Οι επαφές βουλευτών με τον κόσμο της παράταξης και τα ευρήματα της MRB αναδεικνύουν ένα δύσκολο πρόβλημα για τη ΝΔ: η πιθανή απώλεια ψηφοφόρων από τον παραδοσιακό πυρήνα της
Ένα διαφορετικό και ενδεχομένως πιο δύσκολο πολιτικό πρόβλημα από μια απλή δημοσκοπική φθορά φαίνεται να αντιμετωπίζει η Νέα Δημοκρατία: την απομάκρυνση τμήματος της παραδοσιακής εκλογικής της βάσης από τη σημερινή κομματική ηγεσία και την πιθανότητα μετακίνησής του προς ένα ενδεχόμενο νέο κόμμα του Αντώνη Σαμαρά.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς δεν περιορίζεται πλέον σε συζητήσεις περί ενός υποθετικού νέου κόμματος. Δημοσιεύματα μεταφέρουν εκτιμήσεις βουλευτών και στελεχών της ΝΔ μετά τις επαφές τους με ψηφοφόρους της παράταξης, ενώ και πρόσφατα δημοσκοπικά ευρήματα καταγράφουν υπαρκτή δυνητική απήχηση ενός κόμματος Σαμαρά.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του in.gr, βουλευτές και στελέχη της ΝΔ που το προηγούμενο διάστημα ήρθαν σε επαφή με την κομματική βάση στη Θεσσαλονίκη αλλά και σε άλλες εκλογικές περιφέρειες συνάντησαν παραδοσιακούς ψηφοφόρους –μεταξύ αυτών και πολίτες που τοποθετούνται στην καραμανλική πτέρυγα– οι οποίοι δήλωναν ότι αισθάνονται αποκομμένοι από τη σημερινή ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Το ασυνήθιστο πρόβλημα για τη ΝΔ
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο στοιχείο του ρεπορτάζ.
Όταν ένα μεγάλο κόμμα υφίσταται εκλογική φθορά, συνήθως χάνει πρώτα τους πιο ευκαιριακούς ή πρόσφατους ψηφοφόρους του και διατηρεί τον παραδοσιακό κομματικό του πυρήνα.
Στην περίπτωση της σημερινής ΝΔ, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις «γαλάζιων» στελεχών που μεταφέρει το δημοσίευμα, εμφανίζεται ένα διαφορετικό φαινόμενο: το κόμμα φαίνεται να διατηρεί αναλογικά περισσότερες δυνάμεις μεταξύ ψηφοφόρων που δεν προέρχονται από την παραδοσιακή βάση του, την ώρα που ένα τμήμα παλαιότερων ψηφοφόρων απομακρύνεται.
Αν αυτή η τάση επιβεβαιωθεί και στην κάλπη, το πρόβλημα για τη ΝΔ δεν θα είναι απλώς αριθμητικό.
Θα αφορά και τη σύνθεση της εκλογικής της βάσης.
Ο παράγοντας Καραμανλή και ο Σαμαράς
Στις συζητήσεις που περιγράφονται στο ρεπορτάζ εμφανίζεται και ένας δεύτερος παράγοντας: ο Κώστας Καραμανλής.
Μέρος αυτών των παραδοσιακών ψηφοφόρων παρακολουθεί τις αποστάσεις που έχει λάβει ο πρώην πρωθυπουργός από επιλογές της σημερινής κυβέρνησης, όπως επίσης και την πολύ εντονότερη κριτική που ασκεί ο Αντώνης Σαμαράς.
Το πολιτικά ενδιαφέρον σημείο είναι ότι οι συγκεκριμένοι ψηφοφόροι δεν περιγράφουν απαραίτητα μια μετακίνησή τους προς την Κεντροαριστερά ή την Αριστερά.
Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, κάποιοι αντιμετωπίζουν ένα πιθανό κόμμα Σαμαρά ως επιλογή εντός του ευρύτερου χώρου της «γαλάζιας» παράταξης και ως τρόπο να στείλουν πολιτικό μήνυμα στη σημερινή ηγεσία της ΝΔ.
Αυτό διαφοροποιεί σημαντικά το πρόβλημα για το Μέγαρο Μαξίμου.
Ένας ψηφοφόρος που εγκαταλείπει τη ΝΔ και μετακινείται σε έναν ιδεολογικά πολύ διαφορετικό χώρο είναι συνήθως δυσκολότερο να επιστρέψει. Εδώ όμως συζητείται κάτι άλλο: μια πιθανή αναδιάταξη μέσα στον ευρύτερο δεξιό και κεντροδεξιό χώρο.
Το 7% που πρέπει να διαβαστεί προσεκτικά
Η δημοσκόπηση της MRB για το OPEN προσθέτει ένα συγκεκριμένο αριθμητικό δεδομένο.
Σύμφωνα με τη μέτρηση, 7% όσων δηλώνουν σήμερα ότι θα ψήφιζαν ΝΔ απαντούν ότι, εάν δημιουργηθεί κόμμα υπό τον Αντώνη Σαμαρά, «σίγουρα» θα το ψήφιζαν. Στο σύνολο των ερωτηθέντων, το 16,8% δηλώνει ότι «σίγουρα ή μάλλον» θα μπορούσε να ψηφίσει ένα τέτοιο κόμμα.
Χρειάζεται όμως προσοχή: το 16,8% δεν αποτελεί πρόθεση ψήφου και επομένως δεν σημαίνει ότι ένα κόμμα Σαμαρά θα έπαιρνε 16,8% στις εκλογές.
Πρόκειται για μέτρηση δυνητικής επιρροής.
Πολιτικά, ίσως μεγαλύτερη σημασία για τη ΝΔ έχει ακριβώς το μικρότερο νούμερο: το 7% μέσα στους ανθρώπους που ακόμη και σήμερα δηλώνουν ότι θα την ψηφίσουν.
Διότι πρόκειται για απώλεια που, εφόσον πραγματοποιούνταν, θα προερχόταν από τη σημερινή εκλογική δεξαμενή του κυβερνώντος κόμματος.
Από το «λίγο πάνω από 3%» σε μεγαλύτερες εκτιμήσεις
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αλλαγή κλίματος που περιγράφεται μεταξύ στελεχών της ΝΔ.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, «γαλάζια» κοινοβουλευτικά στελέχη εκτιμούσαν αρχικά ότι ένα κόμμα Σαμαρά θα μπορούσε να κινηθεί λίγο πάνω από το όριο του 3%. Μετά όμως τις επαφές τους με την κομματική βάση εμφανίζονται να θεωρούν ότι η δυνητική απήχησή του μπορεί να είναι μεγαλύτερη από τις αρχικές τους εκτιμήσεις.
Πρόκειται βεβαίως για εκτιμήσεις πολιτικών στελεχών και όχι για εκλογική πρόβλεψη.
Δείχνουν όμως ότι στο εσωτερικό της ΝΔ το ενδεχόμενο δημιουργίας κόμματος Σαμαρά αντιμετωπίζεται πλέον ως παράγοντας που θα μπορούσε να επηρεάσει ουσιαστικά τους συσχετισμούς στον χώρο της Κεντροδεξιάς.
Το δυσκολότερο σενάριο για το Μαξίμου
Το κρίσιμο ζήτημα για τη ΝΔ είναι διπλό.
Από τη μία βρίσκονται οι πρώην ψηφοφόροι της που έχουν ήδη απομακρυνθεί. Ένα κόμμα Σαμαρά θα μπορούσε να αποτελέσει για ορισμένους από αυτούς έναν νέο πολιτικό προορισμό και, συνεπώς, να δυσκολέψει την προσπάθεια επαναπατρισμού τους.
Από την άλλη υπάρχουν οι πολίτες που παραμένουν σήμερα στη ΝΔ, αλλά εμφανίζονται θετικοί στην πιθανότητα να ψηφίσουν Σαμαρά.
Το ίδιο το ρεπορτάζ εντοπίζει ακριβώς αυτόν τον διπλό κίνδυνο: προσέλκυση τόσο πρώην ψηφοφόρων της ΝΔ του 2019 και του 2023 όσο και σημερινών ψηφοφόρων που είναι δυσαρεστημένοι αλλά εξακολουθούν να παραμένουν εκλογικά στο κυβερνών κόμμα.
Η προσπάθεια επανασύνδεσης με το δεξιό ακροατήριο
Μέσα σε αυτό το πολιτικό περιβάλλον αποκτούν διαφορετική ανάγνωση και ορισμένες κινήσεις της κυβέρνησης.
Το δημοσίευμα συνδέει την έμφαση που δίνει το τελευταίο διάστημα ο Κυριάκος Μητσοτάκης στα ελληνοτουρκικά, στο Καστελόριζο και στη μεταναστευτική πολιτική με την προσπάθεια να απευθυνθεί σε ένα δεξιότερο ακροατήριο, στο οποίο απευθύνεται και ο Αντώνης Σαμαράς.
Αυτό αποτελεί ερμηνεία του δημοσιεύματος και όχι αποδεδειγμένο κίνητρο της κυβερνητικής στρατηγικής. Είναι όμως ενδεικτικό του τρόπου με τον οποίο πλέον αναλύεται η πολιτική αντιπαράθεση στο εσωτερικό του ευρύτερου χώρου της ΝΔ.
Η μεγάλη μάχη μπορεί να γίνει μέσα στην ίδια την παράταξη
Το σημαντικότερο συμπέρασμα δεν βρίσκεται στο αν ένα πιθανό κόμμα Σαμαρά θα κατέγραφε 3%, 5%, 8% ή οποιοδήποτε άλλο ποσοστό. Αυτό δεν μπορεί σήμερα να προβλεφθεί αξιόπιστα.
Βρίσκεται στο από πού θα μπορούσαν να προέλθουν οι ψηφοφόροι του.
Τα διαθέσιμα στοιχεία και το πολιτικό ρεπορτάζ δείχνουν ότι ένα μέρος της δυνητικής δεξαμενής βρίσκεται μέσα στην παραδοσιακή εκλογική βάση της ΝΔ και ακόμη και μεταξύ ανθρώπων που σήμερα εξακολουθούν να δηλώνουν ψηφοφόροι της.
Και αυτό είναι που καθιστά το ενδεχόμενο κόμματος Σαμαρά ιδιαίτερα σημαντικό για τις εσωτερικές ισορροπίες της Κεντροδεξιάς.
Δεν πρόκειται απλώς για την πιθανή εμφάνιση ακόμη ενός κόμματος στα δεξιά της ΝΔ.
Πρόκειται για το ενδεχόμενο ένα νέο κόμμα να διεκδικήσει ένα κομμάτι της ιστορικής εκλογικής βάσης της ίδιας της Νέας Δημοκρατίας.
Και εκεί βρίσκεται το πραγματικό πολιτικό διακύβευμα για την επόμενη ημέρα της παράταξης.
