Σαφή θέση στη συζήτηση που έχει ανοίξει γύρω από την πρωτοβουλία «The Odyssey Islands» παίρνει ο βουλευτής Κεφαλονιάς και Ιθάκης Παναγής Καππάτος, αναγνωρίζοντας τους προβληματισμούς που έχει εκφράσει ο Δήμος Ιθάκης και στέλνοντας μήνυμα προς την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων ότι η Ιθάκη δεν μπορεί να είναι απλώς αποδέκτης ενός σχεδιασμού που χρησιμοποιεί την παγκόσμια ακτινοβολία της Οδύσσειας. Ζητά ουσιαστική συνεννόηση πριν οριστικοποιηθεί η νέα επικοινωνιακή ταυτότητα, τονίζοντας με νόημα: «Η Οδύσσεια μπορεί να έχει πολλούς τόπους, πολλές διαδρομές και πολλούς σταθμούς. Ο νόστος όμως έχει ένα όνομα. Ιθάκη».
Παρέμβαση σε ένα ζήτημα που έχει προκαλέσει συζήτηση στην Ιθάκη κάνει ο βουλευτής Κεφαλονιάς και Ιθάκης Παναγής Καππάτος, τοποθετούμενος για την πρωτοβουλία τουριστικής προβολής «The Odyssey Islands».
Ο βουλευτής δεν απορρίπτει τη λογική μιας κοινής περιφερειακής στρατηγικής που θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει διεθνώς το τεράστιο πολιτιστικό κεφάλαιο της Οδύσσειας.
Θέτει, όμως, μια σαφή προϋπόθεση: η κοινή αυτή ταυτότητα δεν μπορεί να αποδυναμώνει την ιδιαίτερη σχέση της Ιθάκης με τον Οδυσσέα και τον νόστο ούτε να σχεδιαστεί χωρίς ουσιαστική συμμετοχή του ίδιου του νησιού.
«Η Ιθάκη δεν μπορεί να είναι απλώς αποδέκτης ενός σχεδιασμού»
Ο Παναγής Καππάτος αναγνωρίζει ευθέως την ευαισθησία και τους προβληματισμούς που έχει εκφράσει ο Δήμος Ιθάκης.
Και το σημείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η συζήτηση δεν αφορά απλώς μια νέα τουριστική καμπάνια ή ένα εμπορικό slogan, αλλά τον τρόπο με τον οποίο θα αξιοποιηθεί ένα από τα ισχυρότερα ονόματα της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.
«Σε ένα ζήτημα που αφορά τόσο άμεσα την ταυτότητα και τη διεθνή προβολή του νησιού, η Ιθάκη δεν μπορεί να είναι απλώς αποδέκτης ενός σχεδιασμού. Πρέπει να έχει ουσιαστικό λόγο στη διαμόρφωσή του», υπογραμμίζει ο βουλευτής.
Με αυτή την τοποθέτηση ουσιαστικά ζητά να προηγηθεί διάλογος Περιφέρειας και Δήμου πριν η νέα τουριστική ταυτότητα πάρει την οριστική της μορφή.
Το τεράστιο «brand» της Ιθάκης
Η επιχειρηματολογία του Παναγή Καππάτου ξεκινά από ένα δύσκολα αμφισβητήσιμο δεδομένο: την παγκόσμια αναγνωρισιμότητα του ονόματος «Ιθάκη».
Για εκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο, η Ιθάκη δεν αποτελεί απλώς έναν ελληνικό νησιωτικό προορισμό.
Το όνομά της έχει ταυτιστεί μέσα στους αιώνες με τον Οδυσσέα, τον νόστο, την επιστροφή, την επιμονή, το ταξίδι και τελικά την επίτευξη του προορισμού.
Αυτό το τεράστιο άυλο πολιτιστικό κεφάλαιο αποτελεί, σύμφωνα με τον βουλευτή, ένα συγκριτικό πλεονέκτημα που πρέπει όχι μόνο να προστατευθεί αλλά να αξιοποιηθεί πολύ περισσότερο.
Και η αξιοποίησή του, όπως τονίζει, πρέπει να έχει απτό αποτέλεσμα για την ίδια την Ιθάκη: για την οικονομία της, τις επιχειρήσεις της και τους κατοίκους της.
Τι επιδιώκει η Περιφέρεια με το «The Odyssey Islands»
Ο Παναγής Καππάτος αναγνωρίζει παράλληλα τη λογική πίσω από την πρωτοβουλία της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων.
Η Οδύσσεια είναι ένα έργο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και η αφήγησή της εκτείνεται σε πολλούς τόπους και διαδρομές.
Υπό αυτή την έννοια, μια προσπάθεια να αξιοποιηθεί η διεθνής ακτινοβολία της για την προβολή συνολικά των Ιονίων Νήσων έχει, όπως σημειώνει, «σαφή εξωστρεφή λογική».
Εδώ όμως βρίσκεται και η κόκκινη γραμμή που θέτει:
Η δημιουργία μιας κοινής περιφερειακής τουριστικής ταυτότητας δεν πρέπει να οδηγήσει στην αποδυνάμωση της ξεχωριστής θέσης της Ιθάκης.
Για τον λόγο αυτό θεωρεί αναγκαίο, πριν οριστικοποιηθεί οποιαδήποτε νέα επικοινωνιακή ταυτότητα, να υπάρξει ουσιαστική συνεννόηση μεταξύ της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων και του Δήμου Ιθάκης.
Και κυρίως να καταστεί σαφές πώς το νέο εγχείρημα θα ωφελήσει συγκεκριμένα το νησί.
Δεν είναι μόνο το όνομα – Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα κερδίσει η Ιθάκη
Η παρέμβαση Καππάτου επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση και πέρα από την ονομασία «The Odyssey Islands».
Το πραγματικό ζήτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ποια θέση θα έχει η Ιθάκη μέσα στη νέα τουριστική στρατηγική.
Πώς θα εμφανίζεται στις διεθνείς καμπάνιες;
Ποια παρουσία θα έχει στα έντυπα τουριστικής προβολής, στα βίντεο, στις διεθνείς τουριστικές εκθέσεις και στις ψηφιακές καμπάνιες;
Και, κυρίως, με ποιον τρόπο η αξιοποίηση του ονόματος και του συμβολισμού της Οδύσσειας θα μετατραπεί σε πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα για το νησί;
Ο στόχος, όπως τον περιγράφει, πρέπει να είναι συγκεκριμένος: περισσότεροι επισκέπτες, μεγαλύτερη τουριστική περίοδος και περισσότερες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις και τους κατοίκους της Ιθάκης.
Με άλλα λόγια, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να χρησιμοποιηθεί η Οδύσσεια ως ένα ισχυρό διεθνές τουριστικό αφήγημα.
Το ζητούμενο είναι η Ιθάκη να βρίσκεται στον πυρήνα αυτού του αφηγήματος και να αποκομίσει πραγματικό όφελος από αυτό.
Μουσείο, Σχολή Ομήρου και Οδυσσειακό Κέντρο
Ο Παναγής Καππάτος προχωρά μάλιστα ένα βήμα παραπέρα, συνδέοντας τη νέα τουριστική στρατηγική με συγκεκριμένα σημεία πολιτιστικού ενδιαφέροντος της Ιθάκης.
Αναφέρεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο στο Βαθύ, στη Σχολή Ομήρου και τον Άγιο Αθανάσιο, στο Οδυσσειακό Κέντρο, αλλά και συνολικά στον ιδιαίτερο πολιτιστικό πλούτο του νησιού.
Έτσι, η Οδύσσεια δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως ένα επικοινωνιακό εργαλείο ή ως ένα διεθνώς αναγνωρίσιμο όνομα.
Μπορεί να αποτελέσει τον συνδετικό κρίκο για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πολιτιστικού και τουριστικού προϊόντος γύρω από την Ιθάκη.
Ένα προϊόν που θα συνδέει τον μύθο και την παγκόσμια λογοτεχνική κληρονομιά με τα πραγματικά σημεία πολιτιστικού και αρχαιολογικού ενδιαφέροντος του νησιού.
«Δεν έχουμε ανάγκη από αντιπαραθέσεις»
Ταυτόχρονα, ο βουλευτής επιχειρεί να χαμηλώσει τους τόνους μιας ενδεχόμενης θεσμικής σύγκρουσης.
Ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει ανάγκη για αντιπαραθέσεις ούτε μεταξύ των θεσμών ούτε μεταξύ των διαφορετικών νησιών του Ιονίου.
Αντίθετα, ζητά συνεργασία και έναν κοινό σχεδιασμό που θα ενισχύει συνολικά την περιφερειακή ταυτότητα, χωρίς όμως να εξαφανίζει ή να υποβαθμίζει τη μοναδικότητα κάθε νησιού.
Αυτή ακριβώς είναι και η ισορροπία που καλείται να βρει το «The Odyssey Islands»: να δημιουργήσει μια κοινή ομπρέλα διεθνούς προβολής για τα Ιόνια Νησιά, χωρίς η ομπρέλα αυτή να καλύψει το ίδιο το νησί που έχει συνδέσει όσο κανένα άλλο το όνομά του με τον Οδυσσέα.
«Ο νόστος έχει ένα όνομα. Ιθάκη»
Το ισχυρότερο πολιτικό και επικοινωνιακό μήνυμα της παρέμβασης Καππάτου βρίσκεται στο τέλος της δήλωσής του.
Ο βουλευτής συνοψίζει ουσιαστικά ολόκληρη τη θέση του σε τρεις φράσεις:
«Η Οδύσσεια μπορεί να έχει πολλούς τόπους, πολλές διαδρομές και πολλούς σταθμούς.
Ο νόστος όμως έχει ένα όνομα.
Ιθάκη».
Μια φράση που ταυτόχρονα αναγνωρίζει την περιφερειακή διάσταση της Οδύσσειας αλλά θέτει και το όριο της συζήτησης.
Για τον Παναγή Καππάτο, οποιαδήποτε νέα τουριστική στρατηγική βασισμένη στην Οδύσσεια μπορεί να λειτουργήσει προς όφελος ολόκληρου του Ιονίου, αρκεί να διασφαλίζει ότι η Ιθάκη όχι μόνο δεν θα χάσει τη μοναδική διεθνή της ταυτότητα, αλλά θα βγει από τη διαδικασία ισχυρότερη.
Και αυτό είναι πλέον το ουσιαστικό ζητούμενο της συζήτησης: όχι μόνο πώς θα ονομάζεται η νέα τουριστική καμπάνια, αλλά ποια ακριβώς θέση θα έχει μέσα σε αυτήν η ίδια η Ιθάκη και τι πραγματικό όφελος θα αποκομίσει ο τόπος που έχει κάνει τον νόστο παγκόσμιο σύμβολο.
