Μια ακόμη παράμετρος προστίθεται στην ήδη σύνθετη πολιτική εξίσωση που διαμορφώνεται στα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύονται, ο Ηλίας Κασιδιάρης αναμένεται να αποφυλακιστεί στις 15 Σεπτεμβρίου, επιχειρώντας να δηλώσει εκ νέου παρουσία στις πολιτικές εξελίξεις.
Ο καταδικασμένος για διεύθυνση της εγκληματικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή έχει ήδη προαναγγείλει μέσω αναρτήσεών του ότι σκοπεύει να δραστηριοποιηθεί μετά την αποφυλάκισή του. Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο τι επιθυμεί ο ίδιος, αλλά τι του επιτρέπει το ισχύον θεσμικό και εκλογικό πλαίσιο και πώς θα αντιμετωπιστεί οποιαδήποτε νέα προσπάθεια συμμετοχής στις εκλογές.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον σε μια περίοδο κατά την οποία στα δεξιά της ΝΔ υπάρχει ήδη έντονη κινητικότητα, με τα σενάρια για νέο κόμμα του Αντώνη Σαμαρά και τις ανακατατάξεις στον συγκεκριμένο πολιτικό χώρο να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Οι δύο προηγούμενοι αποκλεισμοί
Υπάρχει ήδη σημαντικό προηγούμενο.
Το 2023 το Α1 Τμήμα του Αρείου Πάγου απέκλεισε από τις εθνικές εκλογές το «Εθνικό Κόμμα ΕΛΛΗΝΕΣ», κρίνοντας, με βάση τα στοιχεία που είχε ενώπιόν του, ότι πραγματική ηγετική παρουσία είχε ο Ηλίας Κασιδιάρης.
Έναν χρόνο αργότερα, το 2024, ο Άρειος Πάγος απέκλεισε τους «Σπαρτιάτες» από τις ευρωεκλογές.
Είχε προηγηθεί η εκλογική επιτυχία των «Σπαρτιατών» στις εθνικές εκλογές του 2023, όταν η δημόσια υποστήριξη Κασιδιάρη προς το κόμμα είχε προκαλέσει έντονη πολιτική και δικαστική συζήτηση. Ο ίδιος ο πρόεδρος των «Σπαρτιατών», Βασίλης Στίγκας, είχε αναφερθεί στη βοήθεια που είχε δεχθεί το κόμμα, χρησιμοποιώντας μάλιστα τον χαρακτηρισμό «καύσιμη ύλη».
Ακολούθησε η μεγάλη εσωτερική κρίση του κόμματος και οι γνωστές καταγγελίες Στίγκα περί πρακτικών «Greek Mafia» και «Δον Κορλεόνε», οι οποίες άνοιξαν έναν νέο κύκλο δικαστικών και πολιτικών εξελίξεων.
Μπορεί να είναι υποψήφιος;
Εδώ βρίσκεται πλέον το μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Ο Κασιδιάρης υποστηρίζει ότι, καθώς εκκρεμεί αναίρεση στον Άρειο Πάγο, εξακολουθεί να διαθέτει το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι οποιοδήποτε εκλογικό σχήμα με το οποίο θα επιχειρούσε να συμμετάσχει θα μπορούσε να πάρει κανονικά μέρος στις εκλογές.
Το εκλογικό πλαίσιο που θεσπίστηκε το 2023 επιτρέπει στον Άρειο Πάγο να εξετάζει όχι μόνο ποιος εμφανίζεται τυπικά ως επικεφαλής ενός κόμματος αλλά και ποιος ασκεί στην πραγματικότητα τη διοίκησή του.
Αυτό ακριβώς δημιουργεί τεράστια δυσκολία σε οποιοδήποτε σενάριο δημιουργίας ενός νέου κόμματος με διαφορετικό πρόσωπο στην ηγεσία αλλά πραγματικό πολιτικό καθοδηγητή τον Κασιδιάρη.
Μετά μάλιστα τις υποθέσεις των «ΕΛΛΗΝΩΝ» και των «Σπαρτιατών», οποιαδήποτε ανάλογη απόπειρα είναι βέβαιο ότι θα βρισκόταν κάτω από εξαιρετικά αυστηρό δικαστικό έλεγχο.
Το διαφορετικό σενάριο
Υπάρχει όμως και ένα διαφορετικό ενδεχόμενο που προκαλεί συζήτηση.
Αντί για τη δημιουργία νέου κόμματος, θα μπορούσε να επιχειρηθεί η συμμετοχή Κασιδιάρη ως απλού υποψηφίου σε ήδη υπάρχον πολιτικό σχηματισμό, ο οποίος διαθέτει δική του ηγεσία, προηγούμενη εκλογική παρουσία και δεν συνδέεται οργανωτικά με τη Χρυσή Αυγή.
Πρόκειται για εντελώς διαφορετική νομική περίπτωση από εκείνη ενός κόμματος που θα θεωρούνταν ότι έχει δημιουργηθεί ή καθοδηγείται από τον ίδιο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι μια τέτοια υποψηφιότητα θα ήταν αυτομάτως αποδεκτή. Η τελική κρίση για τη νομιμότητα συμμετοχής κόμματος ή υποψηφίου ανήκει στα αρμόδια δικαστικά όργανα και θα εξαρτηθεί από τα πραγματικά και νομικά δεδομένα που θα ισχύουν όταν προκηρυχθούν οι εκλογές.
Ποιο κόμμα θα αναλάμβανε το πολιτικό ρίσκο;
Και εδώ το ζήτημα μετατρέπεται από νομικό σε αμιγώς πολιτικό.
Για έναν μικρό σχηματισμό που κινείται στα δεξιά, μια τέτοια επιλογή θα μπορούσε θεωρητικά να αντιμετωπιστεί ως τρόπος προσέλκυσης ενός συγκεκριμένου εκλογικού ακροατηρίου.
Θα συνοδευόταν όμως από τεράστιο πολιτικό και θεσμικό κόστος.
Πρώτον, θα υπήρχε ο κίνδυνος να τεθεί υπό δικαστικό έλεγχο ο πραγματικός χαρακτήρας και η ηγεσία του κόμματος.
Δεύτερον, ο επίσημος αρχηγός του θα έπρεπε να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο ένας υποψήφιος με δικό του ακροατήριο και ισχυρή αναγνωρισιμότητα να αποκτήσει δυσανάλογη επιρροή στο εσωτερικό του σχηματισμού.
Και τρίτον, θα δημιουργούνταν αυτομάτως ένα εξαιρετικά πολωμένο πολιτικό μέτωπο γύρω από το συγκεκριμένο κόμμα.
Γιατί η 15η Σεπτεμβρίου αποκτά πολιτικό ενδιαφέρον
Η χρονική συγκυρία έχει τη δική της σημασία.
Η συζήτηση για τις επόμενες εθνικές εκλογές έχει ήδη αρχίσει, ενώ η πολιτική κινητικότητα στα δεξιά της ΝΔ αυξάνεται.
Στην ίδια εκλογική δεξαμενή υπάρχουν ήδη διαφορετικοί παίκτες και διαφορετικά ακροατήρια, ενώ στο παρασκήνιο βρίσκεται σταθερά και το ενδεχόμενο δημιουργίας νέου πολιτικού φορέα από τον Αντώνη Σαμαρά.
Η πιθανή ενεργότερη παρουσία Κασιδιάρη μετά την αποφυλάκισή του θα προσθέσει έναν ακόμη παράγοντα σε αυτή την εξίσωση.
Και αυτό ενδιαφέρει άμεσα και το Μέγαρο Μαξίμου.
Όχι επειδή όλα αυτά τα πολιτικά ακροατήρια είναι ίδια – κάθε άλλο. Αλλά επειδή όσο περισσότερο κατακερματίζεται ο χώρος στα δεξιά της ΝΔ τόσο δυσκολότερη γίνεται η προσπάθεια επανασυσπείρωσης ψηφοφόρων που εγκατέλειψαν το κυβερνών κόμμα στις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις.
Το πραγματικό ερώτημα της επόμενης ημέρας
Επομένως, από τις 15 Σεπτεμβρίου και μετά δεν θα έχει ενδιαφέρον μόνο το τι θα δηλώνει ο Ηλίας Κασιδιάρης.
Το ουσιαστικό ερώτημα θα είναι με ποιον τρόπο θα επιχειρήσει να μετατρέψει την παρουσία του σε εκλογική επιρροή.
Θα επιχειρήσει να δημιουργήσει ή να στηρίξει νέο πολιτικό σχηματισμό;
Θα αναζητήσει συνεργασία με υπάρχον κόμμα;
Ή τελικά οι θεσμικοί περιορισμοί και ο έλεγχος του Αρείου Πάγου θα καταστήσουν εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε τέτοια προσπάθεια;
Σε κάθε περίπτωση, η αποφυλάκισή του –εφόσον πραγματοποιηθεί όπως αναφέρεται στις 15 Σεπτεμβρίου– προσθέτει ακόμη μία μεταβλητή σε έναν χώρο στον οποίο η μάχη για κάθε ποσοστιαία μονάδα μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη για τη συνολική εκλογική αριθμητική.
