Οι εσωκομματικές αντιπαραθέσεις στη Νέα Δημοκρατία περνούν πλέον όλο και συχνότερα από το παρασκήνιο στο δημόσιο πεδίο, την ώρα που η κυβέρνηση έχει μπροστά της έναν δύσκολο χειμώνα και το υπό διαμόρφωση κόμμα του Αντώνη Σαμαρά επιχειρεί να απευθυνθεί σε δυσαρεστημένους ψηφοφόρους της κυβερνητικής παράταξης.
Ένα πενθήμερο απουσίας του Κυριάκου Μητσοτάκη στις ΗΠΑ ήταν αρκετό για να καταγραφούν αλλεπάλληλες δημόσιες τοποθετήσεις κυβερνητικών και κοινοβουλευτικών στελεχών, με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη να επιχειρεί να αποκλιμακώσει διαφορετικά μέτωπα.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν δηλώσεις και αντιπαραθέσεις στις οποίες ενεπλάκησαν, μεταξύ άλλων, η Ντόρα Μπακογιάννη, ο Άδωνις Γεωργιάδης, ο Γιώργος Φλωρίδης και ο βουλευτής Σπύρος Κουλκουδίνας.
Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στις επιμέρους δηλώσεις. Βρίσκεται στο γεγονός ότι η δημόσια διαφοροποίηση μέσα στη ΝΔ γίνεται συχνότερη σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα κινείται σταδιακά προς τις επόμενες εθνικές εκλογές.
Από το παρασκήνιο στις τηλεοπτικές κάμερες
Μέχρι πρόσφατα, μεγάλο μέρος της εσωκομματικής δυσαρέσκειας εκφραζόταν κυρίως πίσω από κλειστές πόρτες.
Η εικόνα αυτή φαίνεται να αλλάζει.
Βουλευτές εμφανίζονται περισσότερο πρόθυμοι να τοποθετηθούν δημόσια για ζητήματα κυβερνητικής πολιτικής και πολιτικού ύφους, ενώ υπουργοί απαντούν στις επικρίσεις που δέχονται.
Ο Γιώργος Φλωρίδης επανέφερε, σύμφωνα με το δημοσίευμα, το ζήτημα των κινδύνων που θεωρεί ότι θα δημιουργούσε μια περίοδος ακυβερνησίας στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης εμφανίζεται επίσης αποφασισμένος να απαντά στις εσωκομματικές επικρίσεις, ενώ ο Μάκης Βορίδης και άλλοι βουλευτές επιχειρούν να αποκρούσουν τις κατηγορίες περί κυβερνητικής αλαζονείας.
Το αποτέλεσμα είναι μια ΝΔ με πολύ περισσότερες δημόσιες φωνές — οι οποίες όμως δεν κινούνται πάντοτε προς την ίδια κατεύθυνση.
Η επανεκλογή αλλάζει τους συσχετισμούς
Όσο πλησιάζουν οι εκλογές, υπάρχει και μία ακόμη παράμετρος: η προσωπική πολιτική επιβίωση των βουλευτών.
Κάθε βουλευτής γνωρίζει ότι θα πρέπει να επιστρέψει στην εκλογική του περιφέρεια και να διεκδικήσει ξανά τον σταυρό των ψηφοφόρων.
Αυτό δημιουργεί μεγαλύτερη πίεση για διαφοροποιήσεις όταν μια κυβερνητική επιλογή προκαλεί αντιδράσεις στην κοινωνία ή στην εκλογική βάση της ΝΔ.
Αντίστοιχη είναι η πίεση και για τους υπουργούς που θα είναι υποψήφιοι. Η θέση στην κυβέρνηση δεν αρκεί από μόνη της για την επανεκλογή τους και η μάχη του σταυρού αποκτά σταδιακά μεγαλύτερη σημασία.
Το ερώτημα επομένως είναι κατά πόσο, όσο πλησιάζουν οι κάλπες, η ανάγκη κομματικής συσπείρωσης θα υπερισχύσει των προσωπικών εκλογικών στρατηγικών.
Το βλέμμα στο στρατόπεδο Σαμαρά
Σε αυτή την εξίσωση μπαίνει πλέον και ο Αντώνης Σαμαράς.
Οι διεργασίες για το νέο πολιτικό εγχείρημα του πρώην πρωθυπουργού έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη ΝΔ, επειδή το κοινό στο οποίο επιχειρεί να απευθυνθεί περιλαμβάνει ψηφοφόρους που προέρχονται από την παραδοσιακή δεξιά εκλογική βάση.
Κάθε δημόσια σύγκρουση στο εσωτερικό της ΝΔ μπορεί συνεπώς να αποκτά μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα από όση θα είχε σε διαφορετική συγκυρία.
Το κρίσιμο για το κυβερνών κόμμα είναι εάν η εσωκομματική δυσαρέσκεια θα παραμείνει εντός των κομματικών τειχών ή εάν ένα μέρος της μετατραπεί τελικά σε εκλογική μετακίνηση.
Και μπροστά βρίσκεται ο δύσκολος χειμώνας
Το πολιτικό πρόβλημα για την κυβέρνηση δεν περιορίζεται στις εσωκομματικές αντιπαραθέσεις.
Οι τιμές της ενέργειας και των καυσίμων και συνολικά η ακρίβεια μπορούν να δημιουργήσουν πρόσθετες πιέσεις στα νοικοκυριά τους επόμενους μήνες.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία μετά τις εξαγγελίες οικονομικών μέτρων ύψους 2,2 δισ. ευρώ στη ΔΕΘ.
Εάν ένα μέρος της οικονομικής ενίσχυσης απορροφηθεί από αυξημένα ενεργειακά κόστη και ανατιμήσεις, η κυβέρνηση θα βρεθεί αντιμέτωπη με νέες απαιτήσεις για πρόσθετα μέτρα.
Ήδη η συζήτηση για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα έχει δημιουργήσει διαφορετικές τοποθετήσεις ακόμη και στο εσωτερικό της κυβερνητικής παράταξης.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε από τις ΗΠΑ ότι χωρίς ευρωπαϊκή δημοσιονομική εξαίρεση δεν υπάρχει ο απαραίτητος χώρος για μείωση του ΕΦΚ. Το μήνυμα βάζει ένα σαφές δημοσιονομικό όριο, δεν εξαφανίζει όμως τις πολιτικές πιέσεις.
Το δύσκολο στοίχημα της συσπείρωσης
Αυτό είναι ίσως και το μεγαλύτερο πρόβλημα που έχει να διαχειριστεί το Μέγαρο Μαξίμου το επόμενο διάστημα.
Από τη μία χρειάζεται να διατηρήσει δημοσιονομική πειθαρχία και να αντιμετωπίσει ένα ενδεχομένως δύσκολο οικονομικό περιβάλλον.
Από την άλλη πρέπει να περιορίσει τις εσωκομματικές συγκρούσεις και να οδηγήσει τη ΝΔ προς τις κάλπες με τη μεγαλύτερη δυνατή συνοχή.
Και όλα αυτά ενώ στα δεξιά της δημιουργούνται νέες πολιτικές επιλογές που επιχειρούν να αντλήσουν δύναμη ακριβώς από τη δυσαρέσκεια ενός τμήματος της παραδοσιακής εκλογικής της βάσης.
Οι δημόσιες αντιπαραθέσεις των τελευταίων ημερών δεν αρκούν από μόνες τους για να αποδείξουν ότι υπάρχει συνολική εσωκομματική κρίση. Δείχνουν, όμως, ότι όσο μικραίνει η απόσταση από τις κάλπες, τόσο αυξάνεται η πίεση πάνω σε βουλευτές και υπουργούς.
Και το πραγματικό τεστ για τη ΝΔ θα είναι εάν αυτές οι διαφορετικές φωνές θα περιοριστούν όταν αρχίσει η τελική προεκλογική ευθεία ή εάν θα γίνουν ακόμη εντονότερες.
