Μια εμφανώς διαφορετική δημόσια τακτική απέναντι στον Αντώνη Σαμαρά υιοθετεί πλέον το Μέγαρο Μαξίμου. Μετά τη μετωπική σύγκρουση της ΔΕΘ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιλέγει τώρα να χαμηλώσει τους τόνους και, τουλάχιστον μέχρι να υπάρξει επίσημη ανακοίνωση νέου κόμματος, να μη συνεχίσει τη δημόσια αντιπαράθεση με τον πρώην πρωθυπουργό.
Η αλλαγή καταγράφηκε καθαρά στη συνέντευξη του πρωθυπουργού στην ΕΡΤ στις 17 Σεπτεμβρίου. Όταν ρωτήθηκε εάν θα συνεχίσει τη λογική του «σκληρού ροκ» απέναντι στον Αντώνη Σαμαρά, απάντησε:
«Ό,τι είναι να πω για τον κ. Σαμαρά το είπα. Αν ο κ. Σαμαράς κάνει κόμμα, να με ξαναρωτήσετε».
Η φράση έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, αν συγκριθεί με όσα είχαν προηγηθεί μόλις έντεκα ημέρες νωρίτερα στη Θεσσαλονίκη.
Από την «τεχνογνωσία» στη σιωπή
Στη συνέντευξη Τύπου της ΔΕΘ στις 6 Σεπτεμβρίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε επιλέξει πολύ διαφορετικό τόνο.
Αναφερόμενος στον πρώην πρωθυπουργό, είχε δηλώσει ότι ο Αντώνης Σαμαράς διαθέτει «τεχνογνωσία» στο πώς να κάνει κακό στη Νέα Δημοκρατία και τον είχε καλέσει να σκεφτεί την υστεροφημία του. Παράλληλα είχε αποκλείσει, με τα τότε δεδομένα, περιθώριο πολιτικής συνεννόησης.
Η αναφορά προκάλεσε σχεδόν αμέσως την αντίδραση του Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος απάντησε ότι το ποιος διαθέτει τεχνογνωσία για να βλάψει την παράταξη «δεν το αποφασίζει η οικογένεια Μητσοτάκη, αλλά ο λαός της παράταξης».
Έτσι, αντί η συζήτηση της ημέρας να περιοριστεί στις κυβερνητικές εξαγγελίες της ΔΕΘ, άνοιξε ταυτόχρονα ένας νέος γύρος της εσωκομματικής σύγκρουσης στη ΝΔ.
Αυτό ακριβώς φαίνεται τώρα ότι το Μαξίμου θέλει να αποφύγει.
Γιατί αλλάζει η τακτική
Δεν μπορεί να τεκμηριωθεί ως γεγονός ότι η αλλαγή στάσης οφείλεται αποκλειστικά στις δημοσκοπήσεις. Πολιτικά, όμως, υπάρχει ένα δεδομένο που δεν μπορεί να αγνοηθεί: οι έρευνες κοινής γνώμης έχουν αρχίσει να εξετάζουν συστηματικά το ενδεχόμενο δημιουργίας κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά.
Και εδώ χρειάζεται μία σημαντική διάκριση.
Τα ποσοστά που καταγράφονται σήμερα δεν αποτελούν πρόθεση ψήφου σε ένα υπαρκτό κόμμα Σαμαρά. Πρόκειται για υποθετικές ερωτήσεις δυνητικής ψήφου ή πιθανότητας στήριξης, οι οποίες διατυπώνονται διαφορετικά από εταιρεία σε εταιρεία και επομένως δεν είναι απολύτως συγκρίσιμες.
Η πραγματική δημοσκοπική εικόνα, εφόσον ανακοινωθεί νέος πολιτικός φορέας, θα μπορεί να αξιολογηθεί όταν αυτός αποκτήσει όνομα, πολιτική διακήρυξη, στελέχη και αρχίσει να περιλαμβάνεται κανονικά στις μετρήσεις πρόθεσης ψήφου.
Μέχρι τότε, οι σημερινές μετρήσεις αποτυπώνουν κυρίως το μέγεθος μιας δυνητικής δεξαμενής ψηφοφόρων και όχι εκλογικό αποτέλεσμα.
Το δίλημμα του Μαξίμου
Για τη Νέα Δημοκρατία υπάρχει ένα προφανές επικοινωνιακό πρόβλημα.
Κάθε προσωπική επίθεση του πρωθυπουργού στον Αντώνη Σαμαρά δίνει στον πρώην πρωθυπουργό την ευκαιρία να απαντήσει και επαναφέρει το ενδεχόμενο νέου κόμματος στο κέντρο της πολιτικής επικαιρότητας.
Από την άλλη πλευρά, η πλήρης αγνόησή του γίνεται δυσκολότερη όσο η συζήτηση για πιθανό νέο πολιτικό φορέα παραμένει ενεργή.
Η απάντηση Μητσοτάκη στην ΕΡΤ δείχνει προς το παρόν μια τρίτη επιλογή: ούτε νέα επίθεση ούτε πολιτική προσέγγιση — αναμονή μέχρι να υπάρξει πραγματικό κόμμα.
Και η διατύπωση «αν ο κ. Σαμαράς κάνει κόμμα, να με ξαναρωτήσετε» ουσιαστικά μεταθέτει την επόμενη τοποθέτηση του πρωθυπουργού για τη στιγμή κατά την οποία το σημερινό υποθετικό σενάριο θα έχει ή δεν θα έχει μετατραπεί σε πολιτικό γεγονός.
Διαφορετικός τόνος για Καραμανλή
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εντελώς διαφορετική αντιμετώπιση του Κώστα Καραμανλή.
Στην ίδια συνέντευξη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι διατηρεί «καλή προσωπική σχέση» μαζί του και ότι σέβεται την επιλογή του πρώην πρωθυπουργού να έχει πάρει αποστάσεις από την ενεργό πολιτική.
Η διαφοροποίηση είναι σαφής.
Απέναντι στον Καραμανλή το Μαξίμου επιδιώκει να μην υπάρχει εικόνα εσωκομματικού μετώπου. Απέναντι στον Σαμαρά, μετά τη σφοδρή αντιπαράθεση της ΔΕΘ, η νέα γραμμή φαίνεται να είναι η αποφυγή περαιτέρω κλιμάκωσης μέχρι να ξεκαθαρίσει εάν πράγματι θα προχωρήσει στη δημιουργία κόμματος.
Η επόμενη κίνηση ανήκει πλέον στον Σαμαρά
Για την ώρα, επομένως, το πολιτικό σκηνικό βρίσκεται σε αναμονή.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε στη ΔΕΘ ανεβάσει κατακόρυφα τους τόνους. Ο Αντώνης Σαμαράς απάντησε αμέσως. Έντεκα ημέρες αργότερα, ο πρωθυπουργός δηλώνει ότι έχει πει όσα είχε να πει και παραπέμπει την επόμενη συζήτηση στην περίπτωση που δημιουργηθεί πράγματι νέο κόμμα.
Δεν γνωρίζουμε ακόμη εάν πρόκειται για μόνιμη αλλαγή στρατηγικής ή για προσωρινή αποκλιμάκωση.
Το βέβαιο είναι ότι ο τόνος άλλαξε.
Και πλέον η επόμενη ουσιαστική εξέλιξη δεν εξαρτάται από μια ακόμη δήλωση του Μαξίμου, αλλά από το εάν και πότε ο Αντώνης Σαμαράς θα μετατρέψει τη συζήτηση για νέο πολιτικό φορέα σε επίσημη πολιτική κίνηση.
