Το πρόβλημα με την έκδοση οικοδομικών αδειών σε εκτός σχεδίου ακίνητα στην Κεφαλονιά παραμένει στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, καθώς, παρά τη συνάντηση του βουλευτή Παναγή Καππάτου και του δημάρχου Αργοστολίου Θεόφιλου Μιχαλάτου με την αρμόδια υφυπουργό Περιβάλλοντος Μαριλένα Σούκουλη-Βιλιάλη, δεν έχει δημοσιοποιηθεί επίσημη υπουργική διευκρίνιση που να επιλύει τη διαφορά ερμηνειών. Ανάλογες εκκρεμότητες καταγράφονται και σε άλλες περιοχές της χώρας, με ιδιοκτήτες, μηχανικούς και υπηρεσίες δόμησης να αναζητούν σαφείς κανόνες.
Η Κεφαλονιά στο επίκεντρο ενός πανελλαδικού πολεοδομικού προβλήματος
Ένα από τα σοβαρότερα ζητήματα που απασχολούν την Κεφαλονιά, η έκδοση οικοδομικών αδειών για εκτός σχεδίου ακίνητα, αναδεικνύεται πλέον ως μέρος ενός ευρύτερου προβλήματος που αντιμετωπίζουν πολλές περιοχές της χώρας.
Οι διαφορετικές ερμηνείες της πολεοδομικής νομοθεσίας, οι επιφυλάξεις των Υπηρεσιών Δόμησης και η απουσία ενιαίων διοικητικών κατευθύνσεων έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον αβεβαιότητας για ιδιοκτήτες και μηχανικούς.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην Κεφαλονιά, όπου η δυνατότητα αξιοποίησης εκτός σχεδίου ιδιοκτησιών συνδέεται με την οικοδομική δραστηριότητα, τις επενδύσεις, τον τουρισμό και την αξία της ακίνητης περιουσίας.
Το βασικό ερώτημα παραμένει: πότε και με ποιες ακριβώς προϋποθέσεις μπορεί να εκδοθεί οικοδομική άδεια σε εκτός σχεδίου γήπεδο;
Η απάντηση δεν είναι πάντοτε ίδια στην πράξη, καθώς διαφορετικές Υπηρεσίες Δόμησης εμφανίζονται να ακολουθούν διαφορετικές προσεγγίσεις.
Η συνάντηση Καππάτου – Μιχαλάτου με την υφυπουργό
Στις 24 Σεπτεμβρίου 2026 πραγματοποιήθηκε συνάντηση στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τη συμμετοχή του βουλευτή Κεφαλονιάς και Ιθάκης Παναγή Καππάτου, του δημάρχου Αργοστολίου Θεόφιλου Μιχαλάτου και της αρμόδιας υφυπουργού Μαριλένας Σούκουλη-Βιλιάλη.
Στο επίκεντρο βρέθηκε το πρόβλημα που έχει ανακύψει με τη μη έκδοση οικοδομικών αδειών για εκτός σχεδίου ακίνητα από την Υπηρεσία Δόμησης Αργοστολίου.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση που εξέδωσε ο βουλευτής, τέθηκε επίσης το ζήτημα της μη απάντησης σε σχετικές αιτήσεις από τον Ιούλιο.
Ο Παναγής Καππάτος μετέφερε ότι, κατά την ενημέρωση που δόθηκε από την υφυπουργό, ελάχιστες Υπηρεσίες Δόμησης σε πανελλαδικό επίπεδο δεν προχωρούν στην έκδοση των συγκεκριμένων αδειών.
Στην ίδια ανακοίνωση υποστηρίχθηκε ότι ο νέος Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας, με την ονομασία «Νικόλαος Ταγαράς», δεν επέφερε νομοθετική μεταβολή που να δικαιολογεί τη διακοπή έκδοσης των αδειών.
Η τοποθέτηση αυτή δημιούργησε την προσδοκία ότι το πρόβλημα θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί.
Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική εκκρεμότητα.
Η απάντηση που δεν δημοσιοποιήθηκε επισήμως από το υπουργείο
Παρά τη συνάντηση, δεν ακολούθησε αυτοτελής επίσημη ανακοίνωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που να επιβεβαιώνει και να εξειδικεύει τις θέσεις που μεταφέρθηκαν.
Αυτό είναι το βασικό σημείο που αναδεικνύεται στο δημοσιογραφικό υλικό για τις επαφές της υφυπουργού με εκπροσώπους τοπικών κοινωνιών.
Η ανακοίνωση ενός βουλευτή μπορεί να ενημερώνει για το περιεχόμενο μιας συνάντησης. Δεν αποτελεί όμως από μόνη της δεσμευτική διοικητική οδηγία προς τις Υπηρεσίες Δόμησης.
Για να αντιμετωπιστεί με σαφήνεια μια διαφορά ερμηνείας της νομοθεσίας, απαιτούνται συγκεκριμένες ενέργειες από τα αρμόδια όργανα, όπως επίσημες διευκρινίσεις ή άλλες προβλεπόμενες διοικητικές και νομοθετικές παρεμβάσεις.
Μέχρι στιγμής, από τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί για τη συγκεκριμένη συνάντηση δεν προκύπτει ότι εκδόθηκε τέτοια πράξη.
Αυτό δεν αποδεικνύει ότι δεν έχουν γίνει άλλες υπηρεσιακές ενέργειες. Σημαίνει όμως ότι δεν έχει παρουσιαστεί δημόσια συγκεκριμένη υπουργική λύση για την εκκρεμότητα της ΥΔΟΜ Αργοστολίου.
Το κρίσιμο ζήτημα των αναγνωρισμένων δρόμων
Στην καρδιά της ευρύτερης πολεοδομικής διαφωνίας βρίσκεται το ζήτημα της πρόσβασης των εκτός σχεδίου γηπέδων σε νομίμως αναγνωρισμένες οδούς.
Η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, και ειδικότερα η απόφαση 176/2023, έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για τον τρόπο με τον οποίο εξετάζεται η οικοδομησιμότητα ακινήτων εκτός σχεδίου.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στο αν ένα αγροτεμάχιο διαθέτει τέσσερα στρέμματα ή αν υφίσταται πριν από συγκεκριμένη ημερομηνία.
Αφορά επίσης το νομικό καθεστώς της οδού μέσω της οποίας εξασφαλίζεται η πρόσβαση στο ακίνητο και τις προϋποθέσεις που απορρέουν από την ισχύουσα νομοθεσία και τη νομολογία.
Για έναν ιδιοκτήτη, η διαφορά μπορεί να είναι καθοριστική.
Ένα ακίνητο που θεωρούνταν οικοδομήσιμο κατά το παρελθόν μπορεί σήμερα να αντιμετωπίζει πρόσθετα εμπόδια κατά την εξέταση αιτήματος έκδοσης οικοδομικής άδειας.
Για τον μηχανικό και την αρμόδια υπηρεσία, το πρόβλημα είναι εξίσου σοβαρό, καθώς πρέπει να διασφαλίζεται ότι η άδεια εκδίδεται νόμιμα και δεν κινδυνεύει να ακυρωθεί.
Παρόμοια προβλήματα και στην Κρήτη
Η περίπτωση της Κεφαλονιάς δεν είναι η μοναδική.
Στις 7 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε συνάντηση της υφυπουργού Μαριλένας Σούκουλη-Βιλιάλη με τη γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης Μαρία Κοζυράκη.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, συζητήθηκαν ζητήματα λειτουργίας των Υπηρεσιών Δόμησης της Κρήτης, ιδιαίτερα μετά την έναρξη ισχύος του νέου Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας.
Η ανακοίνωση αναφέρθηκε σε συμφωνία για συνεργασία των υπηρεσιών με σκοπό την ενίσχυση της λειτουργίας των ΥΔΟΜ.
Δεν δημοσιοποιήθηκε, ωστόσο, συγκεκριμένη απάντηση για το κρίσιμο νομικό ζήτημα της έκδοσης αδειών σε γήπεδα χωρίς πρόσωπο σε πολεοδομικά αναγνωρισμένη οδό.
Ούτε ανακοινώθηκε σχετική εγκύκλιος ή σαφές χρονοδιάγραμμα επίλυσης.
Η εξέλιξη παρουσιάζει ομοιότητες με όσα έχουν συμβεί στην Κεφαλονιά: πραγματοποιούνται συναντήσεις, αναγνωρίζεται η ανάγκη συνεργασίας, αλλά οι ενδιαφερόμενοι εξακολουθούν να αναζητούν συγκεκριμένες διοικητικές απαντήσεις.
Γιατί οι Υπηρεσίες Δόμησης εμφανίζονται επιφυλακτικές
Ένα από τα βασικά προβλήματα είναι η ευθύνη των υπαλλήλων που καλούνται να εκδώσουν οικοδομικές άδειες.
Στην Κρήτη έχει τεθεί το ζήτημα της εφαρμογής των διατάξεων του νόμου 3212/2003 για γήπεδα τεσσάρων στρεμμάτων που προϋφίστανται του 2003.
Παράλληλα, όμως, έχει επισημανθεί ότι μια οικοδομική άδεια μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο δικαστικής προσφυγής και να ελεγχθεί υπό το πρίσμα της νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Η αβεβαιότητα αυτή εξηγεί γιατί η έκδοση μιας άδειας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται απλώς ως ζήτημα διοικητικής βούλησης.
Οι υπηρεσίες οφείλουν να εφαρμόζουν το ισχύον νομικό πλαίσιο, ενώ οι υπάλληλοι καλούνται να αξιολογούν και τον κίνδυνο έκδοσης πράξεων που ενδεχομένως αμφισβητηθούν δικαστικά.
Γι’ αυτό και η ανάγκη επίσημων, σαφών και νομικά τεκμηριωμένων κατευθύνσεων από το αρμόδιο υπουργείο αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.
Συναντήσεις σε όλη τη χώρα, αλλά περιορισμένα συγκεκριμένα αποτελέσματα
Το τελευταίο τρίμηνο έχουν πραγματοποιηθεί επαφές της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ με βουλευτές, δημάρχους, εκπροσώπους του Τεχνικού Επιμελητηρίου και στελέχη της διοίκησης.
Μεταξύ των περιοχών που έχουν θέσει πολεοδομικά ζητήματα περιλαμβάνονται η Κεφαλονιά, η Κρήτη, η Καβάλα, η Ηλεία και η Δυτική Ελλάδα.
Τα θέματα διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή, αλλά έχουν κοινό χαρακτηριστικό την ανάγκη για σαφείς κανόνες σχετικά με την ιδιοκτησία, τις οικοδομικές άδειες και τον νέο πολεοδομικό σχεδιασμό.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ανακοινώσεις που ακολουθούν τις συναντήσεις αναφέρονται σε εποικοδομητικό κλίμα, κατανόηση των προβλημάτων και προθέσεις συνεργασίας.
Ωστόσο, δεν συνοδεύονται πάντοτε από συγκεκριμένες αποφάσεις ή χρονοδιαγράμματα.
Διαφορετική εικόνα παρουσιάζεται στη Θράκη, όπου το τοπικό ΤΕΕ ανακοίνωσε συμφωνία για την προώθηση υπουργικών αποφάσεων σχετικά με τη χρηματοδότηση και τη συνέχιση πολεοδομικών σχεδίων.
Και σε αυτή την περίπτωση, πάντως, απαιτείται επιβεβαίωση της έκδοσης και εφαρμογής των αποφάσεων.
Τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια και ο κίνδυνος νέων εκκρεμοτήτων
Παράλληλα με το ζήτημα της εκτός σχεδίου δόμησης, σε εξέλιξη βρίσκεται ο νέος πολεοδομικός σχεδιασμός μέσω Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων.
Οι διαδικασίες αυτές αναμένεται να επηρεάσουν τους όρους χρήσης και αξιοποίησης της γης σε πολλές περιοχές.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η οριοθέτηση οικισμών, η αναγνώριση οδών, η προστασία της ιδιοκτησίας και ο καθορισμός των επιτρεπόμενων χρήσεων.
Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό για περιοχές με έντονη παρουσία εκτός σχεδίου ιδιοκτησιών, όπως η Κεφαλονιά.
Η ολοκλήρωση του νέου σχεδιασμού αποτελεί μια διαδικασία με μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, ενώ οι ιδιοκτήτες που επιθυμούν να προχωρήσουν σήμερα σε έκδοση οικοδομικής άδειας χρειάζονται άμεσες απαντήσεις.
Επομένως, η προοπτική ολοκλήρωσης των πολεοδομικών σχεδίων τα επόμενα χρόνια δεν αναιρεί την ανάγκη αντιμετώπισης των σημερινών διοικητικών εκκρεμοτήτων.
Τι πρέπει να απαντηθεί για την Πολεοδομία Αργοστολίου
Μετά τη συνάντηση της 24ης Σεπτεμβρίου, παραμένουν ανοιχτά συγκεκριμένα ερωτήματα για την Κεφαλονιά.
Πρώτον, ποια είναι η επίσημη θέση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχετικά με την έκδοση οικοδομικών αδειών για εκτός σχεδίου ακίνητα από την ΥΔΟΜ Αργοστολίου;
Δεύτερον, πρόκειται να εκδοθεί έγγραφη διευκρίνιση που να αντιμετωπίζει τις διαφορετικές ερμηνείες της νομοθεσίας;
Τρίτον, ποια διαδικασία προβλέπεται για τις αιτήσεις που, σύμφωνα με την ανακοίνωση του βουλευτή, παραμένουν αναπάντητες από τον Ιούλιο;
Τέταρτον, υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την αντιμετώπιση της εκκρεμότητας;
Τα ερωτήματα αυτά δεν αφορούν μόνο την πολιτική επικοινωνία γύρω από τη συνάντηση.
Αφορούν την καθημερινή λειτουργία της υπηρεσίας, τα δικαιώματα των ιδιοκτητών και τη δυνατότητα των μηχανικών να προχωρούν με ασφάλεια στον σχεδιασμό και στην αδειοδότηση έργων.
Το ζητούμενο είναι οι επίσημες λύσεις
Η συνάντηση του Παναγή Καππάτου και του Θεόφιλου Μιχαλάτου με την υφυπουργό Περιβάλλοντος αποτέλεσε μια θεσμική παρέμβαση για ένα πραγματικό πρόβλημα της Κεφαλονιάς.
Ωστόσο, η πραγματοποίηση μιας συνάντησης και η δημοσιοποίηση των όσων συζητήθηκαν δεν αρκούν για να διαπιστωθεί ότι έχει επιλυθεί μια πολεοδομική εκκρεμότητα.
Το ουσιαστικό αποτέλεσμα θα κριθεί από το εάν θα υπάρξει σαφής και επίσημη διοικητική αντιμετώπιση, η οποία θα επιτρέπει στην Υπηρεσία Δόμησης να λειτουργεί με ενιαίο και ασφαλές νομικό πλαίσιο.
Για τους ιδιοκτήτες εκτός σχεδίου ακινήτων στην Κεφαλονιά, το κρίσιμο δεν είναι πόσες συναντήσεις έγιναν στο υπουργείο, αλλά εάν μπορούν να γνωρίζουν με βεβαιότητα τι επιτρέπεται να χτίσουν, με ποιες προϋποθέσεις και πότε θα εξεταστεί η αίτησή τους.
Αυτό είναι το ζήτημα για το οποίο εξακολουθεί να απαιτείται συγκεκριμένη και δημόσια απάντηση.
Πηγή: ecopress.gr
