Ένας ακόμη απρόβλεπτος παράγοντας προστίθεται στην ήδη κατακερματισμένη δεξιά πλευρά του πολιτικού χάρτη. Ο Ηλίας Κασιδιάρης αποφυλακίζεται την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου και έχει ήδη προαναγγείλει την επιστροφή του στην κεντρική πολιτική σκηνή. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο εάν και με ποιον τρόπο θα μπορέσει να συμμετάσχει στις επόμενες εκλογές, αλλά πόσες ψήφους μπορεί να μετακινήσει και κυρίως από ποιους.
Στις 13 Σεπτεμβρίου, ο Ηλίας Κασιδιάρης ανακοίνωσε ότι την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου στις 12:00 αποφυλακίζεται από τις φυλακές Δομοκού και προανήγγειλε την επιστροφή του στην πολιτική.
Η συνήγορός του Βάσω Πανταζή έχει επίσης χαρακτηρίσει «σίγουρη» την κάθοδό του στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές με πολιτικό φορέα, αναφέροντας ότι μετά την αποφυλάκιση θα ακολουθήσει συνέντευξη Τύπου για τις επόμενες κινήσεις του.
Και κάπου εδώ αρχίζει ένα νέο πολιτικό πρόβλημα για ολόκληρο τον χώρο δεξιά της ΝΔ.
Ένας ακόμη παίκτης στη δεξιά «πολυκατοικία»
Ο Κασιδιάρης εξακολουθεί να διαθέτει αναγνωρισιμότητα και εκλογική επιρροή σε τμήμα του ακροατηρίου της άκρας και αντισυστημικής Δεξιάς.
Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί αυτομάτως να μετατρέψει αυτή την επιρροή σε κοινοβουλευτική παρουσία.
Σημαίνει όμως ότι η επανεμφάνισή του μπορεί να επηρεάσει τις ισορροπίες σε έναν χώρο στον οποίο ήδη συνωστίζονται διαφορετικοί πολιτικοί σχηματισμοί.
Και στις επόμενες εκλογές, όπου ακόμη και μία ή δύο ποσοστιαίες μονάδες μπορεί να αποδειχθούν κρίσιμες για τους συσχετισμούς, η παρουσία ενός αναγνωρίσιμου προσώπου έχει σημασία ακόμη και εάν ο σχηματισμός με τον οποίο συνδέεται τελικά δεν περάσει το κατώφλι της Βουλής.
Γιατί η ΝΔ έχει λόγο να παρακολουθεί τις κινήσεις του
Η πρώτη πολιτική δύναμη που έχει λόγο να παρακολουθεί προσεκτικά τις εξελίξεις είναι ασφαλώς η Νέα Δημοκρατία.
Όχι επειδή το ακροατήριο Κασιδιάρη ταυτίζεται με το σημερινό εκλογικό σώμα της ΝΔ.
Αλλά επειδή κάθε νέα επιλογή στα δεξιά της μπορεί να λειτουργήσει ως ακόμη μία δίοδος διαρροής για ψηφοφόρους που θεωρούν ότι η Νέα Δημοκρατία έχει μετακινηθεί προς το πολιτικό κέντρο ή διαφωνούν με κυβερνητικές επιλογές σε ζητήματα εθνικής, κοινωνικής ή μεταναστευτικής πολιτικής.
Η ζημιά για τη ΝΔ δεν χρειάζεται να είναι τεράστια για να αποκτήσει πολιτική σημασία.
Σε ένα κατακερματισμένο εκλογικό τοπίο, ακόμη και μικρές πρόσθετες απώλειες μπορούν να κάνουν δυσκολότερη την επίτευξη υψηλού ποσοστού και, κατ’ επέκταση, τον στόχο της αυτοδυναμίας.
Αλλά μεγαλύτερη πίεση μπορεί να δεχθούν οι μικρότεροι
Η επανεμφάνιση Κασιδιάρη ενδέχεται να δημιουργήσει ακόμη μεγαλύτερο ανταγωνισμό μεταξύ των σχηματισμών που βρίσκονται ήδη δεξιότερα της ΝΔ.
Εκεί υπάρχει μεγαλύτερη επικάλυψη δυνητικού εκλογικού ακροατηρίου.
Ένας νέος πολιτικός φορέας στον οποίο θα έχει ενεργό παρουσία ο Κασιδιάρης θα διεκδικήσει ψηφοφόρους από μια δεξαμενή που ήδη μοιράζεται σε αρκετά κόμματα.
Και αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο:
Ο Κασιδιάρης μπορεί να επηρεάσει τη σύνθεση της επόμενης Βουλής ακόμη και χωρίς να εκλεγεί ο ίδιος ή ακόμη και χωρίς ο σχηματισμός που θα υποστηρίξει να περάσει το 3%.
Εάν αποσπάσει ψήφους από μικρότερα κόμματα και τα οδηγήσει κάτω από το κοινοβουλευτικό όριο, οι συνέπειες στον τελικό συσχετισμό δυνάμεων μπορεί να είναι σημαντικές.
Μετά τον Σαμαρά, τώρα και ο Κασιδιάρης
Μέχρι σήμερα ένα μεγάλο μέρος της συζήτησης δεξιά της ΝΔ περιστρεφόταν γύρω από τον Αντώνη Σαμαρά και το ενδεχόμενο δημιουργίας νέου κόμματος.
Μάλιστα, τις τελευταίες ημέρες πληθαίνουν τα δημοσιεύματα για οργανωτικές κινήσεις και προετοιμασία του πρώην πρωθυπουργού.
Πλέον όμως στην πολιτική εξίσωση προστίθεται και ο Κασιδιάρης.
Πρόκειται ασφαλώς για δύο εντελώς διαφορετικές πολιτικές περιπτώσεις, με διαφορετική ιστορία, πολιτική διαδρομή και δυνητικό ακροατήριο.
Υπάρχει όμως ένα σημείο στο οποίο μπορεί να εμφανιστεί εκλογική επικάλυψη: στους ψηφοφόρους που βρίσκονται δεξιά της σημερινής ΝΔ και αναζητούν διαφορετική πολιτική εκπροσώπηση.
Εάν τελικά στις επόμενες εκλογές υπάρχουν ταυτόχρονα νέο εγχείρημα Σαμαρά και πολιτικός σχηματισμός στον οποίο θα συμμετέχει ενεργά ο Κασιδιάρης, ο ανταγωνισμός σε αυτή τη δεξαμενή θα γίνει πολύ πιο σύνθετος.
Υπάρχει όμως ένας μεγάλος νομικός αστερίσκος
Η δήλωση του Κασιδιάρη ότι διαθέτει «πλήρη πολιτικά δικαιώματα» δεν λύνει αυτομάτως το ζήτημα της συμμετοχής στις βουλευτικές εκλογές.
Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και οι προηγούμενες αποφάσεις του Αρείου Πάγου δημιουργούν σημαντικά εμπόδια. Το Α1 Τμήμα του Αρείου Πάγου είχε αποκλείσει το 2023 το κόμμα «Ελληνες», κρίνοντας μεταξύ άλλων ότι ο Κασιδιάρης αποτελούσε τον πραγματικό αρχηγό του.
Νομικοί και δικαστικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι οποιοδήποτε νέο εγχείρημα θα εξεταστεί εκ νέου από το Α1 Τμήμα του Αρείου Πάγου όταν έρθει η ώρα της ανακήρυξης των εκλογικών συνδυασμών.
Άρα, άλλο πράγμα είναι η πολιτική επιστροφή και άλλο η τελική δυνατότητα συμμετοχής στις εθνικές εκλογές.
Η επόμενη δημοσκόπηση αποκτά άλλο ενδιαφέρον
Το βέβαιο είναι ότι από την Τρίτη δημιουργείται ένα ακόμη δεδομένο.
Οι επόμενες δημοσκοπήσεις θα έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, εφόσον αρχίσουν να μετρούν συγκεκριμένα την εκλογική επιρροή ενός σχήματος με ενεργό παρουσία Κασιδιάρη.
Μέχρι τώρα οι δημοσκόποι επιχειρούσαν να υπολογίσουν τι θα μπορούσε να προκαλέσει στον πολιτικό χάρτη ένα ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά.
Τώρα υπάρχει και δεύτερη μεταβλητή.
Και σε μια περίοδο κατά την οποία η μάχη δεν αφορά μόνο ποιος θα είναι πρώτος, αλλά και πόσα κόμματα θα μπουν στη Βουλή, πόσες ψήφοι θα μείνουν εκτός και πόσο ψηλά μπορεί τελικά να φτάσει η ΝΔ, η επιστροφή Κασιδιάρη είναι ένας παράγοντας που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.
Η πολιτική «τράπουλα» στα δεξιά ανακατεύεται ξανά.
