Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου: Στον πάγο το καλώδιο των δισεκατομμυρίων – Η Τουρκία, η Κάσος και το δύσκολο ερώτημα για την Αθήνα
Σοβαρά ερωτήματα για το μέλλον της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου προκαλούν οι νέες δηλώσεις της γαλλικής Nexans, καθώς το έργο Great Sea Interconnector (GSI) βρίσκεται αντιμέτωπο με παρατεταμένες καθυστερήσεις, γεωπολιτικές πιέσεις και εκκρεμότητες που δεν έχουν ακόμη επιλυθεί. Η προοπτική ουσιαστικής μετάθεσης των εργασιών προς το 2028 αναδεικνύει ένα δύσκολο ζήτημα: μπορεί να προχωρήσει ένα στρατηγικό ευρωπαϊκό ενεργειακό έργο όταν οι απαραίτητες έρευνες βυθού συναντούν τις τουρκικές αντιδράσεις;
Η Nexans αλλάζει προτεραιότητες και το GSI παραμένει σε αναμονή
Νέα δεδομένα δημιουργούν οι τοποθετήσεις του διευθύνοντος συμβούλου της γαλλικής Nexans, Julien Hueber, σχετικά με τον προγραμματισμό του έργου.
Η Nexans αποτελεί βασικό βιομηχανικό παράγοντα στην κατασκευή του υποθαλάσσιου καλωδίου που προορίζεται να συνδέσει ηλεκτρικά την Ελλάδα με την Κύπρο.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις που δημοσιοποιήθηκαν, η εταιρεία έχει περιορίσει την έκθεσή της στον κίνδυνο καθυστερήσεων του GSI, εξασφαλίζοντας απασχόληση των παραγωγικών της εγκαταστάσεων μέσω άλλου έργου έως τα μέσα του 2028.
Ο επικεφαλής της εταιρείας ανέφερε επίσης ότι η εξέλιξη του GSI, είτε προχωρήσει είτε όχι, δεν αναμένεται να μεταβάλει τη συνολική εικόνα των οικονομικών προβλέψεων της Nexans έως το 2028.
Πρόκειται για μια τοποθέτηση με ιδιαίτερη σημασία.
Η γαλλική εταιρεία δείχνει ότι δεν μπορεί να διατηρεί επ’ αόριστον δεσμευμένη την παραγωγική της δυναμικότητα για ένα έργο του οποίου το χρονοδιάγραμμα εξακολουθεί να επηρεάζεται από εξωτερικούς παράγοντες.
Αυτό, ωστόσο, δεν ισοδυναμεί από μόνο του με επίσημη ακύρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Nexans : les câbles au cœurs des conflits ⛓️⚡️
“La logistique est un petit peu plus difficile, donc il y a beaucoup plus de transport routier qu’auparavant mais les usines fonctionnent. On sait gérer ces aléas.”
💬Julien Hueber, directeur général de Nexans
🎙️@LaureClosier https://t.co/97b8QVSyvd— BFM Business (@bfmbusiness) March 23, 2026
Η Κάσος και οι τουρκικές αντιδράσεις στο επίκεντρο
Πίσω από τις τεχνικές και οικονομικές δυσκολίες βρίσκεται μια ιδιαίτερα σύνθετη γεωπολιτική πραγματικότητα.
Οι έρευνες βυθού για τη χάραξη της διαδρομής του καλωδίου έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, ιδιαίτερα στη θαλάσσια περιοχή της Κάσου.
Η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων κατά τη διάρκεια προηγούμενων ερευνητικών δραστηριοτήτων ανέδειξε τις διαφορετικές θέσεις Αθήνας και Άγκυρας για τα θαλάσσια δικαιώματα στην περιοχή.
Η Τουρκία επικαλείται τις δικές της διεκδικήσεις και το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο η Ελλάδα θεωρεί παράνομο και ανυπόστατο ως προς τις διεκδικήσεις που θίγουν τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Το αποτέλεσμα είναι ότι μια τεχνική διαδικασία, όπως η έρευνα του βυθού για την πόντιση ηλεκτρικού καλωδίου, αποκτά άμεση διπλωματική και στρατηγική διάσταση.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς θα διασφαλιστεί η συνέχιση των ερευνών χωρίς να προκληθεί νέα σοβαρή ένταση.
Το δύσκολο δίλημμα για την ελληνική κυβέρνηση
Η καθυστέρηση του έργου τροφοδοτεί ήδη πολιτική συζήτηση για τον τρόπο με τον οποίο η Αθήνα αντιμετωπίζει τις τουρκικές αντιδράσεις.
Από τη μία πλευρά, η ελληνική κυβέρνηση καλείται να υποστηρίξει την υλοποίηση ενός ενεργειακού έργου ευρωπαϊκής σημασίας και να υπερασπιστεί τις θέσεις της για τα θαλάσσια δικαιώματα.
Από την άλλη, οφείλει να διαχειριστεί τον κίνδυνο κλιμάκωσης σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Η κατάσταση αυτή έχει προκαλέσει επικρίσεις ότι οι καθυστερήσεις επιτρέπουν στην Τουρκία να επηρεάζει στην πράξη τον προγραμματισμό του έργου.
Ωστόσο, η καθυστέρηση των ερευνών δεν συνιστά από μόνη της νομική αναγνώριση τουρκικής ΑΟΖ ούτε μεταβολή των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Το πολιτικό πρόβλημα είναι διαφορετικό: εάν ένα έργο παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα ακινητοποιημένο εξαιτίας γεωπολιτικών αντιδράσεων, τότε δημιουργείται ζήτημα αποτελεσματικότητας της στρατηγικής που ακολουθείται.
Οι οικονομικές εκκρεμότητες επιβαρύνουν την κατάσταση
Η γεωπολιτική διάσταση δεν είναι η μοναδική αιτία αβεβαιότητας.
Το GSI αντιμετωπίζει επίσης ζητήματα χρηματοδότησης, ρυθμιστικών αποφάσεων, επιμερισμού κόστους και συντονισμού των εμπλεκόμενων πλευρών.
Η ολοκλήρωση ενός τόσο σύνθετου υποθαλάσσιου έργου απαιτεί μακροχρόνιο σχεδιασμό, υψηλή τεχνολογική εξειδίκευση και εξασφαλισμένη οικονομική κάλυψη.
Όταν οι τεχνικές εργασίες καθυστερούν και οι οικονομικές δεσμεύσεις παραμένουν ανοιχτές, αυξάνεται η αβεβαιότητα για όλους τους συμμετέχοντες.
Αυτή ακριβώς η αβεβαιότητα επηρεάζει και τον προγραμματισμό των κατασκευαστών, οι οποίοι καλούνται να διαχειριστούν εγκαταστάσεις, προσωπικό και συμβάσεις μεγάλης αξίας.
Επομένως, η σημερινή κατάσταση δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά σε έναν παράγοντα.
Η Κύπρος παραμένει ενεργειακά απομονωμένη
Για την Κυπριακή Δημοκρατία, οι καθυστερήσεις έχουν ιδιαίτερα σοβαρή σημασία.
Η Κύπρος εξακολουθεί να αποτελεί το μοναδικό κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς ηλεκτρική διασύνδεση με το ευρωπαϊκό δίκτυο.
Το Great Sea Interconnector σχεδιάστηκε για να αντιμετωπίσει αυτή την απομόνωση, δημιουργώντας δυνατότητα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας.
Η υλοποίησή του θα μπορούσε να συμβάλει στη διαφοροποίηση των ενεργειακών επιλογών της Κύπρου και στην καλύτερη ενσωμάτωσή της στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Κάθε νέα καθυστέρηση μεταθέτει χρονικά αυτά τα αναμενόμενα οφέλη.
Παράλληλα, διατηρεί ανοιχτό το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας ενός κράτους-μέλους που εξακολουθεί να λειτουργεί χωρίς τη συγκεκριμένη διασύνδεση.
Το ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo» και η προοπτική νέων ερευνών
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποιούνται, βρίσκεται σε εξέλιξη προετοιμασία για νέο κύκλο ερευνών βυθού.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo», για το οποίο αναφέρεται προγραμματισμός μετακίνησης από τη Νάπολη προς την Κρήτη.
Οι ίδιες πληροφορίες τοποθετούν την αναμενόμενη άφιξή του στο Ηράκλειο την Τρίτη 27 Οκτωβρίου.
Η πραγματική έναρξη των ερευνών θα εξαρτηθεί από τον επιχειρησιακό σχεδιασμό και την έκδοση των απαραίτητων ναυτιλιακών αναγγελιών.
Ως πιθανό χρονικό διάστημα για την επόμενη φάση αναφέρεται το πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το εάν οι εργασίες θα επεκταθούν στη θαλάσσια περιοχή της Κάσου, όπου είχαν εκδηλωθεί οι προηγούμενες εντάσεις.
Οι σχετικές πληροφορίες για το πρόγραμμα του πλοίου και την έκδοση NAVTEX χρειάζονται επίσημη επιβεβαίωση πριν θεωρηθούν οριστικές.
Πληροφορίες για διπλωματικές επαφές με την Άγκυρα
Στο παρασκήνιο διατυπώνονται επίσης πληροφορίες για επαφές με την τουρκική πλευρά, με στόχο να αποφευχθεί επανάληψη των προηγούμενων εντάσεων.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στις επαφές αυτές φέρεται να έχει εμπλακεί και η γαλλική πλευρά.
Δεν έχουν, ωστόσο, παρουσιαστεί επαρκή δημόσια στοιχεία που να επιβεβαιώνουν το ακριβές περιεχόμενο ή την έκταση τέτοιων συνεννοήσεων.
Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι έχει επιτευχθεί συμφωνία με την Τουρκία για την πραγματοποίηση των ερευνών.
Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο, καθώς οποιαδήποτε συζήτηση για τον επιχειρησιακό συντονισμό δεν πρέπει να συγχέεται με αναγνώριση θαλάσσιων διεκδικήσεων.
Πρόκειται για οριστικό ναυάγιο;
Οι εξελίξεις προκαλούν εύλογες ανησυχίες για το μέλλον του Great Sea Interconnector.
Η μετατόπιση του βιομηχανικού προγραμματισμού της Nexans, οι εκκρεμότητες στις έρευνες και τα οικονομικά ζητήματα συνθέτουν μια εικόνα σημαντικής καθυστέρησης.
Ωστόσο, άλλο πράγμα είναι η παρατεταμένη αναστολή εργασιών και άλλο η οριστική ακύρωση του έργου.
Για να χαρακτηριστεί επισήμως το GSI ματαιωμένο, θα απαιτούνταν σαφείς αποφάσεις ή ανακοινώσεις από τους αρμόδιους φορείς.
Αυτό που προκύπτει από τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί είναι ότι το έργο βρίσκεται αντιμέτωπο με σοβαρή αβεβαιότητα ως προς το χρονοδιάγραμμα και την υλοποίησή του.
Το πραγματικό διακύβευμα για Ελλάδα και Κύπρο
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου έχει ξεπεράσει προ πολλού τα όρια ενός συνηθισμένου ενεργειακού έργου.
Συνδέεται με την ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική, την ασφάλεια της Κύπρου, τις θαλάσσιες διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και την αξιοπιστία του σχεδιασμού μεγάλων υποδομών.
Η καθυστέρηση δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το πώς μπορούν να προστατευθούν οι απαραίτητες εργασίες, πώς θα αντιμετωπιστούν οι οικονομικές εκκρεμότητες και ποιο είναι πλέον το ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης.
Το μεγάλο πολιτικό ερώτημα δεν είναι μόνο πότε θα ποντιστεί το καλώδιο. Είναι εάν η Ελλάδα, η Κύπρος και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί μπορούν να εξασφαλίσουν ότι ένα στρατηγικό έργο θα προχωρήσει χωρίς οι γεωπολιτικές αντιδράσεις να καθορίζουν επ’ αόριστον την τύχη του.
Τι επιβεβαιώνεται από τα νεότερα στοιχεία
Η απομαγνητοφώνηση της ενημέρωσης της Nexans στις 22 Οκτωβρίου επιβεβαιώνει ότι η εταιρεία έχει εξασφαλίσει παραγωγική απασχόληση έως τα μέσα του 2028 και αντιμετωπίζει την ενδεχόμενη επανεκκίνηση του GSI ως μία από τις εναλλακτικές επιλογές της. Δεν ανακοίνωσε, όμως, επίσημη ακύρωση του έργου.
Επιβεβαιώνεται επίσης ότι το «Abeille Marengo» αναχώρησε στις 23 Οκτωβρίου από τη Νάπολη και αναμένεται στο Ηράκλειο στις 27 Οκτωβρίου. Για την πραγματοποίηση των ερευνών εκκρεμεί η σχετική NAVTEX.
