Θεοχάρης: Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου έγινε… χαρτάκι της ΔΕΗ! Η απίστευτη παρομοίωση του υφυπουργού Εξωτερικών

Μια προγραμματισμένη διακοπή ρεύματος επέλεξε ο Χάρης Θεοχάρης για να εξηγήσει τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου. Μόνο που άλλο η ενημέρωση ενός καταναλωτή για μια διακοπή ηλεκτροδότησης και άλλο η διπλωματική επικοινωνία δύο κρατών για έρευνες σε μια θαλάσσια περιοχή όπου η Άγκυρα προβάλλει διεκδικήσεις.

Εκεί που η υπόθεση του Great Sea Interconnector είχε ήδη αρκετή διπλωματία, NAVTEX, ρηματικές διακοινώσεις και ερωτήματα, ήρθε ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης να προσθέσει και κάτι εντελώς απροσδόκητο.

Ένα χαρτάκι της ΔΕΗ!

Ναι, καλά διαβάσατε.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών επέλεξε να εξηγήσει τη γαλλική επικοινωνία με την Τουρκία χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα την ειδοποίηση που αφήνει ο διαχειριστής του δικτύου ηλεκτροδότησης όταν πρόκειται να πραγματοποιηθεί προγραμματισμένη διακοπή ρεύματος.

«Όταν η ΔΕΗ έρχεται και κολλάει ένα χαρτάκι στο σπίτι μου ότι την επόμενη Παρασκευή θα διακοπεί για δύο ώρες το ρεύμα, δεν ζητάει την άδειά μου. Με ενημερώνει για να κάνω κουμάντο», δήλωσε στον ΣΚΑΪ.

Και συμπλήρωσε:

«Είναι πολύ απλό το σενάριο, το εξηγούμε για να το καταλάβει ο κόσμος».

Πράγματι, το παράδειγμα είναι απλό.

Το πρόβλημα είναι ότι το ζήτημα που επιχειρεί να εξηγήσει δεν είναι καθόλου απλό.

Από τη διπλωματία της Ανατολικής Μεσογείου στο χαρτάκι της εξώπορτας

Η βασική θέση που επιχειρεί να υποστηρίξει ο Χάρης Θεοχάρης είναι ότι η ενημέρωση ενός κράτους δεν ισοδυναμεί με αίτημα άδειας.

Αυτό, ως γενική αρχή, είναι σωστό.

Μια διπλωματική ενημέρωση δεν αναγνωρίζει αυτομάτως δικαιοδοσία στο κράτος που την παραλαμβάνει.

Όμως η σύγκριση με μια προγραμματισμένη διακοπή ρεύματος παρακάμπτει το ουσιαστικό πρόβλημα.

Όταν ένας διαχειριστής ηλεκτρικού δικτύου ενημερώνει τους καταναλωτές για προγραμματισμένες εργασίες, ενεργεί στο πλαίσιο συγκεκριμένων και ήδη καθορισμένων αρμοδιοτήτων.

Στην περίπτωση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου, αντιθέτως, η Τουρκία προβάλλει διεκδικήσεις σε θαλάσσιες περιοχές και επιχειρεί να εμφανίσει τη γαλλική επικοινωνία ως διαδικασία που συνδέεται με δική της αρμοδιότητα.

Αυτό είναι το πραγματικό διπλωματικό ζήτημα.

Δεν αφορά το αν κάποιος κατάλαβε τη διαφορά ανάμεσα στην ενημέρωση και στην άδεια.

Αφορά το πώς διατυπώθηκε η γαλλική επικοινωνία, πώς την ερμήνευσε η Τουρκία και πώς διασφαλίζεται ότι η τουρκική ερμηνεία δεν επηρεάζει τις έρευνες.

Κύριε Θεοχάρη, η Τουρκία δεν είναι ο ένοικος που ενημερώνεται για τη διακοπή ρεύματος

Ας ακολουθήσουμε για λίγο τη λογική του παραδείγματος.

Η ειδοποίηση για διακοπή ρεύματος ενημερώνει τον καταναλωτή ώστε να προετοιμαστεί.

Ο καταναλωτής δεν καλείται να εγκρίνει τις εργασίες.

Αυτό είναι σαφές.

Στην Ανατολική Μεσόγειο, όμως, η Άγκυρα δεν περιορίζεται στον ρόλο ενός ουδέτερου παραλήπτη ενημέρωσης.

Έχει εκδώσει αντι-NAVTEX και έχει προβάλει αξιώσεις για την αρμοδιότητα έγκρισης δραστηριοτήτων σε μέρος της περιοχής των ερευνών.

Επομένως, το ζήτημα δεν εξαντλείται στην πρόθεση του αποστολέα.

Περιλαμβάνει και την προσπάθεια του παραλήπτη να αξιοποιήσει την επικοινωνία για να στηρίξει τις δικές του θέσεις.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι τουρκικές αξιώσεις αποκτούν νομική ισχύ.

Σημαίνει, όμως, ότι απαιτείται σαφής διπλωματικός χειρισμός.

Και αυτός δεν εξηγείται επαρκώς με ένα παράδειγμα από την καθημερινότητα.

Η κυβέρνηση λέει «ενημέρωση» – Η Άγκυρα επιχειρεί να την παρουσιάσει ως «άδεια»

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης ξεκαθάρισε ότι άδεια για τις έρευνες ζητήθηκε αποκλειστικά από τις ελληνικές και κυπριακές αρχές.

Δήλωσε επίσης ότι η γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία δεν συνιστά αίτημα άδειας ή συναίνεσης.

Αυτή είναι η επίσημη ελληνική θέση.

Από την άλλη πλευρά, τουρκική διπλωματική πηγή επιχείρησε να παρουσιάσει τη γαλλική επικοινωνία ως αίτημα που θα αντιμετωπιστεί από την Άγκυρα στο πλαίσιο της δικής της αντίληψης περί αρμοδιότητας.

Οι δύο θέσεις δεν ταυτίζονται.

Και δεν έχει δημοσιοποιηθεί στοιχείο που να αποδεικνύει ότι η Γαλλία ζήτησε πράγματι τουρκική άδεια.

Αυτό πρέπει να είναι απολύτως ξεκάθαρο.

Ωστόσο, η δημόσια συζήτηση δεν τελειώνει με τη διαπίστωση ότι η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει τουρκική αρμοδιότητα.

Το ερώτημα είναι πώς αντιμετωπίζεται στην πράξη η τουρκική προσπάθεια αμφισβήτησης των ελληνικών αρμοδιοτήτων.

Τρία ερωτήματα που δεν απαντά το χαρτάκι της ΔΕΗ

Αντί για παραδείγματα με διακοπές ηλεκτροδότησης, θα είχε μεγαλύτερη αξία να δοθούν συγκεκριμένες διευκρινίσεις.

Πρώτον: Ποιο ήταν το ακριβές περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης προς την Τουρκία;

Δεύτερον: Για ποιον λόγο κρίθηκε αναγκαία η συγκεκριμένη διπλωματική επικοινωνία και ποια ήταν η ενημέρωση της ελληνικής πλευράς;

Τρίτον: Πώς θα διασφαλιστεί ότι οι θαλάσσιες έρευνες θα πραγματοποιηθούν σύμφωνα με τον προγραμματισμό, χωρίς η τουρκική αντι-NAVTEX να προκαλέσει νέα εμπόδια;

Αυτά είναι ερωτήματα εξωτερικής πολιτικής.

Δεν συνιστούν υιοθέτηση των τουρκικών διεκδικήσεων.

Ούτε αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Είναι ερωτήματα που μπορούν να τεθούν σε οποιαδήποτε δημοκρατική κυβέρνηση.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών έχει διαφορετική ευθύνη από έναν τηλεοπτικό σχολιαστή

Ο Χάρης Θεοχάρης δεν συμμετείχε στη συζήτηση ως απλός πολιτικός σχολιαστής.

Μίλησε ως υφυπουργός Εξωτερικών.

Και όταν ένα μέλος της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Εξωτερικών αναφέρεται σε ζήτημα που αφορά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, οι διατυπώσεις του έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα.

Η προσπάθεια να γίνει ένα σύνθετο θέμα κατανοητό στο ευρύ κοινό είναι θεμιτή.

Η απλούστευση, όμως, έχει όρια.

Εάν μια παρομοίωση αποσιωπά ακριβώς το στοιχείο που καθιστά μια υπόθεση διπλωματικά ευαίσθητη, τότε μπορεί να δημιουργήσει περισσότερη σύγχυση από όση επιχειρεί να λύσει.

Και στη συγκεκριμένη περίπτωση το στοιχείο αυτό είναι η τουρκική αμφισβήτηση.

Από τους «κακομοίρηδες» και τους «νοικοκύρηδες» στο χαρτάκι της ΔΕΗ

Δεν είναι η πρώτη φορά που μια δημόσια διατύπωση του Χάρη Θεοχάρη προκαλεί αντιδράσεις.

Πρόσφατα είχε χρησιμοποιήσει τη διάκριση ανάμεσα σε κόμματα που εκπροσωπούν τον «κακομοίρη» και στους «νοικοκύρηδες», μια διατύπωση που στη συνέχεια χαρακτήρισε λανθασμένη.

Τώρα, με αφορμή το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου, επέλεξε μια διαφορετική παρομοίωση.

Αυτή τη φορά δεν προκύπτει ζήτημα προσβλητικών χαρακτηρισμών.

Προκύπτει, όμως, ένα ερώτημα για την ποιότητα της κυβερνητικής εξήγησης.

Η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να εξαντλείται σε επικοινωνιακές ατάκες.

Ιδίως όταν πρόκειται για έργο στρατηγικής σημασίας, το οποίο συνδέεται με την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας και της Κύπρου και βρίσκεται στο επίκεντρο τουρκικών αντιδράσεων.

Το πραγματικό τεστ δεν θα γίνει στην τηλεόραση

Η ελληνική κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι το έργο προχωρά σύμφωνα με τον σχεδιασμό.

Η Ελλάδα έχει εκδώσει τις σχετικές άδειες και τη NAVTEX.

Η Τουρκία έχει εκδώσει αντι-NAVTEX και έχει προβάλει τις δικές της διεκδικήσεις.

Η γαλλική πλευρά έχει προχωρήσει σε διπλωματική επικοινωνία με την Άγκυρα.

Αυτά είναι τα δεδομένα της υπόθεσης.

Το κρίσιμο στοιχείο από εδώ και πέρα είναι η πραγματοποίηση των ερευνών και η εξέλιξη του έργου.

Θα ολοκληρωθούν οι εργασίες στις προβλεπόμενες περιοχές;

Θα υπάρξουν νέες τουρκικές αντιδράσεις;

Θα τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα;

Αυτές οι απαντήσεις θα δείξουν την πραγματική αποτελεσματικότητα των διπλωματικών χειρισμών.

Συμπέρασμα: Το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν καταλάβαμε το παράδειγμα

Ο Χάρης Θεοχάρης θέλησε να εξηγήσει ότι η ενημέρωση δεν ισοδυναμεί με άδεια.

Αυτό είναι κατανοητό και δεν αποτελεί από μόνο του αμφισβητήσιμη θέση.

Όμως η γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία δεν είναι μια απλή ειδοποίηση για προγραμματισμένη διακοπή ρεύματος.

Εντάσσεται σε ένα συγκεκριμένο διπλωματικό περιβάλλον, όπου η Τουρκία προβάλλει διεκδικήσεις και επιχειρεί να αποδώσει στη γαλλική επικοινωνία διαφορετικό περιεχόμενο από εκείνο που αναγνωρίζει η Αθήνα.

Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι ότι οι πολίτες δυσκολεύονται να καταλάβουν τη διαφορά ανάμεσα στην ενημέρωση και στην άδεια.

Το πρόβλημα είναι ότι μια τόσο σοβαρή διπλωματική υπόθεση χρειάζεται περισσότερες συγκεκριμένες απαντήσεις και λιγότερες τηλεοπτικές παρομοιώσεις.

Και μέχρι να δοθούν αυτές οι απαντήσεις, το χαρτάκι της ΔΕΗ μπορεί να αποτελεί μια εύκολη τηλεοπτική ατάκα.

Δεν αποτελεί, όμως, πλήρη εξήγηση για το τι συμβαίνει με το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.