Κινητικότητα επικρατεί στη Χαριλάου Τρικούπη, καθώς το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να συνδυάσει τη μικρή δημοσκοπική του άνοδο μετά τη ΔΕΘ με μια πολιτική διεύρυνση προς πρόσωπα που προέρχονται κυρίως από τον ευρύτερο χώρο της Κεντροαριστεράς. Στο προσκήνιο βρίσκονται ονόματα ανεξάρτητων βουλευτών, την ώρα που η τελευταία μέτρηση της ALCO μειώνει στις 3,3 μονάδες την απόσταση από τη δεύτερη ΕΛΑΣ. Το ερώτημα πλέον είναι αν η διεύρυνση μπορεί να μετατραπεί σε μεγαλύτερη εκλογική δυναμική.
Κάτι φαίνεται να κινείται στο ΠΑΣΟΚ.
Μετά από μια μακρά περίοδο κατά την οποία η Χαριλάου Τρικούπη έβλεπε τη δεύτερη θέση να παραμένει σε απόσταση, η πρώτη μεγάλη δημοσκόπηση μετά τη ΔΕΘ έφερε ένα στοιχείο που αναμφίβολα εξετάζεται προσεκτικά από το κομματικό επιτελείο.
Στη δημοσκόπηση της ALCO που παρουσιάστηκε στις 21 Σεπτεμβρίου στον Alpha, το ΠΑΣΟΚ καταγράφεται στο 11,1% στην πρόθεση ψήφου, έναντι 10,4% τον Ιούνιο.
Την ίδια στιγμή η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα υποχωρεί οριακά από το 14,7% στο 14,4%.
Έτσι, η μεταξύ τους απόσταση περιορίζεται από τις 4,3 στις 3,3 ποσοστιαίες μονάδες.
Δεν πρόκειται για ανατροπή των συσχετισμών.
Πρόκειται όμως για μια μεταβολή που δημιουργεί διαφορετική πολιτική συζήτηση:
μπορεί το ΠΑΣΟΚ να μετατρέψει ξανά τη δεύτερη θέση σε πραγματικά διεκδικούμενο στόχο;
Η Χαριλάου Τρικούπη ποντάρει στη διεύρυνση
Το δεύτερο κομμάτι του σχεδιασμού αφορά τα πρόσωπα.
Η στρατηγική της διεύρυνσης αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία ο χώρος που εκτείνεται από την Κεντροαριστερά μέχρι την Αριστερά παραμένει πολυκερματισμένος.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που κυκλοφορούν στο πολιτικό ρεπορτάζ, στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται ανεξάρτητοι βουλευτές με διαφορετικές πολιτικές διαδρομές, αλλά κοινή αφετηρία τα προηγούμενα χρόνια στον χώρο του ΣΥΡΙΖΑ και των σχημάτων που προέκυψαν από τη διάσπασή του.
Μεταξύ των ονομάτων που αναφέρονται βρίσκονται ο Ευάγγελος Αποστολάκης, η Νίνα Κασιμάτη, η Μυρτώ Κοροβέση και η Θεοδώρα Τζάκρη.
Η παρουσία του Ευάγγελου Αποστολάκη στην ομιλία του Νίκου Ανδρουλάκη στη Θεσσαλονίκη απέκτησε από μόνη της πολιτικό συμβολισμό.
Ωστόσο, μέχρι να υπάρξουν επίσημες ανακοινώσεις από τα ίδια τα πρόσωπα ή από το ΠΑΣΟΚ, οι πληροφορίες για τις επόμενες εντάξεις πρέπει να αντιμετωπίζονται ως μέρος των πολιτικών διεργασιών και όχι ως τετελεσμένες προσχωρήσεις.
Γιατί έχουν σημασία τα πρόσωπα
Η λογική της Χαριλάου Τρικούπη φαίνεται να ξεπερνά την απλή αριθμητική της Κοινοβουλευτικής Ομάδας.
Κάθε νέα προσχώρηση μπορεί να λειτουργήσει σε τρία διαφορετικά επίπεδα.
Πρώτον, κοινοβουλευτικά.
Δεύτερον, επικοινωνιακά, καθώς δημιουργεί την εικόνα ενός κόμματος προς το οποίο μετακινούνται στελέχη από άλλους χώρους.
Και τρίτον –και πιθανότατα σημαντικότερο– εκλογικά, εφόσον πρόκειται για πολιτικούς με προσωπικά δίκτυα και εκλογική επιρροή στις περιφέρειές τους.
Για ένα κόμμα που επιδιώκει να μεγαλώσει τα ποσοστά του, η προσθήκη αναγνωρίσιμων προσώπων δεν είναι αμελητέα υπόθεση.
Δεν αποτελεί όμως και εγγύηση δημοσκοπικής ανόδου.
Αυτό θα κριθεί από τους ψηφοφόρους.
Η περίπτωση Τζάκρη και το καταστατικό
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της Θεοδώρας Τζάκρη, εφόσον πράγματι προχωρήσει μια διαδικασία επιστροφής της στο ΠΑΣΟΚ.
Και αυτό γιατί υπάρχει καταστατικό ζήτημα που σχετίζεται με τον αριθμό των βουλευτικών θητειών.
Το ισχύον καταστατικό του ΠΑΣΟΚ προβλέπει για τους βουλευτές ανώτατο όριο πέντε συνολικά πλήρων θητειών ή 20 ετών και, εφόσον δεν έχουν συμπληρωθεί τα 20 χρόνια, δυνατότητα μίας επιπλέον θητείας.
Επομένως, οποιαδήποτε πιθανή υποψηφιότητα θα πρέπει να εξεταστεί με βάση τις συγκεκριμένες καταστατικές προϋποθέσεις και τις αποφάσεις των αρμόδιων κομματικών οργάνων.
Η ALCO έδωσε ανάσα αλλά όχι ανατροπή
Το ενδιαφέρον για τη διεύρυνση συμπίπτει με μια δημοσκοπική στιγμή που μπορεί να χαρακτηριστεί θετική για το ΠΑΣΟΚ, χωρίς όμως υπερβολές.
Η ALCO δίνει:
ΝΔ 24,3%, ΕΛΑΣ 14,4% και ΠΑΣΟΚ 11,1%.
Η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη με σημαντική απόσταση, η ΕΛΑΣ διατηρεί τη δεύτερη θέση και το ΠΑΣΟΚ παραμένει τρίτο.
Υπάρχει όμως μια λεπτομέρεια που έχει ενδιαφέρον.
Σε σχέση με τον Ιούνιο, το ΠΑΣΟΚ κερδίζει 0,7 μονάδες, ενώ η ΕΛΑΣ χάνει 0,3.
Έτσι δημιουργείται η μείωση της ψαλίδας κατά μία ολόκληρη μονάδα.
Αυτό είναι το πραγματικό δημοσκοπικό δεδομένο.
Όχι ότι το ΠΑΣΟΚ έχει φτάσει τη δεύτερη θέση, αλλά ότι η απόσταση μειώθηκε στη συγκεκριμένη έρευνα.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα μετά τη ΔΕΘ
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο στοιχείο της ίδιας δημοσκόπησης που ενδιαφέρει ιδιαίτερα τη Χαριλάου Τρικούπη.
Στο ερώτημα ποιο κομματικό πρόγραμμα θεωρείται περισσότερο ρεαλιστικό και εφαρμόσιμο, η ΝΔ βρίσκεται στο 23%, το ΠΑΣΟΚ στο 12% και η ΕΛΑΣ στο 10%.
Παράλληλα, στην ερώτηση για τον πολιτικό αρχηγό που θεωρείται περισσότερο αξιόπιστος και ικανός να εφαρμόσει όσα ανακοίνωσε στη ΔΕΘ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρίσκεται στο 27%, ο Αλέξης Τσίπρας στο 14,5% και ο Νίκος Ανδρουλάκης στο 12,5%.
Το μεγαλύτερο ποσοστό, πάντως, είναι το 40% που απαντά «κανένας».
Αυτή η εικόνα δείχνει ταυτόχρονα την ευκαιρία και το πρόβλημα για το ΠΑΣΟΚ.
Το δύσκολο στοίχημα του Ανδρουλάκη
Η διεύρυνση μπορεί να αυξήσει την κοινοβουλευτική δύναμη.
Μπορεί να προσθέσει αναγνωρίσιμα στελέχη.
Μπορεί να δώσει στο ΠΑΣΟΚ μεγαλύτερη παρουσία σε εκλογικές περιφέρειες.
Δεν αρκεί όμως από μόνη της για να αλλάξει τον πολιτικό συσχετισμό.
Το επόμενο ζητούμενο για τη Χαριλάου Τρικούπη είναι να συνδέσει την οργανωτική και κοινοβουλευτική διεύρυνση με την πολιτική παρουσία του ίδιου του Νίκου Ανδρουλάκη.
Και τα στοιχεία της ALCO έχουν ενδιαφέρον ακριβώς σε αυτό το σημείο.
Ο Ανδρουλάκης καταγράφεται στο 12,5% στο ερώτημα αξιοπιστίας και ικανότητας εφαρμογής των εξαγγελιών της ΔΕΘ, δύο μονάδες πίσω από τον Αλέξη Τσίπρα.
Δεν πρόκειται για αξιολόγηση «καταλληλότητας» ούτε αποδεικνύει από μόνο του κάποια συνολική εικόνα ηγεσίας.
Δείχνει όμως ότι η απόσταση μεταξύ των δύο κομμάτων και η σύγκριση μεταξύ των δύο πολιτικών αρχηγών αποτελούν πλέον παράλληλα πεδία πολιτικού ανταγωνισμού.
Η δεύτερη θέση ξαναμπαίνει στη συζήτηση
Για αρκετούς μήνες η συζήτηση γύρω από το ΠΑΣΟΚ αφορούσε περισσότερο τη στασιμότητα παρά την προοπτική ανόδου.
Η νέα μέτρηση της ALCO δεν αλλάζει από μόνη της αυτή την εικόνα.
Μία δημοσκόπηση άλλωστε είναι φωτογραφία συγκεκριμένης χρονικής στιγμής και όχι εκλογικό αποτέλεσμα.
Δίνει όμως στη Χαριλάου Τρικούπη ένα στοιχείο που μπορεί να αξιοποιήσει πολιτικά: η απόσταση από τη δεύτερη ΕΛΑΣ μειώθηκε.
Το αν αυτή η τάση θα εμφανιστεί και στις επόμενες μετρήσεις είναι το πραγματικό τεστ.
Και εκεί θα φανεί αν πρόκειται για μια περιορισμένη μεταβολή μετά τη ΔΕΘ ή για την αρχή μιας πιο σταθερής μετακίνησης.
Οι μεταγραφές από μόνες τους δεν αρκούν
Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί λοιπόν να κινηθεί ταυτόχρονα σε τρία μέτωπα:
διεύρυνση, πρόγραμμα και ισχυρότερη δημόσια παρουσία.
Οι πιθανές προσχωρήσεις γνωστών στελεχών μπορούν να ενισχύσουν το πρώτο.
Η δημοσκοπική εικόνα της ALCO δημιουργεί μεγαλύτερο ενδιαφέρον για το δεύτερο και το τρίτο.
Το κρίσιμο όμως θα είναι η συνέχεια.
Γιατί η μάχη της δεύτερης θέσης δεν θα κριθεί από τον αριθμό των πολιτικών που θα αλλάξουν κοινοβουλευτική στέγη.
Θα κριθεί από το εάν το ΠΑΣΟΚ μπορεί να μετατρέψει τη διεύρυνση σε πραγματική μετακίνηση ψηφοφόρων.
Σήμερα η ΕΛΑΣ παραμένει δεύτερη στο 14,4% και το ΠΑΣΟΚ τρίτο στο 11,1%.
Η απόσταση όμως είναι πλέον 3,3 μονάδες στη συγκεκριμένη μέτρηση.
Και αυτό αρκεί για να ξανανοίξει μια πολιτική μάχη που πριν από λίγους μήνες έμοιαζε σαφώς δυσκολότερη για τη Χαριλάου Τρικούπη.
