Η πρώτη εικόνα από τις δημοσκοπήσεις που δημοσιεύθηκαν μετά τις πολιτικές παρουσίες στη ΔΕΘ έχει ένα κοινό χαρακτηριστικό: η ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα παραμένει στη δεύτερη θέση, μπροστά από το ΠΑΣΟΚ, χωρίς όμως να καταγράφει μέχρι στιγμής σημαντική νέα άνοδο. Οι πρόσφατες μετρήσεις MRB και Marc συμφωνούν ως προς τη σειρά ΝΔ–ΕΛ.Α.Σ.–ΠΑΣΟΚ, παρότι διαφέρουν στα επιμέρους ποσοστά.
Πρόκειται για ένα ενδιαφέρον διπλό μήνυμα. Από τη μία, περίπου τέσσερις μήνες μετά την ίδρυσή της, η ΕΛ.Α.Σ. εξακολουθεί να καταγράφεται ως δεύτερη πολιτική δύναμη στις συγκεκριμένες δημοσκοπήσεις. Από την άλλη, η απόσταση από τη Νέα Δημοκρατία παραμένει σημαντική και το ΠΑΣΟΚ εξακολουθεί να διεκδικεί μεγαλύτερο μερίδιο στον χώρο της αντιπολίτευσης.
Οι τέσσερις μετρήσεις και η εικόνα μετά τη ΔΕΘ
Στην MRB η ΕΛ.Α.Σ. καταγράφεται στην πρόθεση ψήφου στο 14,3%, έναντι 14,4% τον Ιούλιο, ενώ το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται στο 10,2%, από 9,1%.
Στη Marc, στην εκτίμηση ψήφου, η ΝΔ βρίσκεται στο 31%, η ΕΛ.Α.Σ. στο 16% και το ΠΑΣΟΚ στο 11,5%.
Η Pulse επίσης καταγράφει διψήφια διαφορά της ΝΔ από την ΕΛ.Α.Σ., χωρίς ουσιαστική μεταβολή των βασικών συσχετισμών μετά τη ΔΕΘ.
Στην Opinion Poll, τέλος, η ΕΛ.Α.Σ. διατηρεί επίσης τη δεύτερη θέση, ενώ η έρευνα καταγράφει περιορισμένη ικανοποίηση από τα μέτρα που παρουσίασε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη Θεσσαλονίκη.
Άρα, τα δεδομένα μέχρι στιγμής δείχνουν σταθεροποίηση περισσότερο παρά νέα δυναμική. Η δεύτερη θέση διατηρείται, αλλά δεν έχει ακόμη εμφανιστεί δημοσκοπική μεταβολή τέτοιας έκτασης που να αλλάζει ουσιαστικά την απόσταση από τη ΝΔ.
Το δύσκολο στοίχημα αρχίζει τώρα
Εδώ ακριβώς βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο ζήτημα για τον Αλέξη Τσίπρα.
Άλλο πράγμα είναι η προσωπική απήχηση ενός πρώην πρωθυπουργού και άλλο η δημιουργία ενός κόμματος που διαθέτει οργανωτική παρουσία σε ολόκληρη τη χώρα.
Για να λειτουργήσει ένας πολιτικός φορέας σε συνθήκες εθνικών εκλογών χρειάζεται τοπικές οργανώσεις, στελέχη στις εκλογικές περιφέρειες, ψηφοδέλτια, δίκτυο μελών και εθελοντών και έναν μηχανισμό ικανό να μεταφέρει το κεντρικό πολιτικό μήνυμα μέχρι την τοπική κοινωνία.
Και σε αυτό το επίπεδο η ΕΛ.Α.Σ. βρίσκεται ακόμη στη διαδικασία συγκρότησης.
Η σύγκριση με τον ΣΥΡΙΖΑ του 2015 είναι χαρακτηριστική ως προς την οργανωτική διάσταση. Ο τότε ΣΥΡΙΖΑ είχε πίσω του χρόνια κομματικής λειτουργίας και οργανώσεις στην περιφέρεια. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι πολιτικές συνθήκες του 2015 επαναλαμβάνονται σήμερα· δείχνει όμως πόσο διαφορετικό είναι να διαθέτει κάποιος ένα δημοσκοπικά αναγνωρίσιμο κόμμα από το να έχει έναν πλήρως αναπτυγμένο κομματικό μηχανισμό.
Και εδώ αποκτούν σημασία οι «μεταγραφές»
Η ανάγκη οργανωτικής ανάπτυξης εξηγεί και γιατί οι κινήσεις έμπειρων στελεχών γύρω από την ΕΛ.Α.Σ. αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Δεν είναι μόνο ζήτημα επικοινωνίας ή ονομάτων.
Πολιτικά στελέχη με μακρά διαδρομή διαθέτουν γνώση εκλογικών μηχανισμών, οργανωτικές επαφές και παρουσία σε συγκεκριμένες κοινωνικές ή γεωγραφικές ομάδες. Επομένως, πιθανές προσχωρήσεις από το ΠΑΣΟΚ, τον ΣΥΡΙΖΑ ή άλλους χώρους θα πρέπει να αξιολογούνται και υπό αυτή την οργανωτική διάσταση.
Η πλατφόρμα χρηματοδότησης δείχνει την επόμενη φάση
Ένα ακόμη στοιχείο της προσπάθειας οργανωτικής συγκρότησης εμφανίστηκε στις 18 Σεπτεμβρίου, όταν τέθηκε σε λειτουργία η πλατφόρμα οικονομικής ενίσχυσης της ΕΛ.Α.Σ.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του κόμματος, μέσω της πλατφόρμας πολίτες μπορούν να συνεισφέρουν οικονομικά, ενώ δημοσιοποιείται το συνολικό ποσό των δωρεών. Η ΕΛ.Α.Σ. παρουσιάζει την επιλογή αυτή ως μοντέλο χρηματοδότησης που βασίζεται σε μικρότερες συνεισφορές από περισσότερους πολίτες.
Η κίνηση έχει και οργανωτική διάσταση: ένα νεοσύστατο κόμμα χρειάζεται οικονομικούς πόρους για γραφεία, οργανώσεις, εκδηλώσεις, ψηφιακές υποδομές και προεκλογική δραστηριότητα.
Η δεύτερη θέση είναι μόνο ένα μέρος της εικόνας
Οι μέχρι τώρα μετρήσεις, συνεπώς, δίνουν στην ΕΛ.Α.Σ. ένα συγκεκριμένο σημείο εκκίνησης: δεύτερη θέση και ποσοστά που προς το παρόν εμφανίζονται σχετικά σταθερά.
Δεν απαντούν όμως στο σημαντικότερο ερώτημα των επόμενων μηνών: εάν το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα μπορεί να διευρύνει την εκλογική του βάση και ταυτόχρονα να δημιουργήσει εγκαίρως έναν αποτελεσματικό κομματικό μηχανισμό.
Η δημοσκοπική θέση έχει ήδη καταγραφεί.
Το επόμενο τεστ είναι οργανωτικό και πολιτικό: εάν η ΕΛ.Α.Σ. μπορεί να μετατρέψει τη σημερινή δεύτερη θέση σε μεγαλύτερη εκλογική δυναμική.
