Στο Πνευματικό Κέντρο Κουρκουμελάτων παρουσιάστηκε η μεγάλη προσπάθεια για τη διάσωση δύο σημαντικών μνημείων της Κεφαλονιάς – Οι μελέτες, η χρηματοδότηση από Αθανάσιο και Μαρίνα Μαρτίνου και η ένταξη των έργων στο ΕΣΠΑ της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων
Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εκδήλωση, αφιερωμένη στην αναστήλωση των Ιερών Μονών Σισσίων και Φανέντων, πραγματοποιήθηκε στο Πνευματικό Κέντρο Κουρκουμελάτων από το Ίδρυμα Γεωργίου και Μαρής Βεργωτή.
Στην εκδήλωση παρουσιάστηκε η μεγάλη και απαιτητική προσπάθεια που έχει προηγηθεί για τη διάσωση και αποκατάσταση των δύο σημαντικών θρησκευτικών και ιστορικών μνημείων της Κεφαλονιάς.
Στην εκδήλωση αναφέρεται με ανάρτησή του ο πρώην αντιπεριφερειάρχης Κεφαλονιάς και Ιθάκης Σωτήρης Κουρής, ο οποίος στέκεται ιδιαίτερα στη δουλειά της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ), των αρχιτεκτόνων και των μηχανικών που συνεργάστηκαν για την προετοιμασία των μελετών.
Ένα δύσκολο εγχείρημα
Όπως επισημαίνει ο κ. Κουρής, η προετοιμασία ενός έργου αναστήλωσης τέτοιας κλίμακας κάθε άλλο παρά απλή διαδικασία αποτελεί.
Απαιτήθηκε καταγραφή της ιστορίας των μνημείων, τεκμηρίωση και αποτύπωσή τους με βάση τη μορφή που είχαν πριν από την καταστροφή, αλλά και ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός για την αναστήλωσή τους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει φυσικά και η στατική επάρκεια των κατασκευών, καθώς οποιαδήποτε επέμβαση σε ένα ιστορικό μνημείο πρέπει να συνδυάζει τον σεβασμό στην αρχική αρχιτεκτονική του ταυτότητα με τις σύγχρονες απαιτήσεις ασφάλειας.
Πρόκειται, συνεπώς, για μια σύνθετη επιστημονική εργασία στην οποία εμπλέκονται διαφορετικές ειδικότητες και η οποία αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να μπορέσει ένα έργο αποκατάστασης να περάσει από τη θεωρία στην πράξη.
Η συμβολή Αθανασίου και Μαρίνας Μαρτίνου
Ο Σωτήρης Κουρής υπογραμμίζει ιδιαίτερα τη συμβολή του Αθανασίου και της Μαρίνας Μαρτίνου, οι οποίοι χρηματοδότησαν τις συγκεκριμένες μελέτες.
Η χρηματοδότηση της μελετητικής προετοιμασίας αποτέλεσε κρίσιμο βήμα, καθώς χωρίς ολοκληρωμένες και επιστημονικά τεκμηριωμένες μελέτες δεν θα μπορούσε να προχωρήσει η επόμενη φάση για την αποκατάσταση των μνημείων.
Ο σημαντικός ρόλος της ΕΛΛΕΤ
Καθοριστική θέση στην προσπάθεια κατέχει η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ).
Η ΕΛΛΕΤ δραστηριοποιείται εδώ και περισσότερα από 50 χρόνια στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.
Στις δραστηριότητές της περιλαμβάνονται η αποκατάσταση μνημείων, παρεμβάσεις που αφορούν το θεσμικό πλαίσιο προστασίας, εκπαιδευτικά προγράμματα, καθώς και η ανάπτυξη δικτύων περιπατητικών διαδρομών.
Παράλληλα, αποτελεί την επίσημη εκπρόσωπο της Europa Nostra στην Ελλάδα.
Στην περίπτωση των Μονών Σισσίων και Φανέντων, η επιστημονική προεργασία της ΕΛΛΕΤ και των συνεργατών της αποτέλεσε, σύμφωνα με τον κ. Κουρή, σημαντικό κρίκο στην αλυσίδα που οδήγησε τα έργα προς την υλοποίηση.
Από τις μελέτες στην ένταξη των έργων
Μετά την ολοκλήρωση αυτού του επιπέδου προετοιμασίας, ακολούθησε η συνεργασία μεταξύ της Διεύθυνσης Αναστήλωσης του Υπουργείου Πολιτισμού, της Ιεράς Μητρόπολης Κεφαλληνίας και της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων.
Η Περιφέρεια προχώρησε στην ένταξη των έργων στο Περιφερειακό Πρόγραμμα Ιονίων Νήσων του ΕΣΠΑ, δημιουργώντας έτσι τις χρηματοδοτικές προϋποθέσεις για την υλοποίησή τους.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει και τη σημασία που έχει για τέτοιου μεγέθους παρεμβάσεις η συνεργασία μεταξύ ιδιωτικής πρωτοβουλίας, επιστημονικών φορέων, Εκκλησίας, Υπουργείου Πολιτισμού και αυτοδιοίκησης.
Από τη χρηματοδότηση των αρχικών μελετών και την επιστημονική τεκμηρίωση έως την εξασφάλιση της δημόσιας χρηματοδότησης, απαιτείται μια μακρά διαδικασία ώστε ένα ιστορικό μνημείο να φτάσει τελικά στο στάδιο της αποκατάστασης.
Δύο σημαντικά μνημεία της Κεφαλονιάς
Η αναστήλωση των Ιερών Μονών Σισσίων και Φανέντων έχει ιδιαίτερη σημασία για την Κεφαλονιά, καθώς δεν αφορά μόνο την αποκατάσταση δύο κτιριακών συγκροτημάτων.
Αφορά τη διατήρηση τμημάτων της θρησκευτικής, αρχιτεκτονικής και ιστορικής κληρονομιάς του νησιού και τη δυνατότητα να παραδοθούν στις επόμενες γενιές μνημεία που συνδέονται με την ιστορική διαδρομή της Κεφαλονιάς.
Η καταστροφή ή η εγκατάλειψη ιστορικών μνημείων δημιουργεί πολλές φορές μη αναστρέψιμες απώλειες. Γι’ αυτό και η έγκαιρη τεκμηρίωση, η μελέτη και η εξασφάλιση χρηματοδότησης αποτελούν κρίσιμα στάδια για τη διάσωσή τους.
Η παρουσίαση στα Κουρκουμελάτα έδωσε την ευκαιρία να παρουσιαστεί ακριβώς αυτή η διαδρομή: από την επιστημονική καταγραφή και τις απαιτητικές μελέτες έως τη συνεργασία των αρμόδιων φορέων και την ένταξη των έργων σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα.
Ο Σωτήρης Κουρής, κλείνοντας την αναφορά του στην εκδήλωση, συνεχάρη τόσο τους διοργανωτές όσο και όλους όσοι συμμετείχαν στην προσπάθεια.
«Θερμά συγχαρητήρια για την ωραία αυτή εκδήλωση τόσο στους διοργανωτές όσο και στους συμμετέχοντες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
