Μαρία Καρυστιανού: «Βόμβα» για τις δημοσκοπήσεις – Στο στόχαστρο GPO και ΜΜΕ, ζητά παρέμβαση του ΕΣΡ!

Δημόσια καταγγελία για τον τρόπο δημοσιοποίησης των πολιτικών δημοσκοπήσεων διατυπώνει η Μαρία Καρυστιανού, μέσω δελτίου Τύπου του Τομέα Δικαιοσύνης του Κινήματος «Ελπίδα για τη Δημοκρατία». Στο επίκεντρο βρίσκονται η δημοσκοπική εταιρεία GPO, συγκεκριμένα μέσα ενημέρωσης και η υποχρέωση δημοσιοποίησης των στοιχείων που προβλέπει η νομοθεσία. Παράλληλα, ζητείται από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης να εξετάσει τις καταγγελλόμενες παραβάσεις και να επιβάλει κυρώσεις όπου αυτές αποδειχθούν.

Μια νέα δημόσια παρέμβαση για τη διαφάνεια των δημοσκοπήσεων πραγματοποιεί η Μαρία Καρυστιανού, θέτοντας ζητήματα που αφορούν τη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων, την ταυτότητα των εντολέων και τη μετοχική σύνθεση των εταιρειών που διενεργούν πολιτικές έρευνες.

Με ανακοίνωση που φέρει την υπογραφή του Τομέα Δικαιοσύνης του Κινήματος «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», καλούνται οι δημοσκοπικές εταιρείες και τα μέσα ενημέρωσης να δημοσιοποιούν τα προβλεπόμενα από τη νομοθεσία στοιχεία για κάθε δημοσκόπηση.

Η ανακοίνωση κατονομάζει τη GPO, τον Δημήτριο Τέρζογλου, καθώς και τα μέσα ενημέρωσης «Πρώτο Θέμα» και iefimerida, τα οποία αναφέρονται ενδεικτικά.

Τι ζητά από τη GPO και τις υπόλοιπες δημοσκοπικές εταιρείες

Στην ανακοίνωση διατυπώνονται τρία βασικά αιτήματα.

Πρώτον, ζητείται η δημοσιοποίηση όλων των στοιχείων που προβλέπει η νομοθεσία για τις δημοσκοπήσεις, με τον ισχυρισμό ότι ορισμένα από αυτά απουσιάζουν από σχετικές δημοσιεύσεις.

Δεύτερον, καλούνται οι δημοσκοπικές εταιρείες να γνωστοποιούν ποιος παρήγγειλε και ποιος χρηματοδότησε κάθε έρευνα.

Τρίτον, ζητείται να δημοσιοποιείται η μετοχική σύνθεση των εταιρειών, ώστε, σύμφωνα με την ανακοίνωση, να είναι δυνατός ο έλεγχος των συμφερόντων που συνδέονται με τη διοίκηση και τη λειτουργία τους, καθώς και της τήρησης των προβλεπόμενων ασυμβιβάστων.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη GPO και στην προηγούμενη διοικητική σύνδεση της εταιρείας με τον σημερινό υπουργό Τάκη Θεοδωρικάκο.

Η συγκεκριμένη αναφορά εντάσσεται στα ερωτήματα που θέτει το Κίνημα για τη διαφάνεια στον χώρο των δημοσκοπήσεων.

Η δημόσια πρόσκληση προς το ΕΣΡ

Σημαντικό μέρος της παρέμβασης αφορά το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης.

Το Κίνημα καλεί την ανεξάρτητη αρχή να προχωρήσει στην επιβολή κυρώσεων σε περιπτώσεις όπου αποδεικνύεται ότι δεν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες υποχρεώσεις δημοσιοποίησης στοιχείων.

Στην ανακοίνωση γίνεται εκτενής επίκληση του άρθρου 4 του νόμου 3603/2007, που αφορά τη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων δημοσκοπήσεων.

Μεταξύ των στοιχείων που προβλέπει η διάταξη περιλαμβάνονται η ταυτότητα της εταιρείας που πραγματοποίησε την έρευνα, ο εντολέας, το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά του δείγματος, η χρονική περίοδος συλλογής των δεδομένων, η μεθοδολογία και το στατιστικό σφάλμα.

Η νομοθεσία προβλέπει επίσης κανόνες για τον τρόπο παρουσίασης των αποτελεσμάτων, με στόχο να αποφεύγονται παραπλανητικές ή αποσπασματικές αναφορές.

Τα στοιχεία που πρέπει να συνοδεύουν μια δημοσκόπηση

Το δελτίο Τύπου παραθέτει αναλυτικά τις προβλέψεις του άρθρου 4 του νόμου 3603/2007.

Σύμφωνα με το νομοθετικό κείμενο που επικαλείται, η δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων συνοδεύεται, ανάλογα με τον φορέα και τον τρόπο δημοσίευσης, από συγκεκριμένα στοιχεία ταυτότητας και μεθοδολογίας.

Σε αυτά περιλαμβάνονται:

• Η επωνυμία της δημοσκοπικής εταιρείας και η ταυτότητα του εντολέα.
• Ο σκοπός της έρευνας.
• Το μέγεθος, τα χαρακτηριστικά και η γεωγραφική κάλυψη του δείγματος.
• Η χρονική περίοδος διεξαγωγής.
• Η μέθοδος δειγματοληψίας και συλλογής των απαντήσεων.
• Το στατιστικό σφάλμα και οι παράμετροι στάθμισης.
• Η διατύπωση των ερωτήσεων και τα συμπεράσματα της έρευνας, σύμφωνα με τις ειδικότερες προβλέψεις του νόμου.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η διάκριση που κάνει η νομοθεσία μεταξύ των υποχρεώσεων των εταιρειών δημοσκοπήσεων, των έντυπων μέσων και των ηλεκτρονικών μέσων ενημέρωσης.

Δεν προβλέπεται η ίδια ακριβώς υποχρέωση αναλυτικής παρουσίασης για κάθε κατηγορία δημοσίευσης.

Το ζήτημα της αντικειμενικής παρουσίασης

Στην ανακοίνωση δίνεται επίσης έμφαση στην παράγραφο 5 του άρθρου 4, η οποία προβλέπει ότι τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων πρέπει να παρουσιάζονται αντικειμενικά.

Η διάταξη απαγορεύει την αποσπασματική αναφορά αποτελεσμάτων κατά τρόπο που μπορεί να παραπλανήσει τους πολίτες.

Παράλληλα, προβλέπει ότι τα αποτελέσματα πρέπει να διακρίνονται από τις εκτιμήσεις και τις αναλύσεις των εταιρειών ή των μέσων ενημέρωσης.

Το συγκεκριμένο ζήτημα βρίσκεται στον πυρήνα της παρέμβασης της Μαρίας Καρυστιανού, καθώς το Κίνημα συνδέει τη δημοσιοποίηση των στοιχείων με τη δυνατότητα των πολιτών να αξιολογούν τις πολιτικές έρευνες.

Ζητείται διαφάνεια και για τη μετοχική σύνθεση

Πέρα από τη μεθοδολογία των ερευνών, η ανακοίνωση θέτει ζήτημα γνωστοποίησης των μετοχικών συμφερόντων που βρίσκονται πίσω από τις δημοσκοπικές εταιρείες.

Το Κίνημα επικαλείται το Προεδρικό Διάταγμα 310/1996 και ζητά να εξετάζεται η τήρηση των σχετικών ασυμβιβάστων.

Πρόκειται για αίτημα που αφορά όχι μόνο το περιεχόμενο μιας δημοσκόπησης, αλλά και τη διαφάνεια γύρω από τους φορείς που την πραγματοποιούν.

«Καμία ανοχή στη χειραγώγηση και στην παραπλάνηση»

Η ανακοίνωση ολοκληρώνεται με έντονη πολιτική διατύπωση, συνδέοντας το αίτημα διαφάνειας με τη γενικότερη τοποθέτηση του Κινήματος για τη λειτουργία των θεσμών.

«Καμία ανοχή στη χειραγώγηση και στην παραπλάνηση», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, ο Τομέας Δικαιοσύνης του Κινήματος «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» δηλώνει ότι επιδιώκει ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του δημόσιου βίου.

Η παρέμβαση αποτελεί δημόσια καταγγελία και αίτημα ελέγχου. Δεν συνιστά από μόνη της διαπίστωση παράβασης από τις εταιρείες ή τα μέσα ενημέρωσης που κατονομάζονται. Η ύπαρξη συγκεκριμένων παραβάσεων και η τυχόν επιβολή κυρώσεων προϋποθέτουν εξέταση των πραγματικών περιστατικών από τις αρμόδιες αρχές.