Η απουσία όλων των πρώην προέδρων από τα 52α γενέθλια της Νέας Δημοκρατίας δημιούργησε μια εικόνα που δύσκολα μπορεί να περάσει απαρατήρητη. Ο Αντώνης Σαμαράς κλιμακώνει τις παρεμβάσεις του, ο Κώστας Καραμανλής επανεμφανίζεται με αιχμές, ενώ γύρω από τον Ευάγγελο Μεϊμαράκη δημιουργήθηκε ένα παράξενο σκηνικό με ένα ραντεβού στο Μαξίμου που εμφανίστηκε ως προγραμματισμένο αλλά δεν επιβεβαιώνεται. Και όλα αυτά ενώ πλησιάζει η μεγάλη μάχη των εκλογών.
Μία φωτογραφία μπορεί πολλές φορές να πει περισσότερα από δεκάδες πολιτικές δηλώσεις.
Στα 52α γενέθλια της Νέας Δημοκρατίας το πρόβλημα δεν ήταν ποιοι βρίσκονταν στην αίθουσα.
Ήταν ποιοι δεν βρίσκονταν.
Η απουσία της παλιάς ηγετικής φρουράς της παράταξης δημιούργησε μια εικόνα που προκαλεί προβληματισμό στο κυβερνητικό στρατόπεδο, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η ΝΔ εισέρχεται σταδιακά σε προεκλογική τροχιά και χρειάζεται τη μεγαλύτερη δυνατή συσπείρωση.
Αντώνης Σαμαράς, Κώστας Καραμανλής και Ευάγγελος Μεϊμαράκης δεν έδωσαν το «παρών».
Οι περιπτώσεις τους είναι ασφαλώς διαφορετικές.
Το πολιτικό αποτέλεσμα της εικόνας, όμως, είναι κοινό:
ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίστηκε χωρίς κανέναν από τους πρώην προέδρους του κόμματος στο πλευρό του.
Και αυτό είναι ένα μήνυμα που το Μέγαρο Μαξίμου δεν μπορεί εύκολα να αγνοήσει.
Το μεγάλο ερώτημα για την παλιά Νέα Δημοκρατία
Το πραγματικό πρόβλημα για την κυβέρνηση δεν βρίσκεται τόσο στην ίδια την επετειακή εκδήλωση.
Βρίσκεται σε αυτό που μπορεί να σημαίνει η συγκεκριμένη εικόνα για την επόμενη ημέρα.
Πόσο ενεργά θα στηρίξει η παλιά ηγετική φρουρά της ΝΔ τον Κυριάκο Μητσοτάκη όταν ξεκινήσει επισήμως η προεκλογική μάχη;
Θα βγουν τα ιστορικά στελέχη μπροστά;
Θα καλέσουν τη βάση της παράταξης σε συσπείρωση;
Ή θα επιλέξουν να παρακολουθήσουν τις εξελίξεις από απόσταση;
Το τελευταίο σενάριο είναι αυτό που θα μπορούσε να δημιουργήσει το μεγαλύτερο πρόβλημα.
Δεν απαιτείται άλλωστε από έναν πρώην αρχηγό να συγκρουστεί ανοιχτά με τη σημερινή ηγεσία για να προκαλέσει πολιτική ζημιά.
Μερικές φορές αρκεί η σιωπή.
Ο Σαμαράς έχει ήδη περάσει στην απέναντι πλευρά
Στην περίπτωση του Αντώνη Σαμαρά τα πράγματα είναι πλέον πολύ πιο καθαρά.
Ο πρώην πρωθυπουργός έχει διαγραφεί από τη Νέα Δημοκρατία και οι τελευταίες κινήσεις του δείχνουν ότι η πολιτική απόσταση από το Μέγαρο Μαξίμου μεγαλώνει αντί να περιορίζεται.
Μέσα σε διάστημα λίγων ημερών πραγματοποίησε διαδοχικές παρεμβάσεις με σαφή κριτική προς την κυβέρνηση.
Αναφέρθηκε στην υπόθεση με τα οστά του Σαμουήλ, ακολούθησε το βίντεο με τον Χρύσανθο Τσιούτσια με πολιτικούς υπαινιγμούς για τη σημερινή φυσιογνωμία της ΝΔ, ενώ από εκδήλωση του «Βήματος» μίλησε για την ανάγκη αντιστροφής της «παρακμής».
Οι κινήσεις αυτές ενισχύουν τη συζήτηση γύρω από την επόμενη πολιτική κίνηση του πρώην πρωθυπουργού και το ενδεχόμενο δημιουργίας νέου κόμματος.
Για το Μαξίμου, ο Σαμαράς αποτελεί πλέον ένα διαφορετικό πρόβλημα από εκείνο που αποτελούσε πριν από μερικούς μήνες.
Δεν πρόκειται απλώς για έναν πρώην πρόεδρο που ασκεί εσωκομματική κριτική.
Μπορεί να εξελιχθεί σε εκλογικό ανταγωνιστή της Νέας Δημοκρατίας από τα δεξιά.
Η κυβέρνηση θέλει να μην απαντά – αλλά αναγκάζεται να απαντήσει
Η στρατηγική του Μαξίμου απέναντι στον Αντώνη Σαμαρά φαίνεται να είναι η αποφυγή μιας καθημερινής δημόσιας σύγκρουσης.
Η λογική είναι εύκολα κατανοητή.
Όσο δεν υπάρχει επισήμως ανακοινωμένο κόμμα, η κυβέρνηση δεν έχει συμφέρον να αναβαθμίζει πολιτικά κάθε παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού.
Στην πράξη, όμως, αυτή η γραμμή είναι δύσκολο να εφαρμοστεί.
Κάθε νέα τοποθέτηση Σαμαρά δημιουργεί ερωτήσεις προς τον κυβερνητικό εκπρόσωπο.
Έτσι, παρά την επιθυμία να μη δοθεί μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα στις παρεμβάσεις του, η κυβέρνηση βρίσκεται συχνά υποχρεωμένη να απαντά.
Χαρακτηριστική ήταν η αντίδραση του Παύλου Μαρινάκη στα περί «παρακμής», με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο να αντιπαραβάλλει την πορεία της οικονομίας και τη δημιουργία εκατοντάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας.
Ο Σαμαράς, επομένως, έχει ήδη καταφέρει κάτι σημαντικό: να υποχρεώνει την κυβέρνηση να συζητά πάνω στην πολιτική ατζέντα που ο ίδιος ανοίγει.
Η εντελώς διαφορετική περίπτωση Καραμανλή
Εάν ο Σαμαράς αποτελεί πλέον τον εμφανή αντίπαλο, ο Κώστας Καραμανλής είναι η μεγάλη άγνωστη μεταβλητή.
Ο πρώην πρωθυπουργός δεν έχει αποχωρήσει από τη Νέα Δημοκρατία.
Δεν έχει διαγραφεί.
Δεν έχει ανακοινώσει κάποια διαφορετική πολιτική πρωτοβουλία.
Παραμένει όμως εμφανώς αποστασιοποιημένος από πολλές επιλογές της σημερινής κυβέρνησης και οι παρεμβάσεις του παρακολουθούνται πάντοτε με ιδιαίτερη προσοχή.
Η απουσία του από τα γενέθλια της ΝΔ απέκτησε μάλιστα μεγαλύτερο συμβολικό βάρος, καθώς δεν βρισκόταν εκτός Αθηνών.
Και τώρα ήρθε μια νέα δημόσια παρέμβαση.
Το μήνυμα Καραμανλή για την εξωτερική πολιτική
Μιλώντας σε εκδήλωση κινεζικού πανεπιστημίου στην Αθήνα, ο Κώστας Καραμανλής επέλεξε να αναφερθεί στην πολιτική προσέγγισης Ελλάδας και Κίνας κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας του.
Παράλληλα διατύπωσε μια ευρύτερη θέση για την εξωτερική πολιτική της χώρας.
«Το αναδυόμενο πολυπολικό σύστημα επιβάλλει την άσκηση μιας πιο σύνθετης και πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής, απαλλαγμένης από τις άκαμπτες διαχωριστικές γραμμές του παρελθόντος», ανέφερε.
Και συνέχισε επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα είναι αναμφίβολα ευθυγραμμισμένη με τη Δύση, αλλά η ίδια η Δύση βρίσκεται σε περίοδο μετασχηματισμού ή ακόμη και διχασμού, προσθέτοντας ότι Ελλάδα και Κίνα έχουν κοινές ανησυχίες και συμφέροντα.
Η τοποθέτηση μπορεί να διαβαστεί ως γενικότερη γεωπολιτική προσέγγιση.
Στο σημερινό πολιτικό περιβάλλον, όμως, αποκτά αναπόφευκτα και εσωτερική διάσταση, καθώς ο πρώην πρωθυπουργός έχει επανειλημμένα διαφοροποιηθεί στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται κρίσιμες πλευρές της εξωτερικής πολιτικής.
Και ξαφνικά εμφανίστηκε ένα ραντεβού με Μεϊμαράκη
Μέσα σε αυτό το ήδη φορτισμένο σκηνικό προέκυψε η πληροφορία για συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ευάγγελο Μεϊμαράκη στο Μέγαρο Μαξίμου.
Μια τέτοια συνάντηση θα είχε προφανή πολιτική χρησιμότητα.
Ο Μεϊμαράκης απουσίαζε επίσης από τα γενέθλια της ΝΔ, αλλά στην περίπτωσή του υπάρχει μια σαφής εξήγηση: βρισκόταν στο Στρασβούργο λόγω των ευρωπαϊκών του υποχρεώσεων.
Ένα τετ α τετ με τον πρωθυπουργό θα μπορούσε συνεπώς να εκπέμψει εικόνα ομαλότητας και να διαλύσει οποιαδήποτε εντύπωση πολιτικής απόστασης.
Μόνο που γύρω από το συγκεκριμένο ραντεβού επικρατεί θολό τοπίο.
Το Μαξίμου δεν εμφανίζεται να επιβεβαιώνει κατηγορηματικά τη συνάντηση, χωρίς ταυτόχρονα να τη διαψεύδει πλήρως.
Από την πλευρά Μεϊμαράκη, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, μεταφέρεται ότι τέτοιο ραντεβού δεν είχε κλειστεί.
Υπάρχει μάλιστα και ένα πρακτικό ζήτημα: οι πληροφορίες θέλουν τον πρώην πρόεδρο της ΝΔ να επιστρέφει στην Αθήνα από το Στρασβούργο στα τέλη του μήνα.
Άρα την Παρασκευή για την οποία γράφτηκε ότι θα γινόταν η συνάντηση δεν θα βρισκόταν καν στην Ελλάδα.
Γιατί έχει σημασία η υπόθεση Μεϊμαράκη
Το παράδοξο αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον επειδή Μητσοτάκης και Μεϊμαράκης διατηρούν επικοινωνία.
Δεν πρόκειται δηλαδή για δύο πολιτικά πρόσωπα μεταξύ των οποίων έχουν κοπεί οι γέφυρες.
Γι’ αυτό και η σύγχυση γύρω από τη συνάντηση προκαλεί ερωτήματα.
Πολιτικά, πάντως, το Μαξίμου έχει κάθε λόγο να θέλει τον Μεϊμαράκη κοντά.
Είναι πρώην πρόεδρος της ΝΔ, διαθέτει ισχυρές παραταξιακές αναφορές και μπορεί να λειτουργήσει ως σύνδεσμος με ένα κομμάτι της παραδοσιακής βάσης που δεν αισθάνεται απαραίτητα την ίδια εγγύτητα με τη σημερινή φυσιογνωμία του κόμματος.
Το παιχνίδι του «μουτζούρη»
Πίσω από όλα αυτά εξελίσσεται και μια δεύτερη μάχη.
Η μάχη για το ποιος θα χρεωθεί μια πιθανή εσωκομματική ρήξη.
Καμία πλευρά δεν θέλει να εμφανιστεί ως εκείνη που διέσπασε την παράταξη.
Το Μαξίμου θέλει να μπορεί να υποστηρίξει ότι επιδίωξε την ενότητα.
Ο Σαμαράς έχει κάθε λόγο να παρουσιάζει τις κινήσεις του ως αντίδραση στην αλλαγή φυσιογνωμίας της ΝΔ.
Ο Καραμανλής διατηρεί αποστάσεις χωρίς μέχρι στιγμής να περνά τη γραμμή της ανοιχτής ρήξης.
Και ο Μεϊμαράκης παραμένει σε μια σαφώς διαφορετική θέση, χωρίς να έχει δώσει δείγματα ότι επιθυμεί σύγκρουση.
Όσο όμως πλησιάζουν οι εκλογές, οι γκρίζες ζώνες θα περιορίζονται.
Ο πραγματικός φόβος του Μαξίμου
Το μεγάλο πρόβλημα για τον Κυριάκο Μητσοτάκη δεν είναι μόνο ένα νέο κόμμα Σαμαρά.
Είναι το ενδεχόμενο να φτάσει στην προεκλογική περίοδο έχοντας απέναντί του τον Σαμαρά, τον Καραμανλή σε εμφανή απόσταση και την υπόλοιπη παλιά φρουρά απρόθυμη να βγει δυναμικά μπροστά.
Αυτό θα δημιουργούσε την εικόνα ενός πρωθυπουργού που καλείται να σηκώσει σχεδόν μόνος του ολόκληρο το βάρος της συσπείρωσης της παράταξης.
Και στη Νέα Δημοκρατία η ιστορική συνέχεια έχει πάντοτε ιδιαίτερη σημασία.
Οι πρώην πρόεδροι δεν φέρνουν μόνο ψήφους.
Συμβολίζουν διαφορετικές γενιές, τάσεις και κομμάτια της κομματικής βάσης.
Γι’ αυτό και η εικόνα των 52ων γενεθλίων ήταν πολύ περισσότερο από μια σειρά απουσιών.
Ήταν μια προειδοποιητική εικόνα για το Μαξίμου.
Ο Σαμαράς έχει ήδη πάρει τον δρόμο της σύγκρουσης.
Ο Καραμανλής συνεχίζει να μιλά χωρίς να κόβει τον ομφάλιο λώρο με την παράταξη.
Ο Μεϊμαράκης παραμένει πολύ πιο κοντά στη σημερινή ΝΔ, αλλά ακόμη και γύρω από αυτόν δημιουργήθηκε ξαφνικά ένα περίεργο παρασκήνιο.
Και κάπως έτσι, πριν ακόμη στηθούν οι κάλπες, ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα κρίσιμο ερώτημα:
Όταν ξεκινήσει η πραγματική προεκλογική μάχη, πόση από την παλιά Νέα Δημοκρατία θα βρίσκεται πράγματι δίπλα του;
