Την ώρα που η κυβέρνηση καλείται να απαντήσει στην πίεση από τις τιμές των καυσίμων και το κόστος ζωής, στο Υπουργικό Συμβούλιο παρουσιάστηκε και το νέο πλαίσιο για την πρόσβαση των παιδιών στα social media – Η πρωτοβουλία έχει τη δική της κοινωνική σημασία, αλλά η χρονική συγκυρία αναδεικνύει το ζήτημα των προτεραιοτήτων και της επαφής της κυβέρνησης με τις άμεσες αγωνίες των πολιτών
Υπάρχουν στιγμές στην πολιτική κατά τις οποίες δεν έχει σημασία μόνο τι λες, αλλά και πότε επιλέγεις να το πεις.
Και το Υπουργικό Συμβούλιο της 30ής Σεπτεμβρίου προσέφερε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Την ώρα που μεγάλο μέρος της δημόσιας συζήτησης περιστρέφεται γύρω από την ακρίβεια, τις τιμές των καυσίμων, το πετρέλαιο θέρμανσης και τις οικονομικές υποχρεώσεις των νοικοκυριών, στην επίσημη ατζέντα της συνεδρίασης βρέθηκε και το νέο πλαίσιο για την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Το θέμα παρουσίασαν ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος και ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, ενώ ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να αναφερθεί ειδικά σε αυτό κατά την εισαγωγική του τοποθέτηση.
Η κυβερνητική πρωτοβουλία αφορά τη θέσπιση ελάχιστου ορίου ηλικίας 15 ετών για την πρόσβαση στα social media, με το Kids Wallet να αποτελεί ένα από τα διαθέσιμα εργαλεία επιβεβαίωσης ηλικίας.
Κανείς δεν μπορεί να υποστηρίξει σοβαρά ότι η προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο είναι ασήμαντο ζήτημα.
Το πολιτικό ερώτημα είναι διαφορετικό:
Τη συγκεκριμένη στιγμή, ποια ζητήματα αισθάνεται η κοινωνία ως περισσότερο επείγοντα;
Η κοινωνία κοιτάζει πρώτα την τσέπη
Το Υπουργικό πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονη πίεση για το κόστος ζωής.
Τα καύσιμα αποτέλεσαν άλλωστε βασικό αντικείμενο των κυβερνητικών ανακοινώσεων.
Για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου αποφασίστηκε αύξηση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης από τα 10 στα 15 λεπτά ανά λίτρο, ενώ μαζί με τις εκπτώσεις των διυλιστηρίων η συνολική ελάφρυνση υπολογίζεται ότι μπορεί να φτάσει περίπου τα 20 λεπτά.
Για το πετρέλαιο θέρμανσης, η κυβέρνηση έχει προαναγγείλει νέες αποφάσεις πριν από την έναρξη της διάθεσής του.
Παράλληλα ανακοινώθηκαν αλλαγές στις ρυθμίσεις χρεών έως 120 δόσεις και νέοι κανόνες για τους servicers.
Άρα το οικονομικό πρόβλημα όχι μόνο υπάρχει στην κυβερνητική ατζέντα, αλλά αναγνωρίζεται εμπράκτως ως πρόβλημα που απαιτεί παρεμβάσεις.
Και ακριβώς γι’ αυτό δημιουργείται η αντίθεση.
Σκέρτσος και Παπαστεργίου για τα παιδιά στα social media
Στην ίδια συνεδρίαση παρουσιάστηκε το σχέδιο για τον περιορισμό της πρόσβασης των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Σύμφωνα με την επίσημη κυβερνητική ενημέρωση, το σχέδιο προβλέπει ελάχιστο όριο ηλικίας τα 15 έτη.
Η κυβέρνηση επικαλείται κινδύνους που συνδέονται με την υπερβολική χρήση των κοινωνικών δικτύων, όπως προβλήματα στον ύπνο, δυσκολία συγκέντρωσης, έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο και επιπτώσεις στην ψυχική υγεία.
Πρόκειται αναμφίβολα για πραγματικό ζήτημα δημόσιας πολιτικής.
Όμως άλλο πράγμα η σημασία μιας πολιτικής και άλλο η πολιτική επικοινωνία γύρω από αυτήν.
Όταν ο πολίτης ανοίγει την εφαρμογή της τράπεζάς του, βλέπει τον οικογενειακό προϋπολογισμό και μετρά το κόστος της μετακίνησης και της θέρμανσης, είναι εύλογο η προσοχή του να βρίσκεται πρώτα εκεί.
Ο ίδιος ο Μητσοτάκης ανέδειξε το θέμα
Το ενδιαφέρον είναι ότι το ζήτημα των social media δεν αποτέλεσε μια δευτερεύουσα τεχνική παρουσίαση που πέρασε απαρατήρητη.
Ο ίδιος ο πρωθυπουργός επέλεξε, κλείνοντας την εισαγωγική του τοποθέτηση στο Υπουργικό, να σταθεί ειδικά στη συγκεκριμένη πρωτοβουλία.
Ανακοίνωσε ότι κατατίθεται στη Βουλή η νομοθετική ρύθμιση για το ηλικιακό όριο των 15 ετών και αναφέρθηκε στο Kids Wallet ως ήδη διαθέσιμο εργαλείο επιβεβαίωσης ηλικίας.
Επομένως, δεν πρόκειται για προσωπική εμμονή ενός υπουργού.
Πρόκειται για επίσημη κυβερνητική επιλογή, την οποία υιοθέτησε και ανέδειξε ο ίδιος ο πρωθυπουργός.
Και αυτή η λεπτομέρεια είναι σημαντική, γιατί η κριτική δεν μπορεί να περιορίζεται στον Άκη Σκέρτσο.
Αφορά συνολικά την ιεράρχηση και την επικοινωνία των κυβερνητικών προτεραιοτήτων.
Η συζήτηση για την «αναντιστοιχία» έχει ήδη ανοίξει μέσα στη ΝΔ
Υπάρχει μάλιστα μια ενδιαφέρουσα πολιτική σύμπτωση.
Τις ίδιες ημέρες στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας έχει ανοίξει δημόσια συζήτηση για τον τρόπο με τον οποίο κυβερνητικά στελέχη απευθύνονται στους πολίτες και για το κατά πόσο αντιλαμβάνονται επαρκώς τις δυσκολίες της καθημερινότητας.
Οι παρεμβάσεις στελεχών της παράταξης για φαινόμενα αλαζονείας οδήγησαν τον ίδιο τον Κυριάκο Μητσοτάκη να ζητήσει από το Υπουργικό πιο «πειστικό», «μετρημένο», «ενιαίο» και «ακριβή» δημόσιο λόγο.
Ο πρωθυπουργός είπε επίσης κάτι ακόμη σημαντικό: ότι η κυβέρνηση δεν πρέπει να αρνείται τη δύσκολη καθημερινότητα.
Αυτό ακριβώς είναι το πολιτικό στοίχημα.
Δεν αρκεί μια κυβερνητική πρωτοβουλία να είναι θεμιτή ή χρήσιμη. Πρέπει η κυβέρνηση να δείχνει ότι αντιλαμβάνεται ποια αγωνία βρίσκεται κάθε στιγμή στην κορυφή της λίστας του πολίτη.
Το Kids Wallet δεν είναι το πρόβλημα
Θα ήταν λάθος να μετατραπεί η συζήτηση σε δίλημμα του τύπου «καύσιμα ή προστασία των παιδιών».
Μια κυβέρνηση προφανώς μπορεί και πρέπει να ασχολείται ταυτόχρονα με πολλά ζητήματα.
Η προστασία των ανηλίκων από προβληματικές πρακτικές των social media αποτελεί υπαρκτό ζήτημα.
Το Kids Wallet επίσης δεν παρουσιάστηκε ως αποκλειστικός μηχανισμός εφαρμογής του νέου πλαισίου. Η επίσημη ανακοίνωση αναφέρει ότι τόσο το Kids.gov.gr Wallet όσο και το Gov.gr Wallet αποτελούν ενδεδειγμένα παραδείγματα λύσεων επιβεβαίωσης ηλικίας, χωρίς να είναι υποχρεωτική αποκλειστικά η χρήση τους.
Άρα η ουσία της κριτικής βρίσκεται αλλού.
Βρίσκεται στην πολιτική ιεράρχηση και στην εικόνα που εκπέμπεται προς μια κοινωνία που πιέζεται οικονομικά.
Και στη βενζίνη;
Υπάρχει επιπλέον ένα στοιχείο που δύσκολα περνά απαρατήρητο.
Οι κυβερνητικές παρεμβάσεις στα καύσιμα επικεντρώθηκαν στο πετρέλαιο κίνησης και στο πετρέλαιο θέρμανσης, χωρίς αντίστοιχη άμεση κρατική παρέμβαση στην τιμή της βενζίνης.
Αυτό σημαίνει ότι για ένα σημαντικό τμήμα οδηγών η καθημερινή πίεση στην αντλία εξακολουθεί να παραμένει.
Η κυβέρνηση αντιτείνει ότι οι δημοσιονομικές δυνατότητες δεν είναι απεριόριστες και ότι οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται λαμβάνοντας υπόψη και τις ευρωπαϊκές δεσμεύσεις.
Αυτό αποτελεί τη δική της οικονομική επιχειρηματολογία.
Για τον πολίτη, όμως, το αποτέλεσμα κρίνεται τελικά στην τιμή που βλέπει μπροστά του όταν γεμίζει το ρεζερβουάρ.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι η απόσταση
Το Υπουργικό της 30ής Σεπτεμβρίου ανέδειξε τελικά δύο διαφορετικές εικόνες.
Στη μία υπάρχει μια κυβέρνηση που επιχειρεί να απαντήσει στην ακρίβεια με επιδότηση στο ντίζελ, ρυθμίσεις χρεών, παρεμβάσεις στους servicers και προετοιμασία μέτρων για τη θέρμανση.
Στην άλλη υπάρχει μια κυβέρνηση που επιλέγει ταυτόχρονα να αναδείξει ως σημαντική πολιτική πρωτοβουλία τον περιορισμό των social media για παιδιά κάτω των 15 ετών.
Και οι δύο πολιτικές μπορούν να συνυπάρχουν.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι ποια από τις δύο αγγίζει περισσότερο την άμεση αγωνία της κοινωνίας αυτή τη στιγμή και πώς η κυβέρνηση δείχνει ότι το αντιλαμβάνεται.
Ίσως γι’ αυτό η συζήτηση που έχει ξεσπάσει ακόμη και μέσα στη Νέα Δημοκρατία για την επαφή των κυβερνητικών στελεχών με την πραγματικότητα της καθημερινότητας αποκτά μεγαλύτερη σημασία.
Γιατί η πολιτική δεν κρίνεται μόνο από τον αριθμό των πρωτοβουλιών.
Κρίνεται και από το αν ο πολίτης αισθάνεται ότι αυτοί που αποφασίζουν γνωρίζουν ποιο πρόβλημα τον περιμένει πρώτο μόλις κλείσει την τηλεόραση και βγει από το σπίτι του.
Και σήμερα, για πολλούς, αυτό το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην οθόνη του παιδιού τους.
Βρίσκεται στην αντλία, στο σούπερ μάρκετ και στον οικογενειακό λογαριασμό.
