Τα σενάρια για κυβέρνηση συνεργασίας χωρίς τον Κυριάκο Μητσοτάκη στην πρωθυπουργία, οι εσωκομματικές διεργασίες στη ΝΔ και τα ονόματα που βρίσκονται στο προσκήνιο.

Σενάρια για κυβέρνηση συνεργασίας χωρίς τον Μητσοτάκη; Η συζήτηση που ανοίγει στη Νέα Δημοκρατία

Μπορεί η Νέα Δημοκρατία να παραμείνει στην εξουσία χωρίς ο Κυριάκος Μητσοτάκης να είναι πρωθυπουργός; Το ερώτημα, που μέχρι πριν από λίγους μήνες θεωρούνταν πολιτικά αδιανόητο, φαίνεται πλέον να συζητείται – έστω και παρασκηνιακά – μετά από δημόσιες τοποθετήσεις κυβερνητικών στελεχών και τις εκτιμήσεις ότι η επόμενη εκλογική αναμέτρηση ενδέχεται να μην οδηγήσει σε αυτοδύναμη κυβέρνηση.

Οι πρόσφατες δηλώσεις υπουργών και στελεχών της Νέας Δημοκρατίας, που άφησαν ανοικτό το ενδεχόμενο μετεκλογικών συνεργασιών, αναζωπύρωσαν τη συζήτηση για το πώς θα μπορούσε να διαμορφωθεί το πολιτικό σκηνικό εάν κανένα κόμμα δεν εξασφαλίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Οι δημοσκοπήσεις και το ενδεχόμενο συνεργασιών

Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι η Νέα Δημοκρατία διατηρεί προβάδισμα, χωρίς όμως να διασφαλίζει αυτοδυναμία. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, μετά την ολοκλήρωση των διερευνητικών εντολών, οι πολιτικές ισορροπίες ενδέχεται να οδηγήσουν σε διαπραγματεύσεις για σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας.

Αν και το Μέγαρο Μαξίμου επιχείρησε να υποβαθμίσει τις σχετικές δηλώσεις υπουργών, η δημόσια συζήτηση όχι μόνο δεν σταμάτησε, αλλά επεκτάθηκε και σε ένα ακόμη πιο σύνθετο σενάριο: τη συγκρότηση κυβέρνησης με κορμό τη Νέα Δημοκρατία αλλά διαφορετικό πρωθυπουργό.

Μπορεί να υπάρξει κυβέρνηση χωρίς τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μαξίμου;

Θεσμικά, το ενδεχόμενο αυτό είναι απολύτως εφικτό. Το Σύνταγμα δεν προβλέπει ότι πρωθυπουργός πρέπει υποχρεωτικά να είναι ο αρχηγός του πρώτου κόμματος. Εφόσον τα κόμματα που θα σχηματίσουν κοινοβουλευτική πλειοψηφία συμφωνήσουν σε διαφορετικό πρόσωπο, μπορεί να προκύψει κυβέρνηση με άλλο πρωθυπουργό.

Σε μια τέτοια περίπτωση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα μπορούσε να παραμείνει πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, χωρίς να ασκεί τα καθήκοντα του πρωθυπουργού, έως ότου αποφασιστεί διαφορετικά από τα κομματικά όργανα ή τον ίδιο.

Δένδιας ή Πιερρακάκης στο επίκεντρο των σεναρίων

Στις πολιτικές αναλύσεις που καταγράφονται το τελευταίο διάστημα, δύο ονόματα αναφέρονται συχνότερα ως πιθανοί πρωθυπουργοί σε περίπτωση κυβέρνησης συνεργασίας.

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας θεωρείται από αρκετούς πολιτικούς αναλυτές πρόσωπο με σημαντική αποδοχή τόσο στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας όσο και σε ευρύτερο πολιτικό ακροατήριο, στοιχείο που θα μπορούσε να διευκολύνει πιθανές συναινέσεις.

Από την άλλη πλευρά, ο Κυριάκος Πιερρακάκης εμφανίζεται επίσης ως πρόσωπο με ισχυρό κυβερνητικό προφίλ, ωστόσο η πολιτική του διαδρομή και η προέλευσή του από τον χώρο της κεντροαριστεράς εκτιμάται από ορισμένους αναλυτές ότι θα μπορούσαν να επηρεάσουν διαφορετικά τις ισορροπίες, ιδιαίτερα σε σχέση με το ΠΑΣΟΚ.

Το δύσκολο δίλημμα της ΝΔ

Εφόσον κάποιο κόμμα θέσει ως προϋπόθεση για τη συμμετοχή του σε κυβέρνηση συνεργασίας την επιλογή διαφορετικού πρωθυπουργού, η Νέα Δημοκρατία θα βρεθεί μπροστά σε ένα κρίσιμο πολιτικό δίλημμα.

Από τη μία πλευρά θα μπορούσε να επιμείνει στην παραμονή του Κυριάκου Μητσοτάκη στην πρωθυπουργία, με κίνδυνο να μην καταστεί εφικτός ο σχηματισμός κυβέρνησης. Από την άλλη, θα μπορούσε να εξετάσει μια εναλλακτική λύση, προκειμένου να διατηρήσει τον κυβερνητικό ρόλο της μέσα από έναν ευρύτερο συνασπισμό.

Οι εσωκομματικές διεργασίες

Ένα τέτοιο σενάριο θα ενεργοποιούσε αναπόφευκτα και τις εσωκομματικές ισορροπίες στη Νέα Δημοκρατία. Η συζήτηση για την επόμενη ημέρα της παράταξης θα αποκτούσε νέα δυναμική, ακόμη και αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρέμενε στην προεδρία του κόμματος.

Οι αποφάσεις που θα ληφθούν θα εξαρτηθούν τόσο από το εκλογικό αποτέλεσμα όσο και από τις προθέσεις των πιθανών κυβερνητικών εταίρων, ενώ καθοριστικό ρόλο θα παίξουν οι συσχετισμοί που θα διαμορφωθούν μετά τις εκλογές.

Όλα παραμένουν στο επίπεδο των πολιτικών σεναρίων

Προς το παρόν, όλα τα παραπάνω αποτελούν πολιτικές εκτιμήσεις και υποθετικά σενάρια, καθώς δεν υπάρχει καμία επίσημη απόφαση ή δημόσια δέσμευση για αλλαγή στην ηγεσία της κυβέρνησης ή της Νέας Δημοκρατίας.

Ωστόσο, το γεγονός ότι κορυφαία στελέχη του κυβερνώντος κόμματος συζητούν πλέον δημόσια το ενδεχόμενο κυβερνήσεων συνεργασίας δείχνει ότι ένα θέμα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν πολιτικά απαγορευμένο έχει πλέον περάσει στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Όσο πλησιάζει η επόμενη εκλογική αναμέτρηση, τόσο αναμένεται να εντείνεται η σεναριολογία γύρω από τις πιθανές κυβερνητικές ισορροπίες και τα πρόσωπα που θα μπορούσαν να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο.