Καθώς πλησιάζει η 22α Απριλίου, ένα σημαντικό γεγονός αναμένεται να κεντρίσει το ενδιαφέρον οικονομολόγων, πολιτικών και πολιτών: η επίσημη ανακοίνωση της Eurostat για το τελικό ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος της Ελλάδας για το 2024. Η συγκεκριμένη ανακοίνωση δεν αφορά απλώς ένα νούμερο. Πρόκειται για έναν θεμελιώδη δείκτη που θα χαράξει σε μεγάλο βαθμό την πορεία της ελληνικής οικονομικής πολιτικής για τους επόμενους μήνες.
Η τελική αποτύπωση των δημοσιονομικών επιδόσεων του προηγούμενου έτους δεν αποτελεί μόνο μια αποτίμηση του παρελθόντος, αλλά κυρίως, καθορίζει τον διαθέσιμο «δημοσιονομικό χώρο». Αυτόν ακριβώς τον χώρο φιλοδοξεί να αξιοποιήσει η κυβέρνηση, προκειμένου να εφαρμόσει νέα μέτρα ελάφρυνσης για τους φορολογούμενους. Ιδιαίτερα, οι εξαγγελίες για φοροελαφρύνσεις –που απευθύνονται κυρίως στη μεσαία τάξη και τους συνεπείς πολίτες– στηρίζονται σχεδόν εξ ολοκλήρου στο τι θα δείξει αυτό το πλεόνασμα.
Σύμφωνα με τα πρώτα διαθέσιμα στοιχεία, το οικονομικό επιτελείο είναι αισιόδοξο. Αντί του αρχικού στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα στο 2,5% του ΑΕΠ, οι προβλέψεις ανεβάζουν το ποσοστό στο 3,5%. Μια τόσο θετική απόκλιση από τον στόχο ισοδυναμεί με μεγαλύτερο βαθμό ευελιξίας για την κυβέρνηση. Οι πρώτοι πρόχειροι υπολογισμοί κάνουν λόγο για δημοσιονομικό περιθώριο που ενδεχομένως φτάνει ακόμη και τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Όμως, η εικόνα δεν θα ολοκληρωθεί τον Απρίλιο. Ένα ακόμη καθοριστικό βήμα έρχεται τον Ιούνιο, όταν θα επικυρωθούν οι προβλέψεις για τα φετινά έσοδα από την πάταξη της φοροδιαφυγής. Πέρυσι, τα έσοδα από αυτήν την πηγή ξεπέρασαν τα 2 δισ. ευρώ – νούμερο που εφόσον επαναληφθεί ή ξεπεραστεί, θα προσθέσει και άλλους βαθμούς ελευθερίας στο σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου.
Και δεν είναι μόνο αυτά. Ένας ακόμη, λιγότερο προβεβλημένος αλλά καθοριστικός παράγοντας, είναι η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πιθανή εξαίρεση των αμυντικών δαπανών από τους αυστηρούς δημοσιονομικούς υπολογισμούς. Αν η Κομισιόν επιβεβαιώσει σχετική ευελιξία, τότε η Ελλάδα θα δει επιπλέον «ανάσες» στον προϋπολογισμό της.
Όλα τα παραπάνω θα συνυπολογιστούν υπό την ομπρέλα του τετραετούς δημοσιονομικού πλαισίου της χώρας, το οποίο θέτει όρια στις ετήσιες δαπάνες. Έτσι, το τελικό «μαξιλάρι» που θα προκύψει, θα είναι αποτέλεσμα πολλαπλών παραμέτρων: της πορείας του πρωτογενούς πλεονάσματος, των εσόδων από τη φοροδιαφυγή, των αποφάσεων της Ε.Ε., και φυσικά, της πολιτικής βούλησης της κυβέρνησης.
Ήδη, το πακέτο των μέτρων που προετοιμάζεται περιλαμβάνει ουσιαστικές παρεμβάσεις: νέες ρυθμίσεις στη φορολογική κλίμακα που θα ωφελήσουν εισοδήματα μέχρι 50.000 ευρώ, αναθεώρηση των τεκμηρίων διαβίωσης και αλλαγές στη φορολόγηση των ενοικίων. Παράλληλα, αναμένονται στοχευμένες ενισχύσεις σε ευάλωτες ομάδες, αλλά και συνέχιση της πολιτικής των αυξήσεων σε μισθούς, με έμφαση στους ένστολους και τον δημόσιο τομέα.
Η αύξηση του κατώτατου μισθού που ήδη ανακοινώθηκε, έχει ήδη φέρει αλυσιδωτές επιπτώσεις και νέες προσδοκίες. Οι εξαγγελίες του Υπουργείου Άμυνας για αυξήσεις στους στρατιωτικούς φούντωσαν τη συζήτηση και για άλλα Σώματα, όπως η Αστυνομία, το Λιμενικό και η Πυροσβεστική.
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στη Βουλή, ξεκαθάρισε ότι το σύνολο των αποφάσεων θα παρθεί με γνώμονα τη δημοσιονομική σταθερότητα. Ναι μεν θα εξαντληθούν όλα τα περιθώρια, αλλά δεν πρόκειται να γίνουν κινήσεις που θα διακινδυνεύσουν τη μακροπρόθεσμη ευρωστία της οικονομίας.
Το τελικό σχέδιο για τα νέα μέτρα –οι ελαφρύνσεις, οι αυξήσεις, οι διορθώσεις– θα παρουσιαστεί επισήμως τον Σεπτέμβριο, στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Μέχρι τότε, η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης θα είναι σε διαρκή «ζύγισμα» μεταξύ ρεαλισμού και φιλοδοξίας. Ένα είναι σίγουρο: κάθε ποσοστιαία μονάδα πλεονάσματος, κάθε ευρώ που εξοικονομείται ή εντοπίζεται από τη φοροδιαφυγή, μεταφράζεται σε πολιτική ισχύ και κοινωνική πολιτική.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
