Η Νέα Δημοκρατία ετοιμάζεται να γιορτάσει τα 52 χρόνια από την ίδρυσή της επιχειρώντας μια συμβολική «επιστροφή στις ρίζες», με τον ιστορικό πυρσό να επανέρχεται στο προσκήνιο. Ωστόσο, το πολιτικό ενδιαφέρον μετατοπίζεται ήδη από τη σκηνοθεσία της επετείου στα πρόσωπα που, σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, δεν αναμένεται να βρίσκονται εκεί: τον Κώστα Καραμανλή και τον Αντώνη Σαμαρά.
Μια γιορτή που σχεδιάστηκε για να συνδέσει τις διαφορετικές γενιές της παράταξης κινδυνεύει έτσι να αναδείξει ταυτόχρονα τις αποστάσεις που υπάρχουν στο εσωτερικό της.
Η ΝΔ συμπληρώνει 52 χρόνια από την ίδρυσή της στις 4 Οκτωβρίου 1974 από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και η φετινή επέτειος αποκτά πολύ μεγαλύτερη πολιτική σημασία από μια συνηθισμένη κομματική εκδήλωση.
Και αυτό γιατί πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση βρίσκεται ήδη σε προεκλογική τροχιά, η ΝΔ επιχειρεί να ενισχύσει τη συσπείρωσή της και η συζήτηση γύρω από τις κινήσεις του Αντώνη Σαμαρά δημιουργεί ένα νέο δεδομένο στα δεξιά της κυβερνητικής παράταξης.
Επιστρέφει ο ιστορικός πυρσός
Η πιο χαρακτηριστική επιλογή της φετινής επετείου είναι η επιστροφή του ιστορικού πυρσού.
Το παλαιό έμβλημα της ΝΔ βρίσκεται στο επίκεντρο του επετειακού σχεδιασμού, σε μια σαφή αναφορά στην ιστορική και ιδεολογική διαδρομή του κόμματος.
Δεν πρόκειται για μια λεπτομέρεια χωρίς πολιτική σημασία.
Σε μια συγκυρία κατά την οποία η σημερινή ΝΔ δέχεται κριτική από τμήμα του παραδοσιακού ακροατηρίου της για την πολιτική και ιδεολογική φυσιογνωμία της, η επιστροφή ενός από τα πλέον αναγνωρίσιμα σύμβολα της παράταξης μπορεί να διαβαστεί ως προσπάθεια επανασύνδεσης με την κομματική της βάση.
Ο επίσημος σχεδιασμός θέλει στην εκδήλωση παλιά και νέα στελέχη, ανθρώπους από διαφορετικές γενιές της ΝΔ και της ΟΝΝΕΔ και μια εικόνα ιστορικής συνέχειας από το 1974 έως σήμερα.
Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δημοσιεύματα, η διοργάνωση σχεδιάζεται στο παλιό αμαξοστάσιο της ΟΣΥ στην περιοχή της Πειραιώς, σε περισσότερο χαλαρό κομματικό format, ενώ κεντρική παρουσία θα έχει φυσικά ο πρωθυπουργός και πρόεδρος της ΝΔ Κυριάκος Μητσοτάκης.
Το ερώτημα όμως δεν είναι πλέον μόνο ποιοι θα βρίσκονται δίπλα του.
Είναι κυρίως ποιοι θα λείπουν.
Η περίπτωση Καραμανλή
Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον είχε εξαρχής η στάση του Κώστα Καραμανλή.
Προ ημερών δημοσιεύματα ανέφεραν ότι είχε σταλεί πρόσκληση στον πρώην πρωθυπουργό, χωρίς όμως να υπάρχει τότε επιβεβαίωση ότι θα την αποδεχθεί.
Οι νεότερες πληροφορίες που δημοσιεύονται στον Τύπο συγκλίνουν πλέον προς την εκτίμηση ότι ο Κώστας Καραμανλής δεν θα παραστεί.
Εφόσον αυτό επιβεβαιωθεί, η απουσία του αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό.
Ο Κώστας Καραμανλής δεν είναι απλώς ένας πρώην πρωθυπουργός και πρώην πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας. Είναι ταυτόχρονα ο πολιτικός κληρονόμος ενός ονόματος άμεσα συνδεδεμένου με την ίδρυση της παράταξης.
Και ακριβώς γι’ αυτό η απουσία του από μια επέτειο που επιχειρεί να επιστρέψει στα ιστορικά σύμβολα της ΝΔ δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη.
Ακόμη περισσότερο εάν, όπως αναφέρουν σχετικά δημοσιεύματα, απουσιάσουν μαζί του και στελέχη που τοποθετούνται πολιτικά στο λεγόμενο «καραμανλικό» στρατόπεδο.
Και ο Σαμαράς βρίσκεται πλέον αλλού
Στην περίπτωση του Αντώνη Σαμαρά τα δεδομένα είναι διαφορετικά.
Η πολιτική απόσταση από τη σημερινή ηγεσία της ΝΔ είναι δημόσια και πολύ βαθύτερη, ενώ σειρά δημοσιευμάτων των τελευταίων εβδομάδων παρουσιάζει τον πρώην πρωθυπουργό να προχωρά τις επαφές του για τη δημιουργία νέου πολιτικού φορέα.
Ακριβώς γι’ αυτό η απουσία του από τη γιορτή δεν θα προκαλέσει την ίδια έκπληξη.
Έχει όμως τεράστιο πολιτικό συμβολισμό.
Γιατί την ίδια στιγμή που η Νέα Δημοκρατία επαναφέρει τον πυρσό και επιχειρεί να ξαναμιλήσει στο παραδοσιακό ακροατήριό της, ο Αντώνης Σαμαράς επιχειρεί –σύμφωνα πάντα με τα δημοσιεύματα για τις κινήσεις του– να απευθυνθεί σε τμήμα αυτού ακριβώς του κόσμου.
Εκεί βρίσκεται και μία από τις σημαντικότερες πολιτικές αντιφάσεις της φετινής επετείου.
Η ΝΔ επιστρέφει στα ιστορικά της σύμβολα την ώρα που ένα κομμάτι της συζήτησης στο εσωτερικό της αφορά το ποιος εκφράζει σήμερα καλύτερα την παραδοσιακή κομματική της βάση.
Η σύγκριση με τα 50ά γενέθλια
Υπάρχει μάλιστα ένα ενδιαφέρον προηγούμενο.
Στα 50 χρόνια της Νέας Δημοκρατίας, τον Οκτώβριο του 2024, είχε οργανωθεί η μεγάλη εκδήλωση στη Ρηγίλλης.
Και τότε οι δύο πρώην πρωθυπουργοί, Κώστας Καραμανλής και Αντώνης Σαμαράς, δεν είχαν παραστεί.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε επιλέξει στην ομιλία του να αναφερθεί στην ιστορική διαδρομή της παράταξης και στους προηγούμενους ηγέτες της, υπογραμμίζοντας ότι η ΝΔ τιμά τόσο τους παρόντες όσο και τους απόντες.
Δύο χρόνια αργότερα, όμως, το πολιτικό περιβάλλον είναι διαφορετικό.
Η σχέση με τον Αντώνη Σαμαρά έχει μεταβληθεί ριζικά, ενώ και οι αποστάσεις που καταγράφονται με τον Κώστα Καραμανλή εξακολουθούν να τροφοδοτούν πολιτικές συζητήσεις.
Μια γιορτή ενότητας με δύσκολη εικόνα
Εδώ βρίσκεται ίσως και το σημαντικότερο πολιτικό στοιχείο της επετείου.
Η Πειραιώς θέλει μια εκδήλωση που θα φέρει κοντά τις διαφορετικές γενιές της παράταξης.
Ο ιστορικός πυρσός εξυπηρετεί ακριβώς αυτή τη λογική: υπενθυμίζει την καταγωγή, την ιστορία και την κομματική συνέχεια.
Αλλά τα σύμβολα από μόνα τους δεν μπορούν να εξαφανίσουν τις πραγματικές πολιτικές αποστάσεις.
Εάν τελικά Καραμανλής και Σαμαράς δεν βρίσκονται στην εκδήλωση, η φωτογραφία της βραδιάς θα έχει δύο πολύ σημαντικά κενά.
Και αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή δεν πρόκειται για δύο απλά ιστορικά στελέχη.
Πρόκειται για τους δύο προηγούμενους πρωθυπουργούς που ανέδειξε η Νέα Δημοκρατία πριν από τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Το μήνυμα προς την κομματική βάση
Υπάρχει και μια δεύτερη διάσταση.
Η επαναφορά του πυρσού γίνεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Νέα Δημοκρατία χρειάζεται μεγαλύτερη συσπείρωση.
Το κόμμα επιχειρεί να κινητοποιήσει τον μηχανισμό του και να επανασυνδεθεί με παραδοσιακά ακροατήρια ενόψει της πολιτικής περιόδου που ακολουθεί.
Γι’ αυτό και η επέτειος των 52 χρόνων δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως μια ιστορική υποχρέωση.
Αποτελεί ευκαιρία για πολιτική επανεκκίνηση και κομματική κινητοποίηση.
Μόνο που η εικόνα των απόντων μπορεί τελικά να αποδειχθεί εξίσου ισχυρή με την εικόνα των παρόντων.
Γιατί ο πυρσός μπορεί να επιστρέψει στην αφίσα.
Η ιστορική διαδρομή μπορεί να προβληθεί.
Οι διαφορετικές γενιές της ΟΝΝΕΔ και της ΝΔ μπορούν να βρεθούν ξανά στον ίδιο χώρο.
Όμως το πραγματικό πολιτικό τεστ θα είναι κατά πόσο η σημερινή Νέα Δημοκρατία μπορεί να εμφανιστεί ως ενιαία παράταξη σε μια περίοδο κατά την οποία οι αποστάσεις στο εσωτερικό του ευρύτερου χώρου της είναι πλέον ορατές.
Και έτσι η φετινή επέτειος αποκτά ένα παράδοξο χαρακτηριστικό:
η Νέα Δημοκρατία επιστρέφει στον ιστορικό πυρσό για να θυμίσει τις ρίζες της, την ώρα που δύο από τα σημαντικότερα πρόσωπα της νεότερης ιστορίας της φαίνεται ότι θα βρίσκονται μακριά από τη γιορτή.
Αυτό, περισσότερο από την αφίσα ή το σκηνικό της εκδήλωσης, είναι πιθανό να αποτελέσει την πολιτική εικόνα που θα μείνει.
