Αντώνης Σαμαράς: Ζητά την αποπομπή Γεραπετρίτη και καταλογίζει στον Μητσοτάκη «τεράστια εθνική ευθύνη»

Με άρθρο του στην εφημερίδα «Εστία», ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς εξαπολύει έντονη κριτική στην εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης, με επίκεντρο τις εξελίξεις στη Λιβύη, το τουρκολιβυκό μνημόνιο, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και την ηλεκτρική διασύνδεση στην Ανατολική Μεσόγειο. Ζητά ευθέως την απομάκρυνση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη και αποδίδει την κύρια πολιτική ευθύνη στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.

Μια ιδιαίτερα αιχμηρή δημόσια παρέμβαση πραγματοποιεί ο Αντώνης Σαμαράς, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις διαφωνίες του με την κυβέρνηση για την κατεύθυνση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Στο άρθρο του στην «Εστία», ο πρώην πρωθυπουργός δεν περιορίζεται σε επιμέρους ενστάσεις για διπλωματικούς χειρισμούς. Θέτει συνολικό ζήτημα στρατηγικής, υποστηρίζοντας ότι οι κυβερνητικές επιλογές απέναντι στην Τουρκία έχουν δημιουργήσει κινδύνους για τα ελληνικά συμφέροντα.

Η παρέμβασή του κορυφώνεται με το αίτημα αλλαγής εξωτερικής πολιτικής και αποπομπής του Γιώργου Γεραπετρίτη.

«Η εξωτερική πολιτική δεν είναι προσωπική υπόθεση»

Ο Αντώνης Σαμαράς ξεκινά το άρθρο του υπογραμμίζοντας ότι οι αποφάσεις για την εξωτερική πολιτική δεν αφορούν αποκλειστικά τα πρόσωπα που ασκούν την κυβερνητική εξουσία.

«Η εξωτερική πολιτική μιας χώρας δεν είναι προσωπική υπόθεση κανενός υπουργού και κανενός πρωθυπουργού. Αφορά το έθνος και την ιστορική του συνέχεια», αναφέρει.

Στη συνέχεια χαρακτηρίζει τις πρόσφατες εξελίξεις στη Λιβύη αποτυχία της ελληνικής διπλωματίας, τόσο ως προς την ανάλυση και την πρόβλεψη όσο και ως προς τους χειρισμούς και το αποτέλεσμα.

Η τοποθέτηση αυτή αποτελεί την πολιτική αξιολόγηση του πρώην πρωθυπουργού για τις εξελίξεις και όχι διαπίστωση που έχει γίνει αποδεκτή από όλες τις πλευρές.

Στο στόχαστρο ο Γιώργος Γεραπετρίτης

Ιδιαίτερα αυστηρός είναι ο Αντώνης Σαμαράς απέναντι στον υπουργό Εξωτερικών.

Αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα της κυβερνητικής στρατηγικής και κατηγορεί τον Γιώργο Γεραπετρίτη για δηλώσεις που, κατά την άποψή του, δημιουργούν πρόσθετες ανησυχίες.

Παράλληλα, υποστηρίζει ότι την κύρια ευθύνη για την πολιτική αυτή φέρει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, καθώς είναι εκείνος που επιλέγει και στηρίζει τον υπουργό Εξωτερικών.

Η κριτική του συνδέεται με τη συνολικότερη αντίθεσή του στην πολιτική προσέγγισης Ελλάδας και Τουρκίας.

Η αμφισβήτηση των «ήρεμων νερών»

Ο πρώην πρωθυπουργός επανέρχεται στη στρατηγική που έχει περιγραφεί ως πολιτική των «ήρεμων νερών» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Υποστηρίζει ότι η προσέγγιση αυτή δεν απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα και αμφισβητεί τη σημασία της Διακήρυξης των Αθηνών περί Φιλίας και Καλής Γειτονίας.

Στο άρθρο του τη συνδέει με παλαιότερες διπλωματικές επιλογές, αναφέροντας τις συμφωνίες της Μαδρίτης και του Ελσίνκι.

Ο Αντώνης Σαμαράς σημειώνει επίσης ότι ο ίδιος και άλλος πρώην πρωθυπουργός είχαν διατυπώσει εγκαίρως επιφυλάξεις για την κυβερνητική στρατηγική, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα κινδυνεύει να αποδεχθεί στην πράξη τετελεσμένα.

Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, έχει παρουσιάσει κατά καιρούς τη διατήρηση των διαύλων επικοινωνίας με την Τουρκία ως μέσο διαχείρισης των εντάσεων, χωρίς εγκατάλειψη των ελληνικών θέσεων.

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και οι δηλώσεις του Αυγούστου

Κεντρική θέση στην παρέμβαση Σαμαρά κατέχουν οι εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρεται σε δημόσια τοποθέτηση του Γιώργου Γεραπετρίτη στις 24 Αυγούστου 2026, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα είχε διασφαλίσει ότι δεν θα υπήρχε κύρωση του μνημονίου από τη Λιβύη.

Στο άρθρο του θέτει διαδοχικά ερωτήματα για τις πληροφορίες και τις διπλωματικές δεσμεύσεις στις οποίες στηριζόταν, κατά την εκτίμησή του, εκείνη η διαβεβαίωση.

Επικαλείται επίσης μεταγενέστερη δήλωση του υπουργού Εξωτερικών ότι δεν ήταν στην εξουσία της Ελλάδας να αποτρέψει την κύρωση.

Ο Αντώνης Σαμαράς θεωρεί ότι υπάρχει αντίφαση ανάμεσα στις δύο τοποθετήσεις και ζητά εξηγήσεις για την ελληνική διπλωματική στρατηγική.

Οι συγκεκριμένες αναφορές αποδίδονται στο άρθρο του πρώην πρωθυπουργού. Η ακριβής διατύπωση και το πλήρες πλαίσιο των υπουργικών δηλώσεων απαιτούν ξεχωριστή εξέταση για την αποτίμηση της καταγγελλόμενης αντίφασης.

Η αναφορά στον Χάφταρ και στο μεταναστευτικό

Ο Αντώνης Σαμαράς συνδέει τις εξελίξεις στη Λιβύη με τις επαφές της ελληνικής κυβέρνησης με τον Χαλίφα Χάφταρ.

Επικαλείται τη συνάντηση του τελευταίου με τον Κυριάκο Μητσοτάκη τον Ιούνιο και υποστηρίζει ότι οι διπλωματικές επαφές δεν απέτρεψαν δυσμενείς, κατά την αξιολόγησή του, εξελίξεις.

Στην ίδια ενότητα αναφέρεται και στις μεταναστευτικές ροές προς την Κρήτη.

Με τον τρόπο αυτό συνδέει δύο διαφορετικά ζητήματα —τις θαλάσσιες διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών— με την ευρύτερη πολιτική της κυβέρνησης έναντι της Λιβύης.

Η ηλεκτρική διασύνδεση και η ενημέρωση της Τουρκίας

Ένα ακόμη σημαντικό σημείο της παρέμβασης αφορά το σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο πρώην πρωθυπουργός επικαλείται δήλωση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, σύμφωνα με την οποία η Άγκυρα δεν θα προέβαλλε αντιρρήσεις για το καλώδιο υπό την προϋπόθεση ότι θα ενημερωνόταν γραπτώς για τις εργασίες και τις συντεταγμένες τους.

Παράλληλα, αναφέρεται σε τοποθέτηση του Γιώργου Γεραπετρίτη, ο οποίος, σύμφωνα με το κείμενο Σαμαρά, είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο ενημέρωσης, διευκρινίζοντας ότι αυτή δεν θα συνιστούσε διαδικασία αδειοδότησης.

Ο Αντώνης Σαμαράς αμφισβητεί αυτή τη διάκριση.

Κατά την άποψή του, μια πρόσθετη διαδικασία ενημέρωσης της Τουρκίας θα μπορούσε να εκληφθεί ως έμμεση αναγνώριση δικαιοδοσίας της σε θαλάσσιες περιοχές όπου η Ελλάδα προβάλλει δικαιώματα.

Επιμένει ότι η Τουρκία δεν έχει αρμοδιότητα να αδειοδοτεί το συγκεκριμένο έργο και υποστηρίζει ότι η προβλεπόμενη ενημέρωση μέσω NAVTEX είναι επαρκής.

Πρόκειται για ζήτημα με νομικές και διπλωματικές παραμέτρους, στο οποίο η διάκριση ανάμεσα στην ενημέρωση, τη συναίνεση και την αδειοδότηση έχει ιδιαίτερη σημασία.

Παρέμβαση και για τη Μονή Σινά

Στο άρθρο του ο πρώην πρωθυπουργός κάνει ειδική αναφορά και στη Μονή Σινά.

Εκφράζει ανησυχία για τις εξελίξεις που αφορούν το μέλλον της Μονής και ζητά από το υπουργείο Εξωτερικών να δημοσιοποιήσει το συμφωνητικό που προτείνει η ελληνική πλευρά.

Δεν παραθέτει περισσότερα στοιχεία για το περιεχόμενο του συμφωνητικού, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να επανέλθει στο θέμα.

Το αίτημα για αλλαγή εξωτερικής πολιτικής

Το άρθρο ολοκληρώνεται με ευθεία απόδοση πολιτικής ευθύνης στον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Ο Αντώνης Σαμαράς επικαλείται την εμπειρία του από τη θητεία του στην πρωθυπουργία και υποστηρίζει ότι απαιτείται αλλαγή κατεύθυνσης στην εξωτερική πολιτική.

Το πιο συγκεκριμένο πολιτικό αίτημά του είναι η απομάκρυνση του Γιώργου Γεραπετρίτη από το υπουργείο Εξωτερικών.

«Η αλλαγή της εξωτερικής μας πολιτικής, με την αυτονόητη αποπομπή Γεραπετρίτη, είναι μονόδρομος», γράφει χαρακτηριστικά.

Η δημόσια παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού αναδεικνύει τη διαφωνία του με την κυβερνητική στρατηγική σε μια σειρά σημαντικών θεμάτων εξωτερικής πολιτικής.

Παράλληλα, η ευθεία αναφορά στον πρωθυπουργό και το αίτημα απομάκρυνσης εν ενεργεία υπουργού προσδίδουν στην τοποθέτησή του και σαφή εσωτερική πολιτική διάσταση.

Το επόμενο ερώτημα είναι εάν και με ποιον τρόπο θα απαντήσει η κυβέρνηση στις συγκεκριμένες αιτιάσεις, ιδιαίτερα για τη Λιβύη, την ηλεκτρική διασύνδεση και τους διπλωματικούς χειρισμούς έναντι της Τουρκίας.