήμερα δεν μπορεί να γνωρίζει ποιος θα διαδεχθεί τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Ούτε υπάρχει αυτή τη στιγμή τέτοια εκλογική διαδικασία.
Υπάρχει όμως κάτι που δύσκολα αμφισβητείται:
η συζήτηση για την επόμενη ημέρα έχει ήδη μπει στα πολιτικά πηγαδάκια της Νέας Δημοκρατίας.
Και όσο ο Νίκος Δένδιας διατηρεί υψηλή δημοφιλία και εμφανίζει ισχυρή απήχηση στη βάση, τόσο περισσότερο θα βρίσκεται στο επίκεντρο.
Γι’ αυτό ίσως τα «καρφιά» για μια απουσία από μια κομματική γιορτή έχουν μεγαλύτερη σημασία από την ίδια την απουσία.
Γιατί στη μάχη της διαδοχής, όταν αυτή πραγματικά έρθει, τίποτα δεν θα ξεκινήσει εκείνη την ημέρα.
Οι θέσεις εκκίνησης διαμορφώνονται πολύ νωρίτερα. Και ο Νίκος Δένδιας δείχνει ήδη να έχει πάρει θέση.
