Σε κατάσταση πολιτικής ρευστότητας εξακολουθεί να βρίσκεται το εκλογικό σκηνικό, παρά το γεγονός ότι η σειρά των τριών πρώτων κομμάτων φαίνεται πλέον αρκετά καθαρή. Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί σημαντικό προβάδισμα, η ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα εδραιώνεται στη δεύτερη θέση χωρίς μέχρι στιγμής να εμφανίζει δυναμική ανατροπής και το ΠΑΣΟΚ παραμένει τρίτο. Το μεγάλο ερωτηματικό, ωστόσο, είναι τι θα συμβεί όταν –και εφόσον– μπει στις μετρήσεις ένα κόμμα υπό τον Αντώνη Σαμαρά.
Η τελευταία δημοσκόπηση της GPO για το Star επιβεβαιώνει σε μεγάλο βαθμό την εικόνα που είχε αρχίσει να διαμορφώνεται πριν από το καλοκαίρι.
Στην πρόθεση ψήφου, η ΝΔ βρίσκεται στο 25,8%, η ΕΛ.Α.Σ. στο 13,5% και το ΠΑΣΟΚ στο 10,8%. Σε σύγκριση με τη μέτρηση του Ιουνίου, η ΝΔ κερδίζει 0,8 μονάδες και η ΕΛ.Α.Σ. μόλις 0,3, κάτι που δείχνει ότι δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής κάποια θεαματική μεταβολή των συσχετισμών.
Η εκτίμηση ψήφου δίνει ΝΔ 30,6% – ΕΛ.Α.Σ. 16% – ΠΑΣΟΚ 12,8%
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα στην εκτίμηση ψήφου.
Η Νέα Δημοκρατία φτάνει στο 30,6%, η ΕΛ.Α.Σ. στο 16% και το ΠΑΣΟΚ στο 12,8%. Ακολουθούν η Ελληνική Λύση με 9%, το ΚΚΕ με 8,8%, η Πλεύση Ελευθερίας με 4,9%, η Φωνή Λογικής με 3,7% και η Ελπίδα για τη Δημοκρατία με 3,6%.
Η διαφορά πρώτου και δεύτερου κόμματος παραμένει έτσι πολύ μεγάλη: 14,6 ποσοστιαίες μονάδες.
Αυτό είναι ίσως και το βασικό χαρακτηριστικό της σημερινής πολιτικής εικόνας. Υπάρχει ξεκάθαρο πρώτο κόμμα, αλλά δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή δεύτερος πόλος που να εμφανίζεται δημοσκοπικά κοντά στη ΝΔ.
Η ΕΛ.Α.Σ. δεύτερη, αλλά χωρίς ακόμη δυναμική ανατροπής
Η ΕΛ.Α.Σ. έχει πετύχει κάτι πολιτικά σημαντικό: έχει καταλάβει και, τουλάχιστον προς το παρόν, παγιώσει τη δεύτερη θέση.
Δεν έχει καταφέρει όμως ακόμη να δημιουργήσει το δημοσκοπικό κύμα που θα περιόριζε ουσιαστικά την απόσταση από τη ΝΔ.
Η μεταβολή από τον Ιούνιο στην πρόθεση ψήφου είναι μόλις +0,3 μονάδες, ενώ το ΠΑΣΟΚ εξακολουθεί να βρίσκεται πίσω της.
Υπάρχει μάλιστα ένα ακόμη στοιχείο της GPO που αποτυπώνει τη γενικότερη αμηχανία του εκλογικού σώματος: όταν οι πολίτες ρωτήθηκαν ποιος από τους Κυριάκο Μητσοτάκη, Αλέξη Τσίπρα και Νίκο Ανδρουλάκη τους έπεισε περισσότερο, το 45,9% απάντησε «κανένας».
Αυτό ίσως είναι πολιτικά σημαντικότερο από τις μικρές μετακινήσεις μερικών δεκάτων μεταξύ των κομμάτων.
Ο μεγάλος άγνωστος «Χ»: Το κόμμα Σαμαρά
Υπάρχει όμως ένας παράγοντας που δεν αποτυπώνεται στη συγκεκριμένη δημοσκόπηση ως αυτοτελής κομματική επιλογή: ένα ενδεχόμενο κόμμα του Αντώνη Σαμαρά.
Και εδώ βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα για την επόμενη φάση.
Εάν ανακοινωθεί νέο κόμμα και αρχίσει να μετριέται κανονικά στις δημοσκοπήσεις, θα πρέπει να δούμε από πού θα αντλήσει ψηφοφόρους και σε ποια έκταση.
Το κρίσιμο ζήτημα θα είναι προφανώς η ανακατανομή στον ευρύτερο χώρο της Κεντροδεξιάς και της Δεξιάς: πόσο θα επηρεαστεί η ΝΔ, αλλά και τι απώλειες ενδεχομένως θα καταγράψουν η Ελληνική Λύση, η Φωνή Λογικής ή άλλοι σχηματισμοί.
Μέχρι να υπάρξει πραγματική μέτρηση με το νέο κόμμα στο ερωτηματολόγιο, οποιοδήποτε συγκεκριμένο ποσοστό θα ήταν περισσότερο υπόθεση παρά δημοσκοπικό δεδομένο.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι η επόμενη ημέρα
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο επίπεδο ανάγνωσης των αριθμών.
Άλλο ποιος θα κερδίσει τις εκλογές και άλλο ποιος θα μπορέσει να κυβερνήσει.
Με τα σημερινά δεδομένα, η ΝΔ εμφανίζεται καθαρά πρώτη, αλλά το 30,6% της εκτίμησης ψήφου από μόνο του δεν αρκεί για να συναχθεί ότι θα προκύψει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Πολύ περισσότερο, δεν μπορούμε από μια δημοσκόπηση να γνωρίζουμε με βεβαιότητα τη σύνθεση της επόμενης Βουλής, αφού καθοριστικό ρόλο θα παίξει και το συνολικό ποσοστό των κομμάτων που θα μείνουν εκτός αυτής.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το παράδοξο του σημερινού σκηνικού:
γνωρίζουμε αρκετά καλά ποιος είναι πρώτος, αλλά πολύ λιγότερο ποιος και με ποιον τρόπο θα μπορούσε να σχηματίσει κυβέρνηση.
Δεύτερες κάλπες; Ακόμη και τρίτες;
Εάν η σημερινή εικόνα παραμείνει μέχρι τις εκλογές και δεν δημιουργηθούν οι αριθμητικές και πολιτικές προϋποθέσεις για σχηματισμό κυβέρνησης, τότε το ενδεχόμενο δεύτερης εκλογικής αναμέτρησης θα βρεθεί αναπόφευκτα στο τραπέζι.
Ακόμη και μια τρίτη αναμέτρηση δεν μπορεί να αποκλειστεί ως πολιτικό σενάριο εάν και η δεύτερη κάλπη οδηγήσει σε αδιέξοδο. Αυτό όμως είναι σενάριο και όχι πρόβλεψη που προκύπτει από τη GPO.
Πολλά μπορούν να αλλάξουν μέχρι τότε: η επίσημη εμφάνιση νέων κομμάτων, οι συσπειρώσεις, οι προεκλογικές στρατηγικές, πιθανές συνεργασίες και κυρίως η συμπεριφορά ενός πολύ μεγάλου τμήματος του εκλογικού σώματος που σήμερα δεν έχει ακόμη κατασταλάξει.
Στη συγκεκριμένη μέτρηση, άλλωστε, το 14,5% δηλώνει ότι δεν γνωρίζει ή δεν έχει αποφασίσει τι θα ψηφίσει.
Το πολιτικό σκηνικό παραμένει «παγωμένο» αλλά όχι σταθερό
Η εικόνα επομένως έχει μια ενδιαφέρουσα αντίφαση.
Στην επιφάνεια υπάρχει σταθερότητα: ΝΔ πρώτη, ΕΛ.Α.Σ. δεύτερη, ΠΑΣΟΚ τρίτο.
Κάτω όμως από αυτήν υπάρχει μεγάλη ρευστότητα.
Η ΝΔ προηγείται καθαρά χωρίς να έχει απέναντί της αυτή τη στιγμή έναν αντίπαλο που να την απειλεί άμεσα για την πρώτη θέση. Η ΕΛ.Α.Σ. έχει εδραιωθεί δεύτερη αλλά δεν έχει ακόμη αποκτήσει δυναμική εξουσίας. Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται τρίτο και αναζητεί τρόπο να ανατρέψει τη νέα ισορροπία.
Και την ίδια στιγμή παραμένουν δύο τεράστια ερωτήματα:
Τι θα αλλάξει εάν εμφανιστεί επίσημα το κόμμα Σαμαρά;
Και, κυρίως:
Ακόμη κι αν γνωρίζουμε ποιος θα είναι πρώτος, θα γνωρίζουμε το βράδυ των εκλογών ποιος θα κυβερνήσει την επόμενη ημέρα;
Με τα σημερινά δεδομένα, η απάντηση στο δεύτερο ερώτημα απέχει πολύ από το να θεωρείται δεδομένη.


