Καραμανλής – Σαμαράς: Η σιωπή που μπορεί να φέρει αναταράξεις στη Νέα Δημοκρατία – Το δίλημμα των «καραμανλικών»

Μπορεί ο Κώστας Καραμανλής και ο Αντώνης Σαμαράς να εκφράζουν παρόμοιους προβληματισμούς για κρίσιμα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής, ωστόσο ακολουθούν διαφορετική πολιτική τακτική. Και αυτή η διαφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία μπροστά στο ενδεχόμενο δημιουργίας νέου κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά, που θα μπορούσε να φέρει τους παραδοσιακούς ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας αντιμέτωπους με δύσκολες επιλογές.

Οι παρεμβάσεις των δύο πρώην πρωθυπουργών, ιδιαίτερα στα εθνικά θέματα και στις εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, αναδεικνύουν κοινά σημεία προβληματισμού απέναντι στην κυβερνητική πολιτική.

Ωστόσο, η ομοιότητα ορισμένων θέσεών τους δεν συνεπάγεται κοινή πολιτική στρατηγική.

Ο Αντώνης Σαμαράς επιλέγει εντονότερη αντιπαράθεση με την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, ενώ ο Κώστας Καραμανλής διατηρεί περισσότερο θεσμικό ύφος, ακόμη και όταν ασκεί κριτική σε κυβερνητικές επιλογές.

Αυτή η διαφοροποίηση βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης για τη στάση που θα τηρήσουν τα στελέχη και οι ψηφοφόροι που αναφέρονται πολιτικά στον πρώην πρωθυπουργό.

Δύο πρώην πρωθυπουργοί, δύο διαφορετικές στρατηγικές

Ο Αντώνης Σαμαράς έχει επιλέξει μια ιδιαίτερα επικριτική στάση απέναντι στη σημερινή ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας.

Στο πολιτικό παρασκήνιο, οι παρεμβάσεις του συνδέονται με το ενδεχόμενο συγκρότησης νέου πολιτικού φορέα, ο οποίος, εφόσον δημιουργηθεί και συμμετάσχει στις εκλογές, θα απευθυνθεί μεταξύ άλλων σε ψηφοφόρους της παραδοσιακής κεντροδεξιάς.

Αντίθετα, ο Κώστας Καραμανλής τοποθετείται δημόσια κυρίως με την ιδιότητα του πρώην πρωθυπουργού, διατυπώνοντας προβληματισμούς για την εξωτερική πολιτική, τη λειτουργία των θεσμών και τη γενικότερη πορεία της χώρας.

Παρά τις επικρίσεις του, αποφεύγει να μετατρέψει τις παρεμβάσεις του σε προσωπική αντιπαράθεση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Η διαφορετική αυτή προσέγγιση δεν είναι ασήμαντη, καθώς οι δύο πρώην πρωθυπουργοί εξακολουθούν να αποτελούν σημεία αναφοράς για τμήματα της κεντροδεξιάς παράταξης.

Η «θεσμική σιωπή» του Καραμανλή

Ένα από τα βασικά σενάρια που διατυπώνονται είναι ότι ο Κώστας Καραμανλής θα επιλέξει να μη συμμετάσχει σε ενδεχόμενη αντιπαράθεση ανάμεσα στη Νέα Δημοκρατία και έναν νέο πολιτικό φορέα του Αντώνη Σαμαρά.

Σύμφωνα με αυτή την εκτίμηση, ο πρώην πρωθυπουργός δεν θα προτρέψει δημόσια τους πολιτικούς του φίλους να στηρίξουν τη μία ή την άλλη πλευρά.

Μια τέτοια στάση θα του επέτρεπε να διατηρήσει θεσμική απόσταση από μια πιθανή εσωκομματική και εκλογική σύγκρουση στον ευρύτερο χώρο της κεντροδεξιάς.

Ωστόσο, η απουσία δημόσιας τοποθέτησης δεν θα έδινε συγκεκριμένη κατεύθυνση σε όσους εξακολουθούν να αναφέρονται πολιτικά στον ίδιο.

Και εκεί εντοπίζεται ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα της επόμενης ημέρας.

Οι τρεις επιλογές για τους «καραμανλικούς»

Στο ενδεχόμενο δημιουργίας κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά, τα στελέχη και οι ψηφοφόροι που συνδέονται πολιτικά με τον Κώστα Καραμανλή θα μπορούσαν να βρεθούν μπροστά σε τρεις διαφορετικές επιλογές.

Πρώτη επιλογή: Στήριξη ενός νέου κόμματος Σαμαρά

Ορισμένοι ενδέχεται να θεωρήσουν ότι οι πολιτικές θέσεις του Αντώνη Σαμαρά, ιδιαίτερα σε ζητήματα εθνικής πολιτικής και παραδοσιακής κεντροδεξιάς ταυτότητας, εκφράζουν περισσότερο τις δικές τους απόψεις.

Σημασία θα μπορούσαν να έχουν και τα πρόσωπα που ενδεχομένως θα συμμετείχαν σε έναν τέτοιο σχηματισμό.

Δεύτερη επιλογή: Παραμονή στη Νέα Δημοκρατία

Άλλοι θα μπορούσαν να επιλέξουν τη Νέα Δημοκρατία, παρά τις όποιες διαφωνίες τους με τη σημερινή ηγεσία.

Σε αυτή την περίπτωση, καθοριστικό ρόλο θα μπορούσε να διαδραματίσει η παραταξιακή ταυτότητα και η διαχρονική σχέση τους με το κόμμα.

Τρίτη επιλογή: Αποχή από την εκλογική διαδικασία

Υπάρχει επίσης το ενδεχόμενο ορισμένοι δυσαρεστημένοι ψηφοφόροι να μην επιλέξουν κανέναν από τους δύο πολιτικούς σχηματισμούς.

Η αποχή αποτελεί μία από τις πιθανές συμπεριφορές που συζητούνται, χωρίς να υπάρχουν στοιχεία που να επιτρέπουν την εκτίμηση της έκτασής της.

Κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει πώς θα κατανεμηθούν αυτές οι επιλογές, ιδιαίτερα πριν αποσαφηνιστεί εάν θα υπάρξει νέος πολιτικός φορέας και ποια θα είναι η σύνθεσή του.

Η διαφορετική αντιμετώπιση από το Μέγαρο Μαξίμου

Η κυβέρνηση φαίνεται να αντιμετωπίζει διαφορετικά τις δημόσιες παρεμβάσεις των δύο πρώην πρωθυπουργών.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης έχει επισημάνει ότι ο Κώστας Καραμανλής και ο Αντώνης Σαμαράς αποτελούν διαφορετικές πολιτικές περιπτώσεις, με αναφορά και στη διαγραφή του δεύτερου από τη Νέα Δημοκρατία.

Μετά την ομιλία του Κώστα Καραμανλή στο Πολεμικό Μουσείο, η κυβέρνηση υπογράμμισε ότι λαμβάνει υπόψη τις επισημάνσεις του πρώην πρωθυπουργού για τα ελληνοτουρκικά.

Αυτή η διαφοροποίηση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η κυβέρνηση καλείται να απαντήσει στην κριτική δύο πολιτικών που έχουν διατελέσει πρωθυπουργοί με τη Νέα Δημοκρατία, αλλά σήμερα ακολουθούν διαφορετική δημόσια στάση.

Το ερώτημα της επόμενης ημέρας

Το ενδεχόμενο ίδρυσης νέου κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά εξακολουθεί να βρίσκεται στη δημόσια συζήτηση. Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι έχει λάβει τις αποφάσεις του, χωρίς όμως να έχει παρουσιάσει επίσημα νέο πολιτικό φορέα.

Εάν προχωρήσει σε αυτή την κίνηση, ένα από τα ζητήματα που θα ανακύψουν θα είναι η στάση των στελεχών και των ψηφοφόρων που συνδέονται με την καραμανλική παράδοση.

Η εκτίμηση ότι ο Κώστας Καραμανλής θα διατηρήσει θεσμική απόσταση αποτελεί πολιτικό σενάριο και όχι ανακοινωμένη απόφασή του.

Το βέβαιο είναι ότι η δημόσια κριτική των δύο πρώην πρωθυπουργών και η διαφορετική σχέση τους με τη σημερινή ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας συνθέτουν ένα πολιτικό περιβάλλον με αρκετά ανοιχτά ερωτήματα.