Μια φράση μέσα στη Βουλή ήταν αρκετή για να μετατρέψει μια συζήτηση για τους συνεπείς δανειολήπτες σε εσωκομματικό πολιτικό επεισόδιο για τη Νέα Δημοκρατία.
«Είμαστε εκτός πραγματικότητας».
Δεν το είπε βουλευτής της αντιπολίτευσης. Το είπε ο Γιώργος Βλάχος, βουλευτής Ανατολικής Αττικής της ΝΔ, απευθυνόμενος ουσιαστικά στην ίδια την κυβέρνηση και στον υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Δημήτρη Μαρκόπουλο.
Και δεν έμεινε εκεί.
Ζήτησε από την κυβέρνηση να «ξαναβρεί βηματισμό» στην κοινωνία και να αποκτήσει ξανά επαφή με ευρύτερα κοινωνικά στρώματα, ιδιαίτερα με τους ανθρώπους που, όπως περιέγραψε, δίνουν καθημερινά τη μάχη για να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.
Η σύγκρουση της Δευτέρας 28 Σεπτεμβρίου είχε ως αφετηρία την επίκαιρη ερώτηση του Γιώργου Βλάχου για τη στήριξη και επιβράβευση των συνεπών δανειοληπτών πρώτης κατοικίας. Πολύ γρήγορα, όμως, η συζήτηση ξέφυγε από τα στενά όρια μιας κοινοβουλευτικής ερώτησης και πήρε σαφώς πολιτικό χαρακτήρα.
Η φράση που χτύπησε καμπανάκι
Ο Γιώργος Βλάχος έθεσε ένα συγκεκριμένο ζήτημα: τι κάνει η Πολιτεία για εκείνους που, παρά την οικονομική πίεση, εξακολουθούν να πληρώνουν κανονικά το στεγαστικό τους δάνειο;
Ο βουλευτής της ΝΔ αναγνώρισε ότι υπάρχουν παρεμβάσεις για ευάλωτους πολίτες, αλλά υποστήριξε ότι δεν έχει υπάρξει αντίστοιχη ουσιαστική επιβράβευση εκείνων που με θυσίες παραμένουν συνεπείς στις υποχρεώσεις τους. Ζήτησε μια μορφή βοήθειας, ελάφρυνσης ή επιβράβευσης.
Ο Δημήτρης Μαρκόπουλος απάντησε παρουσιάζοντας κυβερνητικές παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων μέτρα που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ, ρυθμίσεις που σχετίζονται με δάνεια του νόμου Κατσέλη και προηγούμενα τραπεζικά προγράμματα για συνεπείς δανειολήπτες.
Μόνο που η απάντηση δεν ικανοποίησε τον Γιώργο Βλάχο.
Και εκεί άρχισαν τα δύσκολα.
«Μου απαντήσατε σε πράγματα που δεν ρώτησα»
Στη δευτερολογία του ο βουλευτής ανέβασε κατακόρυφα τους τόνους.
Κατηγόρησε ουσιαστικά τον υφυπουργό ότι δεν απάντησε στο συγκεκριμένο ερώτημα που του είχε θέσει και εξέφρασε ανοιχτά την ενόχλησή του για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκε η κοινοβουλευτική του παρέμβαση.
Η χαρακτηριστική αναφορά του ήταν ότι αισθάνθηκε πως ο υφυπουργός είχε έρθει απλώς για να «ξεπετάξει» την ερώτηση ενός βουλευτή που «τσιγκλάει» την κυβέρνηση.
Ακολούθησε και δεύτερο μέτωπο: τα funds.
Ο Βλάχος αμφισβήτησε ευθέως κατά πόσο οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων αισθάνονται ότι ελέγχονται πραγματικά και επικαλέστηκε τις καταγγελίες πολιτών που φτάνουν στα πολιτικά γραφεία για τη συμπεριφορά τους.
Ο Δημήτρης Μαρκόπουλος απάντησε ότι δεν υπάρχει πρόθεση να μείνει κανείς χωρίς έλεγχο, υπενθύμισε τον Κώδικα Δεοντολογίας για τα funds και απέρριψε τη λογική των εύκολων λύσεων, κάνοντας λόγο για «μαγικές συνταγές» που υπόσχονται άλλοι.
Το πολιτικά βαρύτερο σημείο
Το σημαντικότερο όμως δεν ήταν ούτε η προσωπική ενόχληση του Βλάχου ούτε η λεκτική σύγκρουση με τον Μαρκόπουλο.
Ήταν η πολιτική διάγνωση που έκανε ένας βουλευτής της κυβερνητικής πλειοψηφίας:
«Είμαστε εκτός πραγματικότητας».
Και αμέσως μετά συνέδεσε το θέμα με το πολιτικό κλίμα ενόψει των επόμενων εκλογών.
Σύμφωνα με όσα είπε, το κλίμα πρέπει να αλλάξει και η κυβέρνηση χρειάζεται να ξαναβρεί επαφή με τα ευρύτερα κοινωνικά στρώματα και με «τους ανθρώπους του καθημερινού μόχθου».
Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από μια τεχνική διαφωνία για μια τραπεζική ρύθμιση.
Όταν κυβερνητικός βουλευτής λέει δημοσίως ότι η κυβέρνηση βρίσκεται «εκτός πραγματικότητας» και ότι πρέπει να ξαναβρεί επαφή με την κοινωνία, η παρέμβασή του αποκτά αναπόφευκτα ευρύτερη πολιτική διάσταση.
Και κάπου εδώ μπαίνει ο Σαμαράς στη συζήτηση
Το επόμενο ερώτημα προκύπτει σχεδόν αυτόματα:
Πρόκειται απλώς για έναν βουλευτή που πιέζει την κυβέρνηση από το εσωτερικό ή η πολιτική απόσταση που καταγράφεται μπορεί να αποκτήσει διαφορετικά χαρακτηριστικά;
Και κυρίως: κοιτάζει ο Γιώργος Βλάχος προς τον Αντώνη Σαμαρά;
Μέχρι στιγμής, από τα διαθέσιμα στοιχεία της συγκεκριμένης αντιπαράθεσης δεν προκύπτει δήλωση του Βλάχου ότι σκοπεύει να ακολουθήσει τον πρώην πρωθυπουργό ή ότι βρίσκεται σε διαδικασία πολιτικής μετακίνησης.
Αυτό πρέπει να είναι ξεκάθαρο.
Υπάρχει όμως ένα πολιτικό δεδομένο που δεν μπορεί να αγνοηθεί: η κριτική του δεν αφορά πλέον μόνο επιμέρους κυβερνητικές επιλογές. Αγγίζει το πολύ ευρύτερο ζήτημα της σχέσης της ΝΔ με την κοινωνία και της κατεύθυνσης που ακολουθεί η κυβέρνηση.
Και αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο κατά την οποία κάθε διαφοροποίηση στο εσωτερικό της κυβερνητικής παράταξης παρακολουθείται πολύ πιο προσεκτικά λόγω των διεργασιών στον χώρο της Κεντροδεξιάς.
Μια φράση που δύσκολα περνά απαρατήρητη
Το βέβαιο είναι ότι ο Γιώργος Βλάχος δεν προσπάθησε να κρύψει τη διαφωνία του πίσω από κομματικές ισορροπίες.
Την εξέφρασε από το βήμα της Βουλής.
Και το έκανε με μια διατύπωση που κανονικά θα περίμενε κανείς να ακούσει από τα έδρανα της αντιπολίτευσης:
«Είμαστε εκτός πραγματικότητας».
Η κυβέρνηση μπορεί να αντιμετωπίσει την παρέμβαση ως πίεση ενός βουλευτή για ένα συγκεκριμένο κοινωνικό ζήτημα.
Μπορεί όμως να τη διαβάσει και ως προειδοποίηση.
Γιατί πίσω από τη συζήτηση για τους συνεπείς δανειολήπτες, ο Βλάχος έθεσε κάτι πολύ μεγαλύτερο: αν η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να ακούει τα κοινωνικά στρώματα που θεωρεί πολιτικό της ακροατήριο.
Και όσο πλησιάζει η χώρα προς την επόμενη εκλογική αναμέτρηση, τέτοιες δημόσιες διαφοροποιήσεις αποκτούν μεγαλύτερο πολιτικό βάρος.
Το αν η συγκεκριμένη στάση θα παραμείνει μια ισχυρή εσωκομματική κριτική ή θα αποτελέσει μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής διαφοροποίησης μένει να φανεί.
Προς το παρόν, ένα πράγμα καταγράφηκε καθαρά:
Το «είμαστε εκτός πραγματικότητας» ακούστηκε από τα έδρανα της Νέας Δημοκρατίας.
