Με ιδιαίτερα σκληρή ανακοίνωση παρεμβαίνει η Μαρία Καρυστιανού στις εξελίξεις που προκάλεσε η απομάκρυνση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από τη θέση της πρέσβειρας των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα. Το Κίνημα «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» εξαπολύει ευθεία επίθεση στην κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη, καταγγέλλοντας ερασιτεχνισμούς στην εξωτερική πολιτική και ζητώντας πλήρη ενημέρωση για τις συμφωνίες και τους χειρισμούς που πραγματοποιήθηκαν κατά τη θητεία της Αμερικανίδας διπλωμάτη.
Νέο πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης δημιουργεί η αποχώρηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα, με τη Μαρία Καρυστιανού να παρεμβαίνει δημόσια και να θέτει σοβαρά ερωτήματα για την εξωτερική πολιτική της ελληνικής κυβέρνησης.
Με δελτίο Τύπου που φέρει τον τίτλο «Η κατάρρευση της κυβερνητικής διπλωματίας: Όταν οι ερασιτεχνισμοί και οι επικοινωνιακές φούσκες εκθέτουν τη χώρα μας», το Κίνημα «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» συνδέει τις τελευταίες εξελίξεις στην Ουάσινγκτον με τον τρόπο που η κυβέρνηση διαχειρίστηκε τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις.
Η ανακοίνωση δεν περιορίζεται στην αποχώρηση της πρέσβειρας. Επεκτείνει την κριτική της στις επιλογές της ελληνικής διπλωματίας, στην επικοινωνιακή προβολή των επαφών με την αμερικανική πλευρά και στις ενεργειακές συμφωνίες που παρουσιάστηκαν ως σημαντικές επιτυχίες.
«Ερασιτεχνισμοί και επικοινωνιακές φούσκες»
Η Μαρία Καρυστιανού χρησιμοποιεί ιδιαίτερα αιχμηρή γλώσσα για να περιγράψει τη στάση της κυβέρνησης.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι εξελίξεις γύρω από την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ αναδεικνύουν, κατά την εκτίμηση του Κινήματος, τα προβλήματα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Η κυβέρνηση κατηγορείται ότι επένδυσε σε δημόσιες σχέσεις και προσωπικές πολιτικές επαφές, αντί να στηριχθεί σε μια περισσότερο θεσμική και μακροπρόθεσμη διπλωματική στρατηγική.
Η κριτική επικεντρώνεται στην αντίληψη ότι οι διεθνείς σχέσεις μιας χώρας δεν μπορούν να εξαρτώνται από την προσωπική επιρροή συγκεκριμένων αξιωματούχων.
Κατά το Κίνημα, η πρόσφατη εξέλιξη στις Ηνωμένες Πολιτείες αποκαλύπτει τους κινδύνους μιας τέτοιας προσέγγισης.
Πρόκειται για πολιτική αξιολόγηση της Μαρίας Καρυστιανού και όχι για ανεξάρτητα τεκμηριωμένο συμπέρασμα σχετικά με τη συνολική αποτελεσματικότητα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Η αποχώρηση της Γκίλφοϊλ και οι αποστάσεις Τραμπ
Η παρέμβαση έρχεται μετά την απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης να ζητήσει την παραίτηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε προηγουμένως εκφράσει δημόσια τη δυσαρέσκειά του για τις πληροφορίες που είχαν δει το φως της δημοσιότητας σχετικά με τη συμπεριφορά της πρέσβειρας.
Στις 13 Οκτωβρίου, ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε ότι της ζητήθηκε να αποχωρήσει από τη θέση της.
Η εξέλιξη ακολούθησε δημοσιεύματα και καταγγελίες για φερόμενη ανάρμοστη συμπεριφορά και πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων.
Η ίδια η Γκίλφοϊλ έχει απορρίψει τις καταγγελίες, υποστηρίζοντας ότι είναι ψευδείς και δηλώνοντας αποφασισμένη να υπερασπιστεί τη φήμη της.
Η απομάκρυνσή της αποτελεί επιβεβαιωμένο γεγονός. Αντίθετα, οι επιμέρους καταγγελίες που προηγήθηκαν δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως αποδεδειγμένες παρανομίες.
Στο επίκεντρο η ενεργειακή διπλωματία
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η ανακοίνωση της Μαρίας Καρυστιανού στην ενεργειακή πολιτική.
Το Κίνημα «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» αμφισβητεί την εικόνα που έχει παρουσιάσει η κυβέρνηση για τα αποτελέσματα των ελληνοαμερικανικών συνεργασιών στον ενεργειακό τομέα.
Μάλιστα, ζητά να αποσαφηνιστεί ποιο είναι το πραγματικό αποτύπωμα αυτών των συνεργασιών για τα εθνικά συμφέροντα.
Η αναφορά έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς η κυβέρνηση έχει αναδείξει την ενεργειακή συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες ως βασικό στοιχείο της στρατηγικής της.
Η ελληνική πλευρά έχει δώσει έμφαση στον ρόλο της χώρας ως ενεργειακού κόμβου και στις δυνατότητες μεταφοράς φυσικού αερίου προς την ευρύτερη περιοχή.
Η Μαρία Καρυστιανού, ωστόσο, ζητά να εξεταστούν τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής πέρα από τις επίσημες ανακοινώσεις και τη δημόσια προβολή τους.
Η απομάκρυνση της Αμερικανίδας πρέσβειρας δεν σημαίνει από μόνη της ότι οι ενεργειακές συμφωνίες ακυρώνονται ή ότι έχουν αποτύχει.
Αποτελεί, όμως, την αφορμή για την πολιτική κριτική που διατυπώνεται στην ανακοίνωση.
Αίτημα για εξηγήσεις από την κυβέρνηση
Το Κίνημα «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» ζητά από την κυβέρνηση να δώσει πλήρεις και σαφείς απαντήσεις για τους χειρισμούς της.
Συγκεκριμένα, θέτει ζήτημα ενημέρωσης για τις επαφές, τις συμφωνίες και τις διαδικασίες στις οποίες συμμετείχε η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ κατά τη διάρκεια της θητείας της στην Ελλάδα.
Η ανακοίνωση ζητά να διευκρινιστεί ποια ήταν η συμμετοχή της πρώην πρέσβειρας σε πρωτοβουλίες που αφορούν τα εθνικά και ενεργειακά συμφέροντα.
Παράλληλα, καλεί την κυβέρνηση να παρουσιάσει στον ελληνικό λαό συγκεκριμένα αποτελέσματα και όχι μόνο πολιτικές διαβεβαιώσεις.
Το αίτημα αυτό συνδέεται με ένα ευρύτερο ζήτημα δημόσιας λογοδοσίας: την ανάγκη ενημέρωσης για το περιεχόμενο και τις συνέπειες σημαντικών διεθνών συνεργασιών.
Η ανακοίνωση, πάντως, δεν παραθέτει συγκεκριμένη συμφωνία που να αποδεικνύεται ότι ζημίωσε την Ελλάδα ούτε στοιχεία που να τεκμηριώνουν παράνομη εμπλοκή της ελληνικής κυβέρνησης στις καταγγελλόμενες δραστηριότητες της Γκίλφοϊλ.
Η πολιτική διάσταση της παρέμβασης
Η δημόσια τοποθέτηση της Μαρίας Καρυστιανού εντάσσεται στην αντιπαράθεση για τον τρόπο άσκησης της εξωτερικής πολιτικής.
Το Κίνημα επιχειρεί να αναδείξει την ανάγκη θεσμικής συνέχειας, διαφάνειας και λογοδοσίας στις διεθνείς σχέσεις της χώρας.
Η βασική θέση που διατυπώνει είναι ότι οι προσωπικές σχέσεις με ξένους αξιωματούχους δεν μπορούν να υποκαθιστούν τους σταθερούς διπλωματικούς θεσμούς.
Παράλληλα, η ανακοίνωση συνδέει τη διεθνή παρουσία της χώρας με την ευθύνη της κυβέρνησης να παρουσιάζει με σαφήνεια τα αποτελέσματα των επιλογών της.
Από την άλλη πλευρά, η αποχώρηση ενός ξένου διπλωμάτη, ακόμη και υπό συνθήκες πολιτικής έντασης, δεν συνιστά από μόνη της απόδειξη αποτυχίας της διπλωματίας της χώρας υποδοχής.
Η αξιολόγηση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων απαιτεί να εξεταστούν οι συγκεκριμένες συμφωνίες, οι θεσμικές δεσμεύσεις και τα αποτελέσματά τους.
Το μήνυμα της Μαρίας Καρυστιανού
Η ανακοίνωση ολοκληρώνεται με την απαίτηση η ελληνική εξωτερική πολιτική να υπηρετεί αποκλειστικά τα εθνικά συμφέροντα.
Η Μαρία Καρυστιανού ζητά να υπάρξει πλήρης ενημέρωση για τις ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν κατά την παρουσία της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στην Αθήνα και για τη σημασία τους στις σχέσεις Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Η απομάκρυνση της Αμερικανίδας πρέσβειρας δημιουργεί ένα νέο πολιτικό δεδομένο και αναμένεται να διατηρήσει στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ενεργειακή διπλωματία και τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις.
Το κεντρικό αίτημα της παρέμβασης είναι σαφές: η κυβέρνηση να παρουσιάσει συγκεκριμένες απαντήσεις για τις συμφωνίες και τους χειρισμούς της, ώστε να μπορεί να αξιολογηθεί το πραγματικό όφελος για τη χώρα.
Η δημόσια αντιπαράθεση πλέον δεν αφορά μόνο το πρόσωπο της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται, ασκείται και ελέγχεται η ελληνική εξωτερική πολιτική.
