Μια δημοσκόπηση μπορεί να διαβαστεί από τον τίτλο. Μπορεί όμως να διαβαστεί και ολόκληρη. Και στη νέα μέτρηση της Metron Analysis για το MEGA, η δεύτερη ανάγνωση παρουσιάζει μια πολύ πιο σύνθετη εικόνα από το απλό «ΝΔ 30,2% και διαφορά 14,4 μονάδων».
Η Νέα Δημοκρατία παραμένει καθαρά πρώτο κόμμα.
Αυτό είναι το πρώτο δεδομένο και δεν υπάρχει κανένας λόγος να αμφισβητηθεί.
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο:
η ΝΔ δεν εμφανίζει ουσιαστικά καμία μεταβολή σε σχέση με την προηγούμενη δημοσκόπηση της ίδιας εταιρείας, παρά το πολιτικό κεφάλαιο που επένδυσε η κυβέρνηση στη ΔΕΘ.
Και υπάρχει ένα τρίτο, ίσως σημαντικότερο:
πίσω από το 30,2% της εκτίμησης ψήφου υπάρχει ένα 25,1% στην απλή πρόθεση ψήφου, την ώρα που το 66% αξιολογεί αρνητικά την κυβέρνηση και επίσης 66% θεωρεί ότι η χώρα κινείται προς λάθος κατεύθυνση.
Αυτή είναι η ολόκληρη φωτογραφία.
Από 30,4% στο 30,2% – Πού είναι η ώθηση της ΔΕΘ;
Ας ξεκινήσουμε από τη μοναδική πραγματικά ασφαλή σύγκριση.
Metron Analysis με Metron Analysis.
Τον Ιούνιο η εταιρεία έδινε στη ΝΔ:
25,0% στην πρόθεση ψήφου.
30,4% στην εκτίμηση ψήφου.
Σήμερα καταγράφει:
25,1% στην πρόθεση ψήφου.
30,2% στην εκτίμηση ψήφου.
Στην πρώτη περίπτωση έχουμε +0,1 μονάδα.
Στη δεύτερη -0,2.
Δημοσκοπικά πρόκειται ουσιαστικά για στασιμότητα.
Και εδώ βρίσκεται το πρώτο πολιτικά ενδιαφέρον εύρημα.
Ανάμεσα στις δύο μετρήσεις μεσολάβησε η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Μεσολάβησαν κυβερνητικές εξαγγελίες.
Μεσολάβησε ένα μεγάλο πακέτο οικονομικών μέτρων.
Μεσολάβησε μια ολόκληρη επικοινωνιακή προσπάθεια να περάσει στην κοινωνία το μήνυμα ότι η οικονομία επιτρέπει πλέον μεγαλύτερες παρεμβάσεις υπέρ των νοικοκυριών.
Και μετά από όλα αυτά;
25,0% έγινε 25,1%.
Αυτό τουλάχιστον καταγράφει η Metron Analysis.
Το 30,2% χρειάζεται να εξηγείται
Υπάρχει όμως ένα σημείο που συχνά δημιουργεί σύγχυση στη δημόσια συζήτηση.
Όταν διαβάζει κάποιος:
«Metron Analysis: ΝΔ 30,2%»
είναι εύκολο να θεωρήσει ότι περίπου τρεις στους δέκα ερωτηθέντες απάντησαν «Νέα Δημοκρατία».
Δεν συνέβη αυτό.
Στην ερώτηση της πρόθεσης ψήφου η ΝΔ βρίσκεται στο 25,1%.
Το 30,2% είναι η εκτίμηση ψήφου της Metron Analysis.
Πρόκειται για διαφορετικό δημοσκοπικό μέγεθος, που προκύπτει μετά την επεξεργασία των δεδομένων και την εκτίμηση της εταιρείας για την τελική κατανομή της ψήφου.
Δεν σημαίνει ότι το 30,2% είναι «ψεύτικο».
Ούτε ότι το 25,1% είναι από μόνο του πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος.
Σημαίνει απλώς ότι όταν παρουσιάζουμε μια δημοσκόπηση πρέπει να λέμε ποιο ακριβώς μέγεθος παρουσιάζουμε.
Και στην προκειμένη περίπτωση έχει πολιτική σημασία ότι η άμεση πρόθεση ψήφου για το κυβερνών κόμμα παραμένει περίπου στο ένα τέταρτο του δείγματος.
Η μεγάλη διαφορά από τον δεύτερο δεν σημαίνει αυτομάτως μεγάλη δυναμική
Η ΝΔ προηγείται στην εκτίμηση ψήφου κατά 14,4 μονάδες από την ΕΛΑΣ.
30,2% έναντι 15,8%.
Είναι μεγάλη διαφορά.
Αλλά εδώ υπάρχει ένα από τα συνηθέστερα λάθη στην ανάγνωση των δημοσκοπήσεων.
Άλλο η διαφορά από τον δεύτερο και άλλο η απόλυτη εκλογική δύναμη του πρώτου.
Η Νέα Δημοκρατία μπορεί ταυτόχρονα να έχει μεγάλη διαφορά από το δεύτερο κόμμα και να βρίσκεται μακριά από τα ποσοστά που συνδέονται με μια εύκολη κοινοβουλευτική αυτοδυναμία.
Δεν υπάρχει αντίφαση.
Η μεγάλη απόσταση προκύπτει και επειδή η αντιπολίτευση παραμένει πολυδιασπασμένη.
Η ΕΛΑΣ υποχωρεί μάλιστα από το 17,1% του Ιουνίου στο 15,8%.
Το ΠΑΣΟΚ ανεβαίνει από 11,4% σε 12,6%.
Επομένως η ΝΔ δεν χρειάζεται να ανεβαίνει θεαματικά για να διατηρεί μεγάλη απόσταση από τους αντιπάλους της.
Και πράγματι δεν ανεβαίνει.
Η πραγματικά δύσκολη εικόνα βρίσκεται στις άλλες ερωτήσεις
Αν κάποιος θέλει να καταλάβει το πολιτικό κλίμα, δεν αρκεί να κοιτάξει μόνο την πρόθεση ψήφου.
Η σημερινή Metron έχει μερικούς αριθμούς που αξίζουν τουλάχιστον την ίδια προσοχή με το 30,2%.
66% αρνητική αξιολόγηση του κυβερνητικού έργου.
65% αρνητική αξιολόγηση του Κυριάκου Μητσοτάκη.
66% πιστεύει ότι η χώρα κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση.
Και ίσως το πιο ενδιαφέρον κοινωνικό εύρημα:
49% δηλώνει ότι η προσωπική του κατάσταση είναι χειρότερη από ό,τι πριν από έναν χρόνο.
Μάλιστα το τελευταίο ποσοστό έχει αυξηθεί κατά πέντε μονάδες από τον Ιούνιο.
Αυτά τα στοιχεία δεν ακυρώνουν την πρωτιά της ΝΔ.
Εξηγούν όμως γιατί η πρωτιά δεν μετατρέπεται εύκολα σε ισχυρή ανοδική δυναμική.
Το παράδοξο της σημερινής πολιτικής συγκυρίας
Εδώ βρίσκεται ίσως ο πυρήνας της δημοσκόπησης.
Μια κυβέρνηση μπορεί να αξιολογείται αρνητικά από περίπου δύο στους τρεις ερωτηθέντες και παρ’ όλα αυτά το κόμμα που τη στηρίζει να προηγείται καθαρά.
Γιατί;
Η ίδια έρευνα δίνει ένα μέρος της απάντησης.
Η αντιπολίτευση δεν εμφανίζει ισχυρότερη συνολική αξιολόγηση.
Αντιθέτως, η αξιωματική αντιπολίτευση αξιολογείται αρνητικά από το 80%, ενώ ο Νίκος Ανδρουλάκης από το 78%.
Άρα η ΝΔ εξακολουθεί να απολαμβάνει ένα σημαντικό πολιτικό πλεονέκτημα:
η κυβερνητική δυσαρέσκεια δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε συγκεντρωμένη στήριξη προς έναν αντίπαλο πόλο.
Αυτό είναι διαφορετικό από το να πούμε ότι η κοινωνία είναι ικανοποιημένη από την κυβέρνηση.
Η ίδια η δημοσκόπηση λέει ακριβώς το αντίθετο ως προς την αξιολόγηση.
Η ΕΛΑΣ χάνει – το ΠΑΣΟΚ κερδίζει έδαφος
Υπάρχει παράλληλα ενδιαφέρουσα μετακίνηση στην αντιπολίτευση.
Η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα υποχωρεί στην εκτίμηση:
17,1% → 15,8%.
Το ΠΑΣΟΚ αντίθετα ανεβαίνει:
11,4% → 12,6%.
Η μεταξύ τους απόσταση επομένως περιορίζεται από 5,7 σε 3,2 μονάδες.
Στην πρόθεση ψήφου η ΕΛΑΣ βρίσκεται στο 13,1% και το ΠΑΣΟΚ στο 10,5%.
Άρα η μάχη για τη δεύτερη θέση γίνεται περισσότερο ανταγωνιστική.
Η μεγάλη πτώση πάντως καταγράφεται στην «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» της Μαρίας Καρυστιανού:
7,5% τον Ιούνιο → 4,4% σήμερα στην εκτίμηση ψήφου.
Την ίδια στιγμή Ελληνική Λύση και Φωνή Λογικής ενισχύονται, στο 6,9% και 5,3% αντίστοιχα.
Το αποτέλεσμα είναι ένα εξαιρετικά κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο.
Και εννέα κόμματα πάνω από το 3%
Η Metron καταγράφει στην εκτίμηση ψήφου:
ΝΔ 30,2%
ΕΛΑΣ 15,8%
ΠΑΣΟΚ 12,6%
Ελληνική Λύση 6,9%
ΚΚΕ 6,1%
Πλεύση Ελευθερίας 5,8%
Φωνή Λογικής 5,3%
Ελπίδα για τη Δημοκρατία 4,4%
ΜέΡΑ25 3,5%.
Δηλαδή εννέα κόμματα πάνω από το εκλογικό όριο στη συγκεκριμένη εκτίμηση.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για οποιαδήποτε συζήτηση περί αυτοδυναμίας.
Όσο περισσότερα κόμματα εισέρχονται στη Βουλή και όσο περισσότερο κατακερματίζεται η ψήφος, τόσο πιο σύνθετη γίνεται η μετατροπή ενός ποσοστού γύρω στο 30% σε αυτοδύναμη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Η σημερινή μέτρηση επομένως δίνει στη ΝΔ καθαρή πρωτιά.
Δεν της δίνει όμως εικόνα εκλογικής κυριαρχίας αντίστοιχη εκείνης του 2023.
Το πραγματικό μήνυμα μετά τη ΔΕΘ
Αυτό ίσως είναι τελικά το σημαντικότερο πολιτικό συμπέρασμα της σύγκρισης Ιουνίου–Σεπτεμβρίου.
Η κυβέρνηση πήγε στη ΔΕΘ θέλοντας να αλλάξει το κλίμα.
Η πρώτη μεγάλη μέτρηση της Metron μετά τη ΔΕΘ λέει:
25,0% → 25,1% στην πρόθεση.
30,4% → 30,2% στην εκτίμηση.
Δηλαδή ουσιαστικά τίποτα.
Δεν πρόκειται για δημοσκοπική κατάρρευση της ΝΔ.
Αλλά δεν προκύπτει ούτε η δημοσκοπική ώθηση που θα μπορούσε να στηρίξει ένα αφήγημα σημαντικής αλλαγής του πολιτικού κλίματος.
Και όταν παράλληλα δύο στους τρεις αξιολογούν αρνητικά την κυβέρνηση και θεωρούν ότι η χώρα κινείται προς λάθος κατεύθυνση, γίνεται σαφές ότι υπάρχει ένα βαθύτερο πρόβλημα που ένα πακέτο εξαγγελιών δεν φαίνεται, τουλάχιστον σε αυτή τη μέτρηση, να έχει αντιστρέψει.
Το 30,2% είναι μόνο ένα κομμάτι της φωτογραφίας
Γι’ αυτό η σημερινή Metron Analysis δεν πρέπει να διαβαστεί ούτε ως «θρίαμβος της ΝΔ» ούτε ως «κατάρρευση της ΝΔ».
Τα δεδομένα δεν τεκμηριώνουν κανένα από τα δύο.
Δείχνουν κάτι διαφορετικό και ίσως πολιτικά σημαντικότερο:
μια Νέα Δημοκρατία που παραμένει με μεγάλη διαφορά πρώτη, αλλά δεν καταφέρνει να διευρύνει ουσιαστικά την εκλογική της βάση.
Μια κυβέρνηση που διατηρεί την πρωτοκαθεδρία μέσα σε ένα εξαιρετικά κατακερματισμένο κομματικό σύστημα, την ώρα όμως που η πλειονότητα του δείγματος δηλώνει αρνητική αξιολόγηση για το έργο της και απαισιοδοξία για την πορεία της χώρας.
Και μια ΔΕΘ που, τουλάχιστον σύμφωνα με τη σύγκριση των δύο τελευταίων μετρήσεων της ίδιας εταιρείας, δεν άλλαξε ουσιαστικά τον συσχετισμό για τη ΝΔ.
Αυτό είναι ίσως το στοιχείο που αξίζει περισσότερο να κρατήσουμε.
Όχι μόνο το 30,2% της εκτίμησης.
Αλλά και το 25,1% της πρόθεσης, το 66% της αρνητικής αξιολόγησης της κυβέρνησης και το 66% που βλέπει τη χώρα να κινείται προς λάθος κατεύθυνση.
Γιατί μια δημοσκόπηση δεν είναι ένας αριθμός.
Είναι ολόκληρος ο πίνακας.
Και ο σημερινός πίνακας της Metron δείχνει καθαρή πρωτιά της ΝΔ, αλλά ταυτόχρονα στασιμότητα μετά τη ΔΕΘ, υψηλή κυβερνητική δυσαρέσκεια και ένα πολιτικό τοπίο πολύ πιο δύσκολο από όσο αφήνει να εννοηθεί ένας μεμονωμένος τίτλος «ΝΔ 30,2%».
