Οι επόμενες εβδομάδες αναμένεται να αλλάξουν σημαντικά τον κοινοβουλευτικό χάρτη της Κεντροαριστεράς. Ανεξάρτητοι βουλευτές που προέρχονται κυρίως από τον ΣΥΡΙΖΑ ετοιμάζονται να παραδώσουν τις έδρες τους προκειμένου να ενταχθούν στην ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα, ενώ στην Κουμουνδούρου ανεβάζουν κατακόρυφα τους τόνους. Το ενδιαφέρον πλέον μεταφέρεται και στους επιλαχόντες: ποιοι θα πάρουν τις έδρες και πόσες από αυτές θα επιστρέψουν πράγματι στον ΣΥΡΙΖΑ;
Η πολιτική αντιπαράθεση ανάμεσα στον Αλέξη Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ περνά πλέον σε μια εντελώς διαφορετική φάση.
Δεν πρόκειται μόνο για ανταγωνισμό δύο πολιτικών σχηματισμών που διεκδικούν χώρο στην Κεντροαριστερά. Η επικείμενη παραίτηση βουλευτών που εξελέγησαν με τον ΣΥΡΙΖΑ και στη συνέχεια ανεξαρτητοποιήθηκαν δημιουργεί μια πολύ πιο σύνθετη κατάσταση, με άμεσες επιπτώσεις στη σύνθεση της Βουλής.
Οι πληροφορίες θέλουν το πρώτο κύμα παραιτήσεων να ξεκινά από τα τέλη Οκτωβρίου, ενώ η διαδικασία αναμένεται να εξελιχθεί σταδιακά μέχρι περίπου τα μέσα Νοεμβρίου.
Και αυτό δεν είναι τυχαίο.
Ο όρος Τσίπρα που αλλάζει τα δεδομένα
Ο Αλέξης Τσίπρας έχει θέσει μια σαφή πολιτική προϋπόθεση σε όσους εν ενεργεία βουλευτές επιθυμούν να βρεθούν στα ψηφοδέλτια της ΕΛ.Α.Σ.:
Πρώτα παραίτηση από τη σημερινή βουλευτική έδρα και μετά ένταξη στο νέο εγχείρημα.
Με τον τρόπο αυτό επιχειρεί να αποφύγει την εικόνα ενός κόμματος που δημιουργείται μέσα στη Βουλή με μεταγραφές βουλευτών οι οποίοι διατηρούν τις έδρες που κέρδισαν με άλλο κόμμα.
Το μήνυμα που έστειλε ο ίδιος ήταν άλλωστε σαφές: δεν πρόκειται να εμφανιστούν υποψήφιοι της ΕΛ.Α.Σ. λίγο πριν από τις εκλογές έχοντας προηγουμένως διατηρήσει μέχρι την τελευταία στιγμή τις σημερινές έδρες τους.
Για τον Τσίπρα το θέμα μετατρέπεται επομένως σε ζήτημα πολιτικής αξιοπιστίας.
Ποιοι εμφανίζονται έτοιμοι να παραιτηθούν
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, τον πρώτο κύκλο των παραιτήσεων αναμένεται να ανοίξουν οι:
Διονύσης Καλαματιανός, Χάρης Μαμουλάκης και Μίλτος Ζαμπάρας.
Οι κινήσεις τους θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν ακόμη και μέσα στον Οκτώβριο.
Στη συνέχεια αναμένεται να ακολουθήσουν οι Κώστας Μπάρκας, Ανδρέας Παναγιωτόπουλος, Γιώργος Γαβρήλος, Γιώργος Ψυχογιός, Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος, Καλλιόπη Βέττα, Μαρίνα Κοντοτόλη, Πόπη Τσαπανίδου και Όλγα Γεροβασίλη.
Διαφορετική παραμένει μέχρι στιγμής η περίπτωση του Σωκράτη Φάμελλου, ο οποίος δεν έχει αποσαφηνίσει πλήρως τις επόμενες κινήσεις του.
Στο ίδιο χρονικό διάστημα τοποθετούνται και πιθανές παραιτήσεις των Αλέξη Χαρίτση και Νάσου Ηλιόπουλου, οι περιπτώσεις των οποίων όμως έχουν διαφορετικά πολιτικά χαρακτηριστικά.
Το σημαντικό είναι ότι οι κινήσεις δεν αναμένεται να πραγματοποιηθούν ταυτόχρονα.
Το πιθανότερο είναι να υπάρξει ένα διαδοχικό κύμα παραιτήσεων, το οποίο θα διατηρήσει για εβδομάδες στο επίκεντρο τη μετακίνηση στελεχών προς το κόμμα Τσίπρα.
Ο ΣΥΡΙΖΑ περνά πλέον στην αντεπίθεση
Στην Κουμουνδούρου, πάντως, η στάση απέναντι στις εξελίξεις γίνεται ολοένα και σκληρότερη.
Ο ΣΥΡΙΖΑ αντιμετωπίζει πλέον ανοιχτά ως πολιτικούς αντιπάλους τους πρώην βουλευτές του που ετοιμάζονται να συμπαραταχθούν με τον Αλέξη Τσίπρα.
Η ρητορική που χρησιμοποιείται δείχνει ότι οι γέφυρες ανάμεσα στις δύο πλευρές ουσιαστικά έχουν κοπεί.
Η αναφορά περί «έμμισθης αποχής» των ανεξάρτητων βουλευτών από τα κοινοβουλευτικά καθήκοντα είναι χαρακτηριστική της έντασης που επικρατεί.
Η Κουμουνδούρου θέλει ουσιαστικά να αντιστρέψει το πολιτικό επιχείρημα.
Από τη στιγμή που οι συγκεκριμένοι βουλευτές έχουν αποφασίσει ότι θα πολιτευτούν με άλλο κόμμα, το ερώτημα που θέτει είναι γιατί εξακολουθούν να κατέχουν έδρες τις οποίες απέκτησαν ως υποψήφιοι του ΣΥΡΙΖΑ.
Το μεγάλο ερώτημα: Πού πηγαίνουν οι έδρες;
Εδώ βρίσκεται όμως και το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της υπόθεσης.
Η παραίτηση ενός βουλευτή δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η έδρα επιστρέφει πολιτικά στον ΣΥΡΙΖΑ.
Τη θέση του παραιτηθέντος καλείται να καταλάβει ο επόμενος επιλαχών του ίδιου ψηφοδελτίου στην αντίστοιχη εκλογική περιφέρεια.
Και εκεί αρχίζει ένα πολιτικό ντόμινο.
Διότι οι επιλαχόντες δεν είναι υποχρεωμένοι να αποδεχθούν τη βουλευτική έδρα.
Εφόσον κάποιος αρνηθεί, η διαδικασία συνεχίζεται στον επόμενο.
Άρα, για να γνωρίζει κανείς πού ακριβώς θα καταλήξει κάθε έδρα, πρέπει να εξετάσει ξεχωριστά κάθε εκλογική περιφέρεια και ολόκληρη τη σειρά των επιλαχόντων.
Και αυτό μπορεί να δημιουργήσει εκπλήξεις.
Το παράδοξο για τον ΣΥΡΙΖΑ
Εδώ εμφανίζεται ένα πολιτικό παράδοξο.
Ο ΣΥΡΙΖΑ πιέζει τους ανεξάρτητους βουλευτές να εγκαταλείψουν τις έδρες τους, θεωρώντας ότι αυτές ανήκουν πολιτικά στην παράταξη με την οποία εξελέγησαν.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι θα μπορέσει να τις πάρει όλες πίσω.
Εάν οι επιλαχόντες έχουν στο μεταξύ απομακρυνθεί πολιτικά από την Κουμουνδούρου ή επιλέξουν να μην αποδεχθούν την έδρα, η διαδικασία μπορεί να οδηγήσει αρκετά βαθύτερα στις εκλογικές λίστες του 2023.
Γι’ αυτό και η πραγματική εικόνα δεν θα προκύψει μόνο από τα ονόματα όσων παραιτούνται.
Θα προκύψει και από εκείνους που βρίσκονται πίσω τους στα ψηφοδέλτια.
Η μάχη Τσίπρα–ΣΥΡΙΖΑ μόλις αρχίζει
Η εξέλιξη έχει όμως και μια δεύτερη διάσταση.
Οι παραιτήσεις θα αποτελέσουν ουσιαστικά την πρώτη μεγάλη οργανωμένη μετακίνηση πολιτικών στελεχών προς την ΕΛ.Α.Σ. και θα καταστήσουν ορατή τη νέα διαχωριστική γραμμή στον χώρο της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς.
Από τη μία θα βρίσκεται το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, που επιχειρεί να συγκροτήσει έναν ευρύτερο πολιτικό χώρο με στελέχη διαφορετικής προέλευσης.
Από την άλλη ο ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος θα πρέπει όχι μόνο να διατηρήσει την πολιτική του αυτονομία αλλά και να αποτρέψει περαιτέρω διαρροές προς τον πρώην πρωθυπουργό.
Και ανάμεσά τους βρίσκεται το ΠΑΣΟΚ, που παρακολουθεί τη σύγκρουση γνωρίζοντας ότι η αναδιάταξη της Κεντροαριστεράς επηρεάζει άμεσα και τη δική του εκλογική στρατηγική.
Οι επόμενες εβδομάδες επομένως δεν θα έχουν ενδιαφέρον μόνο για το ποιοι θα φύγουν.
Θα έχουν ενδιαφέρον και για το ποιοι θα πάρουν τις θέσεις τους.
Γιατί όταν αρχίσει το ντόμινο των παραιτήσεων, η μάχη Τσίπρα–ΣΥΡΙΖΑ θα μεταφερθεί για πρώτη φορά από τις δημοσκοπήσεις και τις δημόσιες δηλώσεις μέσα στην ίδια τη σύνθεση της Βουλής.
