Μαρία Καρυστιανού: «Πού πήγαν τα εκατομμύρια των αλιέων;» – Καταγγελία για ευρωπαϊκά κονδύλια, πισίνες και επιχειρήσεις άσχετες με την αλιεία

Πλήρη έλεγχο και δημοσιοποίηση των στοιχείων για τη διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων του Επιχειρησιακού Προγράμματος Αλιείας και Θάλασσας (ΕΠΑΛΘ 2014–2020) ζητά με ανακοίνωσή του ο Πρωτογενής Τομέας του Κινήματος «ΕΛΠΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ». Στο δελτίο Τύπου που δημοσιοποιείται από τη Μαρία Καρυστιανού διατυπώνονται σοβαρές καταγγελίες για τη διάθεση χρηματοδοτήσεων σε δραστηριότητες που δεν συνδέονται άμεσα με την αλιεία, ενώ ζητούνται αναλυτικά στοιχεία για τις εκταμιεύσεις της περιόδου 2021–2026.

Στο επίκεντρο η διαχείριση εκατομμυρίων ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια

Ζήτημα διαφάνειας και λογοδοσίας για τη διαχείριση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων που προορίζονται για τον πρωτογενή τομέα θέτει η Μαρία Καρυστιανού, μέσω δελτίου Τύπου του Πρωτογενούς Τομέα του Κινήματος «ΕΛΠΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑ».

Η ανακοίνωση αφορά το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αλιείας και Θάλασσας (ΕΠΑΛΘ 2014–2020) και ειδικότερα τις εκταμιεύσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά την περίοδο 2021–2026.

Αφορμή αποτελούν, σύμφωνα με το κείμενο, πρόσφατες αποκαλύψεις και μηνυτήρια αναφορά προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία σχετικά με τη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων που, όπως καταγγέλλεται, δεν είχαν άμεση σχέση με την αλιεία.

Στην ανακοίνωση γίνεται λόγος για διοχέτευση δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ σε τουριστικές κατοικίες με πισίνες, ιδιωτικά ιατρεία, κέντρα αισθητικής και άλλες επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί διατυπώνονται ως καταγγελίες και δεν συνιστούν από μόνοι τους διαπιστωμένες παραβάσεις ή αποδεδειγμένες ποινικές ευθύνες.

Το αίτημα επικεντρώνεται στην ανάγκη να δημοσιοποιηθούν τα στοιχεία που θα επιτρέψουν να διαπιστωθεί ποιοι έλαβαν χρηματοδότηση, για ποιες δραστηριότητες και με ποια κριτήρια.

«Οι πραγματικοί αλιείς στερήθηκαν πόρους»

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η ενδεχόμενη διοχέτευση πόρων σε δραστηριότητες διαφορετικές από εκείνες για τις οποίες προορίζονταν θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες για τους επαγγελματίες αλιείς.

Όπως υποστηρίζεται, οι άνθρωποι της παράκτιας αλιείας αντιμετωπίζουν σημαντικές οικονομικές δυσκολίες και χρειάζονται χρηματοδοτικά εργαλεία για τον εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού τους και τη διατήρηση της δραστηριότητάς τους.

Το κίνημα εκτιμά ότι η ανεπαρκής διοχέτευση πόρων προς τους πραγματικούς δικαιούχους ενδέχεται να επιδεινώνει τα προβλήματα βιωσιμότητας του κλάδου.

Παράλληλα, επισημαίνει τον κίνδυνο δημοσιονομικών διορθώσεων, ανακτήσεων χρηματοδοτήσεων και πιθανών οικονομικών επιβαρύνσεων, εφόσον αρμόδιοι έλεγχοι διαπιστώσουν παρατυπίες.

Η ανακοίνωση συνδέει το ζήτημα όχι μόνο με τη λειτουργία του αλιευτικού τομέα αλλά και με την προστασία του δημόσιου συμφέροντος.

Τα τέσσερα αιτήματα προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης

Ο Πρωτογενής Τομέας του Κινήματος «ΕΛΠΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» απευθύνει επείγον αίτημα στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και στη Διαχειριστική Αρχή του ΕΠΑΛΘ.

Ζητά την επίσημη δημοσιοποίηση αναλυτικών στοιχείων για όλες τις εκταμιεύσεις της περιόδου 2021–2026.

1. Πλήρης κατάλογος πληρωμών και δικαιούχων

Το πρώτο αίτημα αφορά τη δημοσιοποίηση όλων των εγκεκριμένων έργων και των εκταμιεύσεων, ταξινομημένων με βάση τον Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητας (ΚΑΔ) των δικαιούχων.

Στόχος είναι να προσδιοριστεί πόσα χρήματα κατευθύνθηκαν σε επαγγελματίες αλιείς και πόσα σε άλλες κατηγορίες δραστηριοτήτων.

Το κίνημα ζητά επίσης να αποτυπωθεί η πραγματική επαγγελματική ιδιότητα των τελικών δικαιούχων.

2. Πόσα χρήματα δόθηκαν σε δημόσιους φορείς

Το δεύτερο αίτημα αφορά την κατανομή των χρηματοδοτήσεων ανάμεσα σε δημόσιους φορείς και άλλες δράσεις.

Ειδικότερα, ζητείται να καταγραφούν τα ποσά που χρησιμοποιήθηκαν για προμήθειες εξοπλισμού, πλωτών μέσων και άλλες δημόσιες παρεμβάσεις.

Τα στοιχεία αυτά ζητούνται ώστε να συγκριθούν με τα κονδύλια που διατέθηκαν για την άμεση ενίσχυση της μικρής παράκτιας αλιείας.

3. Έλεγχος επιλεξιμότητας για τις μη αλιευτικές επενδύσεις

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις χρηματοδοτήσεις μη αλιευτικών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο των τοπικών προγραμμάτων LEADER/CLLD.

Το κίνημα ζητά επίσημη απάντηση για το εάν τηρήθηκαν τα προβλεπόμενα κριτήρια επιλεξιμότητας κατά την έγκριση των συγκεκριμένων επενδύσεων.

Εφόσον διαπιστωθούν παρεκκλίσεις, ζητείται να προσδιοριστούν οι δικαιούχοι και τυχόν πρόσωπα που ευνοήθηκαν αθέμιτα.

Εδώ απαιτείται μια σημαντική διάκριση: η χρηματοδότηση μιας μη αλιευτικής δραστηριότητας δεν συνεπάγεται αυτομάτως παρανομία. Το κρίσιμο ζήτημα είναι εάν η συγκεκριμένη επένδυση προβλεπόταν από την αντίστοιχη πρόσκληση και πληρούσε τους όρους του προγράμματος.

4. Τα πορίσματα των ελέγχων και οι ανακτήσεις χρημάτων

Το τέταρτο αίτημα αφορά τις διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου και τα διορθωτικά μέτρα.

Ζητείται ενημέρωση για τα ευρήματα της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ), καθώς και για τυχόν ενέργειες ανάκτησης ποσών που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως ή παράνομα.

Το κίνημα επιδιώκει, μέσω της δημοσιοποίησης των στοιχείων, να αποσαφηνιστεί εάν έχουν εντοπιστεί παρατυπίες και πώς αντιμετωπίστηκαν από τις αρμόδιες αρχές.

Η αναφορά στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία

Στην ανακοίνωση γίνεται ειδική αναφορά σε μηνυτήρια αναφορά προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO).

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι αρμόδια για τη διερεύνηση και δίωξη αδικημάτων που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ωστόσο, η ύπαρξη μηνυτήριας αναφοράς δεν ισοδυναμεί με διαπίστωση παράνομης διαχείρισης κονδυλίων ούτε αποδεικνύει ποινική ευθύνη συγκεκριμένων προσώπων.

Στο κείμενο που δημοσιοποιήθηκε δεν παρατίθενται αριθμός υπόθεσης, πλήρης κατάλογος επίμαχων έργων ή πορίσματα αρμόδιων ελεγκτικών αρχών.

Τα στοιχεία αυτά θα ήταν καθοριστικά για την περαιτέρω διερεύνηση των καταγγελιών.

Το ζήτημα των προγραμμάτων LEADER/CLLD

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της παρέμβασης αφορά τη χρηματοδότηση επενδύσεων μέσω των τοπικών προγραμμάτων LEADER/CLLD.

Οι συγκεκριμένες δράσεις μπορούν, ανάλογα με το εφαρμοζόμενο πρόγραμμα και τους όρους κάθε πρόσκλησης, να περιλαμβάνουν παρεμβάσεις που συνδέονται με τη διαφοροποίηση της οικονομικής δραστηριότητας και την ανάπτυξη παράκτιων περιοχών.

Επομένως, το γεγονός ότι ένα έργο αφορά τον τουρισμό ή κάποια άλλη μη αλιευτική δραστηριότητα δεν αρκεί από μόνο του για να χαρακτηριστεί μη επιλέξιμο.

Το ουσιαστικό ερώτημα που θέτει η ανακοίνωση είναι εάν οι εγκρίσεις πραγματοποιήθηκαν με βάση τους νόμιμους όρους και εάν η κατανομή των πόρων ανταποκρίθηκε στους στόχους των χρηματοδοτικών δράσεων.

Ακριβώς γι’ αυτό ζητείται η δημοσιοποίηση των εγκεκριμένων έργων και των στοιχείων των δικαιούχων.

Γιατί το θέμα ενδιαφέρει και τις παράκτιες περιοχές

Η διαχείριση των χρηματοδοτήσεων του αλιευτικού τομέα έχει ιδιαίτερη σημασία για τις νησιωτικές και παράκτιες περιοχές της χώρας.

Στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη, η επαγγελματική αλιεία αποτελεί παραδοσιακή οικονομική δραστηριότητα, με τους αλιείς να αντιμετωπίζουν αυξημένες λειτουργικές δαπάνες και ανάγκες ανανέωσης του εξοπλισμού τους.

Η διαφάνεια στη διάθεση των ευρωπαϊκών κονδυλίων είναι επομένως ζήτημα που αφορά και τις τοπικές αλιευτικές κοινότητες.

Η ανακοίνωση, πάντως, δεν κατονομάζει συγκεκριμένο έργο ή δικαιούχο στην Κεφαλονιά ή την Ιθάκη και δεν τεκμηριώνει κάποια τοπική παρατυπία.

Η πολιτική αιχμή κατά της κυβέρνησης

Το δελτίο Τύπου περιλαμβάνει και ευθεία πολιτική επίθεση κατά της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Ο Πρωτογενής Τομέας του Κινήματος «ΕΛΠΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» υποστηρίζει ότι οι καταγγελλόμενες πρακτικές δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων.

Στο καταληκτικό μέρος της ανακοίνωσης αναφέρεται:

«Κοντολογίς δεν θα πληρώσουμε άλλη μία φορά εμείς οι πολίτες τον λογαριασμό για όσα η Κυβέρνηση Μητσοτάκη χάρισε στους δικούς της και στέρησε από τους αληθινούς δικαιούχους».

Πρόκειται για πολιτική καταγγελία του κινήματος, η οποία δεν συνοδεύεται στο συγκεκριμένο δελτίο Τύπου από στοιχεία που να αποδεικνύουν προσωπικό όφελος συγκεκριμένων κυβερνητικών στελεχών ή δικαιούχων.

Το αίτημα για πλήρη λογοδοσία

Η παρέμβαση ολοκληρώνεται με αίτημα να αποδοθούν ευθύνες όπου διαπιστωθούν παρανομίες και να προστατευθούν οι πόροι που προορίζονται για τους πραγματικούς δικαιούχους.

Το κίνημα ζητά να διασφαλιστεί ότι δεν θα χαθούν χρηματοδοτήσεις από τους επαγγελματίες αλιείς και ότι ενδεχόμενες παρατυπίες δεν θα οδηγήσουν σε πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση των πολιτών.

Το επόμενο βήμα αφορά τις απαντήσεις του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και της αρμόδιας Διαχειριστικής Αρχής.

Η δημοσιοποίηση των στοιχείων που ζητούνται θα μπορούσε να αποσαφηνίσει το πραγματικό ύψος των χρηματοδοτήσεων, τις κατηγορίες δικαιούχων, την επιλεξιμότητα των έργων και την ύπαρξη ή μη διαπιστωμένων παρατυπιών.

Το βασικό ερώτημα που θέτει η παρέμβαση παραμένει συγκεκριμένο: πού κατευθύνθηκαν τα ευρωπαϊκά κονδύλια της αλιείας, ποιοι τα έλαβαν και με ποια κριτήρια εγκρίθηκαν οι χρηματοδοτήσεις;