Τον τρόπο με τον οποίο προβλέπεται να αλλάξει η εκλογή δημάρχων και περιφερειαρχών με τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης επιχειρεί να εξηγήσει στους πολίτες ο δημοτικός σύμβουλος Βαγγέλης Θεοφιλάτος, εστιάζοντας στη μεγάλη αλλαγή της μίας εκλογικής Κυριακής και στην εισαγωγή της λεγόμενης «εναλλακτικής ψήφου».
Σε ανάρτησή του με τίτλο «Ενημέρωση των πολιτών», ο κ. Θεοφιλάτος αναφέρεται στο νέο εκλογικό μοντέλο που προωθείται για τις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028.
Όπως επισημαίνει, πρόκειται για σημαντική αλλαγή σε σχέση με το σύστημα των δύο γύρων που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.
Θεοφιλάτος: «Εκλογές μίας και μοναδικής Κυριακής»
Ο δημοτικός σύμβουλος συνδέει πολιτικά την αλλαγή και με όσα συνέβησαν στις δημοτικές εκλογές της Αθήνας το 2023, όταν ο Κώστας Μπακογιάννης είχε προηγηθεί καθαρά στον πρώτο γύρο, αλλά τελικά έχασε στον δεύτερο από τον Χάρη Δούκα.
Ο Βαγγέλης Θεοφιλάτος γράφει χαρακτηριστικά:
«Η ήττα του Μπακογιάννη στην Αθήνα, με ποσοστό της πρώτης Κυριακής κοντά στο 41% και ο Δούκας με το 14% να κερδίζει τον Μπακογιάννη στον δεύτερο γύρο, της επόμενης Κυριακής, είναι ο βασικός λόγος ανατροπής από την Κυβέρνηση, όλων των σταθερών που ξέραμε».
Και προσθέτει:
«Σε μία Κυριακή λοιπόν οι Δημοτικές και Περιφερειακές επόμενες εκλογές, του 2028».
Πώς εξηγεί την «εναλλακτική ψήφο»
Σύμφωνα με την παρουσίαση του κ. Θεοφιλάτου, το νέο σύστημα δίνει στον ψηφοφόρο τη δυνατότητα να εκφράσει, εκτός από την κύρια επιλογή του, και μία δεύτερη επιλογή για δήμαρχο.
Για να γίνει περισσότερο κατανοητός ο τρόπος λειτουργίας του συστήματος, χρησιμοποιεί ως παράδειγμα έναν δήμο στον οποίο κατεβαίνουν πέντε υποψήφιοι δήμαρχοι: Α, Β, Γ, Δ και Ε.
Στο ψηφοδέλτιο κάθε συνδυασμού θα υπάρχει, όπως εξηγεί, ειδικό σημείο με την ένδειξη «Εναλλακτική ψήφος», στο οποίο θα αναγράφονται οι υπόλοιποι υποψήφιοι δήμαρχοι.
Έτσι, ο πολίτης θα μπορεί να ψηφίσει τον συνδυασμό που επιθυμεί και παράλληλα να δηλώσει ποιον από τους υπόλοιπους υποψηφίους προτιμά ως δεύτερη επιλογή.
Τι συμβαίνει εάν κάποιος ξεπεράσει το 42%
Στην πρώτη καταμέτρηση υπολογίζονται κανονικά οι ψήφοι που έλαβε κάθε συνδυασμός.
Εφόσον ένας υποψήφιος συγκεντρώσει το απαιτούμενο ποσοστό, η διαδικασία ολοκληρώνεται και αναδεικνύεται δήμαρχος.
Όπως το περιγράφει χαρακτηριστικά ο Βαγγέλης Θεοφιλάτος:
«Αν εις εξ αυτών, πήρε το 42% + 1 ψήφο, είναι ο επόμενος Δήμαρχος και “καληνύχτα σας γειτόνοι”, λέει στους λοιπούς».
Τι γίνεται εάν κανείς δεν φτάσει το όριο
Εδώ βρίσκεται και η ουσιαστικότερη διαφοροποίηση του προτεινόμενου συστήματος.
Στο παράδειγμα των πέντε υποψηφίων, εάν κανείς δεν εξασφαλίσει το απαιτούμενο ποσοστό, παραμένουν στη διαδικασία οι δύο πρώτοι της αρχικής καταμέτρησης.
Στη συνέχεια εξετάζονται τα ψηφοδέλτια των τριών υποψηφίων που έμειναν εκτός της τελικής διεκδίκησης.
Σε αυτά αναζητείται η εναλλακτική ψήφος που είχε επιλέξει κάθε ψηφοφόρος.
Εφόσον η δεύτερη επιλογή αφορά έναν από τους δύο πρώτους υποψηφίους, η ψήφος αυτή προστίθεται στο αποτέλεσμα του συγκεκριμένου υποψηφίου.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται ουσιαστικά να πραγματοποιηθεί η διαδικασία του δεύτερου γύρου μέσα στην ίδια εκλογική αναμέτρηση, χωρίς να χρειάζεται οι ψηφοφόροι να προσέλθουν ξανά στις κάλπες την επόμενη Κυριακή.
Ένα απλό παράδειγμα
Αν στην πρώτη καταμέτρηση το αποτέλεσμα είναι:
Α: 35% – Β: 30% – Γ: 15% – Δ: 12% – Ε: 8%
κανείς δεν έχει περάσει το απαιτούμενο όριο.
Οι Α και Β παραμένουν στη διεκδίκηση και στη συνέχεια εξετάζονται οι εναλλακτικές ψήφοι όσων επέλεξαν αρχικά τους Γ, Δ και Ε.
Εάν, μετά την προσμέτρησή τους, ο Α φτάσει για παράδειγμα στο 47% και ο Β στο 53%, τότε δήμαρχος αναδεικνύεται ο Β, παρότι είχε έρθει δεύτερος στην πρώτη καταμέτρηση.
Αυτό είναι και το στοιχείο που αντικαθιστά στην πράξη τη δεύτερη Κυριακή.
«Πολίτης ενημερωμένος, βασική προϋπόθεση της Δημοκρατίας»
Ο Βαγγέλης Θεοφιλάτος κλείνει την παρέμβασή του διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για μια πρώτη ενημέρωση των πολιτών σχετικά με τις αλλαγές που έρχονται.
Όπως αναφέρει:
«Αυτά τα ολίγα σε πρώτη φάση ενημέρωσή σας. Πολίτης ενημερωμένος είναι βασική προϋπόθεση λειτουργίας της δημοκρατίας».
Η παρέμβαση γίνεται εκ μέρους της ΔΗ.ΣΥ.Π.ΠΑ – Δημοκρατικής Συμμαχίας Πολιτών Παλλικής.
