Ο Σαμαράς αλλάζει το παιχνίδι: Δεν χτυπά τον Μητσοτάκη μόνο από τα δεξιά – Η οικονομική ατζέντα που προκαλεί πονοκέφαλο στο Μαξίμου

Ο Αντώνης Σαμαράς εξακολουθεί να μην αποκαλύπτει εάν θα προχωρήσει στην ίδρυση νέου πολιτικού φορέα. Ωστόσο, οι τελευταίες δημόσιες παρεμβάσεις του δείχνουν ότι η αντιπαράθεσή του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη δεν περιορίζεται πλέον στα εθνικά θέματα. Με προτάσεις για την ακρίβεια, τη φορολογία, την ενέργεια και τη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να διαμορφώσει ένα ευρύτερο πολιτικό αφήγημα.

Από τα εθνικά θέματα στην οικονομία: Η νέα γραμμή Σαμαρά

Μια διαφορετική διάσταση αποκτούν οι πολιτικές παρεμβάσεις του Αντώνη Σαμαρά, καθώς ο πρώην πρωθυπουργός διευρύνει την κριτική του προς την κυβέρνηση και στο πεδίο της οικονομικής πολιτικής.

Μέχρι σήμερα, η δημόσια αντιπαράθεσή του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη είχε συνδεθεί σε μεγάλο βαθμό με ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, εθνικής κυριαρχίας και ιδεολογικού προσανατολισμού της Νέας Δημοκρατίας.

Πλέον, όμως, στο επίκεντρο των τοποθετήσεών του μπαίνουν και προβλήματα που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών: το υψηλό κόστος ζωής, η ακρίβεια στην ενέργεια, η φορολογική επιβάρυνση των επιχειρήσεων και η περιορισμένη πρόσβαση των μικρομεσαίων στη χρηματοδότηση.

Η μετατόπιση αυτή έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς διευρύνει το πεδίο στο οποίο ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να ασκήσει πίεση στην κυβέρνηση.

Ο «κοινωνικός φιλελευθερισμός» απέναντι στον «νεοφιλελευθερισμό»

Στις πρόσφατες παρεμβάσεις του, ο Αντώνης Σαμαράς επέλεξε να μιλήσει για «κοινωνικό φιλελευθερισμό», αντιπαραβάλλοντάς τον με αυτό που ο ίδιος χαρακτηρίζει «νεοφιλελεύθερη» οικονομική πολιτική της κυβέρνησης.

Η συγκεκριμένη επιλογή δεν είναι τυχαία ως προς το πολιτικό της περιεχόμενο.

Ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να αναδείξει μια οικονομική προσέγγιση που δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην κοινωνική προστασία, στην παραγωγική δραστηριότητα και στη στήριξη των μικρότερων επιχειρήσεων.

Παράλληλα, η κριτική του στην καρτελοποίηση της οικονομίας συνδέεται με τη συζήτηση για τη λειτουργία του ανταγωνισμού και τη συγκέντρωση οικονομικής ισχύος σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων επιχειρήσεων.

Με αυτή τη ρητορική, ο Σαμαράς επιχειρεί να απευθυνθεί σε πολίτες που μπορεί να διατηρούν συντηρητικές πολιτικές αντιλήψεις, αλλά ταυτόχρονα εκφράζουν έντονη δυσαρέσκεια για τις οικονομικές συνθήκες.

Μείωση ΦΠΑ στην εστίαση: Μια πρόταση με πολιτικό αποτύπωμα

Ανάμεσα στις οικονομικές προτάσεις που έχει διατυπώσει ξεχωρίζει η μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση στο 13%.

Πρόκειται για μια παρέμβαση που αφορά έναν ιδιαίτερα σημαντικό κλάδο της ελληνικής οικονομίας, με χιλιάδες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Η εστίαση αντιμετωπίζει αυξημένες λειτουργικές δαπάνες, που συνδέονται με την ενέργεια, τις πρώτες ύλες, τα ενοίκια και το εργατικό κόστος.

Ο Αντώνης Σαμαράς επιχειρεί να συνδέσει την πρότασή του με την ανάγκη οικονομικής ανακούφισης των επιχειρήσεων και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητάς τους.

Η πραγματική επίδραση μιας τέτοιας μείωσης στις τελικές τιμές για τους καταναλωτές θα εξαρτιόταν, βεβαίως, από τον βαθμό μετακύλισης του φορολογικού οφέλους.

Πολιτικά, ωστόσο, η πρόταση δίνει στον πρώην πρωθυπουργό τη δυνατότητα να απευθυνθεί σε ένα ευρύ επαγγελματικό ακροατήριο.

Φθηνότερη ενέργεια και μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Δεύτερος βασικός άξονας της οικονομικής του επιχειρηματολογίας είναι η ανάγκη περιορισμού του ενεργειακού κόστους.

Το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα επιχειρήσεων, ιδιαίτερα όσων έχουν περιορισμένα περιθώρια κέρδους.

Ο Σαμαράς αναδεικνύει το ζήτημα ως μέρος μιας ευρύτερης κριτικής προς την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης.

Παράλληλα, έχει προτείνει τη δημιουργία ειδικού χρηματοδοτικού φορέα ή τράπεζας για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Η συγκεκριμένη πρόταση απευθύνεται σε επιχειρήσεις που δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν τραπεζικό δανεισμό και κεφάλαια για επενδύσεις ή για την κάλυψη των αναγκών τους.

Η χρηματοδότηση των μικρομεσαίων αποτελεί διαχρονικό ζήτημα για την ελληνική οικονομία, ιδιαίτερα για επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν σημαντικές εξασφαλίσεις ή πρόσβαση σε μεγάλα επενδυτικά προγράμματα.

Με την ανάδειξη αυτού του θέματος, ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να παρουσιάσει μια διαφορετική πρόταση οικονομικής ανάπτυξης.

Γιατί η στρατηγική αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία

Το ενδιαφέρον στοιχείο των παρεμβάσεων Σαμαρά είναι ότι δεν περιορίζονται στο παραδοσιακό συντηρητικό ακροατήριο.

Οι αναφορές του στην ακρίβεια, στη φορολογική επιβάρυνση και στις δυσκολίες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων μπορούν να απευθυνθούν και σε πολίτες που δεν τοποθετούνται απαραίτητα στα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας.

Αυτό δημιουργεί ένα διαφορετικό πολιτικό πεδίο αντιπαράθεσης.

Η κριτική στα εθνικά θέματα απευθύνεται κυρίως σε ψηφοφόρους που διαφωνούν με την κυβερνητική εξωτερική πολιτική.

Αντίθετα, η κριτική στην οικονομία μπορεί να προσελκύσει και επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους, εργαζομένους και νοικοκυριά που πιέζονται από το κόστος ζωής.

Η συνδυασμένη παρουσία αυτών των δύο θεματικών επιτρέπει στον Αντώνη Σαμαρά να διεκδικεί ευρύτερο πολιτικό ακροατήριο.

Το κατά πόσο θα μπορέσει να μετατρέψει αυτή τη δυνατότητα σε πραγματική εκλογική επιρροή παραμένει ανοιχτό.

Το πρόβλημα που δημιουργείται για τον Κυριάκο Μητσοτάκη

Για το Μέγαρο Μαξίμου, η πολιτική σημασία των παρεμβάσεων Σαμαρά δεν βρίσκεται μόνο στην κριτική που ασκεί ένας πρώην πρωθυπουργός.

Βρίσκεται και στο γεγονός ότι η αντιπαράθεση μεταφέρεται σε ζητήματα στα οποία η κυβέρνηση καλείται να παρουσιάσει συγκεκριμένα αποτελέσματα.

Η ακρίβεια, οι τιμές της ενέργειας και η οικονομική κατάσταση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων αποτελούν θέματα με άμεση επίδραση στην καθημερινότητα.

Εάν ο Σαμαράς επιμείνει σε αυτή τη γραμμή, η κυβερνητική απάντηση δεν θα μπορεί να περιορίζεται μόνο στη διαφωνία για τον ιδεολογικό προσανατολισμό του πρώην πρωθυπουργού.

Θα απαιτείται αντιπαράθεση και επί συγκεκριμένων οικονομικών προτάσεων.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι προτάσεις του Σαμαρά είναι αυτομάτως εφαρμόσιμες ή ότι έχουν παρουσιαστεί όλες οι αναγκαίες δημοσιονομικές λεπτομέρειες.

Σημαίνει, όμως, ότι ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από τα πρόσωπα και τις πολιτικές διαφωνίες στο περιεχόμενο της οικονομικής πολιτικής.

Η ιδιαίτερη σημασία για τον τουρισμό και την περιφέρεια

Οι οικονομικές προτάσεις του Αντώνη Σαμαρά αποκτούν ξεχωριστό ενδιαφέρον και για περιοχές με ισχυρή τουριστική δραστηριότητα, όπως η Κεφαλονιά και η Ιθάκη.

Η εστίαση, τα μικρά τουριστικά καταλύματα και οι οικογενειακές επιχειρήσεις αποτελούν σημαντικό μέρος της τοπικής οικονομίας.

Για αυτές τις επιχειρήσεις, το ενεργειακό κόστος και η πρόσβαση στη χρηματοδότηση μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά τη λειτουργία και τις επενδυτικές τους δυνατότητες.

Επομένως, η συζήτηση για τον ΦΠΑ, την ενέργεια και τη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων δεν έχει μόνο κεντρικό πολιτικό χαρακτήρα.

Συνδέεται και με τις πραγματικές ανάγκες της περιφερειακής οικονομίας.

Το ερώτημα, σε κάθε περίπτωση, είναι ποιες συγκεκριμένες παρεμβάσεις θα μπορούσαν να εφαρμοστούν, με ποιο δημοσιονομικό κόστος και με ποιο αποτέλεσμα για επιχειρήσεις και καταναλωτές.

Νέο κόμμα ή προγραμματική παρέμβαση;

Παρά τη διεύρυνση της δημόσιας ατζέντας του, ο Αντώνης Σαμαράς δεν έχει ανακοινώσει την ίδρυση νέου κόμματος.

Οι συζητήσεις για ενδεχόμενη πολιτική πρωτοβουλία εξακολουθούν να βασίζονται σε εκτιμήσεις και σενάρια.

Ωστόσο, οι τοποθετήσεις του στην οικονομία δείχνουν ότι ο πρώην πρωθυπουργός δεν περιορίζεται στην κριτική επί συγκεκριμένων κυβερνητικών αποφάσεων.

Αρχίζει να διαμορφώνει ένα σύνολο πολιτικών θέσεων, οι οποίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση μιας ευρύτερης προγραμματικής πρότασης.

Αυτό δεν αποδεικνύει ότι έχει ήδη λάβει απόφαση για τη δημιουργία νέου πολιτικού φορέα.

Δείχνει, όμως, ότι η παρουσία του στη δημόσια συζήτηση αποκτά περισσότερο προγραμματικά χαρακτηριστικά.

Η επόμενη κίνηση θα δείξει τις πραγματικές προθέσεις

Το κρίσιμο ερώτημα για τον Αντώνη Σαμαρά παραμένει εάν θα επιχειρήσει να μετατρέψει τις πολιτικές του θέσεις σε οργανωμένο κομματικό εγχείρημα.

Η απάντηση δεν έχει ακόμη δοθεί.

Μέχρι τότε, η οικονομική του ατζέντα προσφέρει ένα διαφορετικό πεδίο για την αξιολόγηση των προθέσεών του.

Ο συνδυασμός εθνικών ζητημάτων, κοινωνικού φιλελευθερισμού και προτάσεων υπέρ των μικρομεσαίων επιχειρήσεων αποτελεί μια πολιτική κατεύθυνση που θα μπορούσε να διευρύνει το ακροατήριο στο οποίο απευθύνεται.

Το αν αυτή η κατεύθυνση θα εξελιχθεί σε ολοκληρωμένο πολιτικό πρόγραμμα ή θα παραμείνει στο επίπεδο δημόσιων παρεμβάσεων θα φανεί από τις επόμενες κινήσεις του.

Προς το παρόν, ένα στοιχείο γίνεται ολοένα πιο εμφανές: ο Αντώνης Σαμαράς δεν επιλέγει να αντιπαρατεθεί με τον Κυριάκο Μητσοτάκη μόνο για την εξωτερική πολιτική και την ιδεολογική φυσιογνωμία της Νέας Δημοκρατίας. Επιχειρεί να ανοίξει μέτωπο και στην οικονομία, εκεί όπου οι πολιτικές αποφάσεις συναντούν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.