Συνεχίζει ακάθεκτα η εκρηκτική άνοδος των χρεών προς τον ΕΦΚΑ, με τις συνολικές οφειλές να αγγίζουν το ιλιγγιώδες ποσό των 50 δισεκατομμυρίων ευρώ μέσα στους πρώτους τρεις μήνες του 2025. Την ίδια στιγμή, το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) διαγράφει ένα τεράστιο κομμάτι, περίπου 10 δισ. ευρώ, εκτιμώντας ότι αυτά τα ποσά είναι αδύνατον να ανακτηθούν.
Η τελευταία αναφορά του ΚΕΑΟ φέρνει στο φως μια ζοφερή εικόνα: το συνολικό χρέος προς τα ασφαλιστικά ταμεία εκτοξεύτηκε κατά 443,59 εκατομμύρια ευρώ σε μόλις τρεις μήνες. Από 49,29 δισ. ευρώ που ήταν στο τέλος του 2024, εκτοξεύτηκε στα 49,73 δισ. ευρώ μέχρι το Μάρτιο του 2025.
Οι κύριες αιτίες για αυτήν τη νέα αύξηση εντοπίζονται στην εκτόξευση των προσαυξήσεων για καθυστερημένες καταβολές (κατά 370,8 εκατ. ευρώ), καθώς και στις φρέσκες οφειλές που προέκυψαν και ανέρχονται περίπου στα 70 εκατομμύρια ευρώ.
Η ανάλυση των στοιχείων της έκθεσης του ΚΕΑΟ δείχνει ότι οι μικροοφειλέτες αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα: 1.546.235 πολίτες (ή το 72,8%) χρωστούν έως 15.000 ευρώ ο καθένας. Επιπλέον, το 87,78% (1.864.531 άτομα) δεν έχουν υπερβεί τα 30.000 ευρώ ανά άτομο.
Πιο συγκεκριμένα, 318.296 οφειλέτες βρίσκονται στο εύρος μεταξύ 15.000 και 30.000 ευρώ, αποτελώντας το 14% των χρεών. Άλλα 96.136 άτομα χρωστούν ποσά που κυμαίνονται από 50.000 έως 100.000 ευρώ, αντιπροσωπεύοντας το 13,6% του συνολικού χρέους.
Αξιοσημείωτο είναι ότι το μεγαλύτερο ποσοστό του χρέους ανήκει σε μια σχετικά μικρή ομάδα μεγαλο-οφειλετών: μόλις 2.819 ΑΦΜ οφείλουν πάνω από 1 εκατ. ευρώ ο καθένας, αλλά συγκεντρώνουν σχεδόν το 24% του συνολικού υπολοίπου.
Η ανάλυση του ΚΕΑΟ αναδεικνύει και τη χρονική κατανομή της δημιουργίας αυτών των οφειλών: το 35,56% (περίπου 17,7 δισ. ευρώ) προέρχεται από οφειλές που εμφανίστηκαν για πρώτη φορά μετά το 2010, ενώ το υπόλοιπο 64,44% (32 δισ. ευρώ) έχει ρίζες σε ακόμα παλαιότερες περιόδους, πριν το 2009.
Όμως, ένα τεράστιο «αγκάθι» για τις υπηρεσίες είσπραξης είναι το γεγονός ότι 10,1 δισ. ευρώ χαρακτηρίζονται ως «ανεπίδεκτα είσπραξης». Πρόκειται για χρέη πτωχευμένων επιχειρήσεων, εργοδοτών σε καθεστώς εκκαθάρισης ή εργοδοτών που δεν έχουν καν υποβάλει ΑΠΔ και δεν πλήρωσαν ποτέ στον ΕΦΚΑ. Σε αυτήν την κατηγορία συγκαταλέγονται και οφειλές ασφαλισμένων που έχουν αποβιώσει, αφήνοντας πίσω ένα θολό τοπίο.
Για τη διαχείριση αυτών των υπέρογκων οφειλών, το ΚΕΑΟ εφαρμόζει ένα ενιαίο σύστημα είσπραξης. Όλα ξεκινούν με την αποστολή «Ατομικής Ειδοποίησης Ληξιπρόθεσμων Οφειλών» στον κάθε οφειλέτη. Ο οφειλέτης έχει 20 ημέρες προθεσμία για να τακτοποιήσει την οφειλή του, είτε πληρώνοντας είτε μπαίνοντας σε διακανονισμό.
Όσοι αγνοήσουν αυτήν την ειδοποίηση, μπαίνουν στο στόχαστρο εντοπισμού. Το ΚΕΑΟ καταγράφει τα πάντα: από οικονομικά στοιχεία μέχρι δεδομένα από το ΓΕΜΗ και το μητρώο της ΑΑΔΕ. Έτσι δημιουργείται το «προφίλ εισπραξιμότητας» κάθε οφειλέτη, που καθορίζει και τα επόμενα βήματα.
Κάθε υπόθεση αξιολογείται με βάση το ποσό της οφειλής, τη συνέπεια του οφειλέτη (αν δηλαδή πληρώνει έστω και ένα μέρος κάθε μήνα), αλλά και την παλαιότητα των χρεών. Αν διαπιστωθεί χρόνια αφερεγγυότητα, τότε οι μηχανισμοί είσπραξης γίνονται πιο επιθετικοί.
Μάλιστα, για να βάλει φρένο σε νέες οφειλές, το ΚΕΑΟ δεν διστάζει να «μπλοκάρει» την πρόσβαση ασυνεπών εργοδοτών στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ. Πρόκειται για μια αυστηρή τακτική, που στοχεύει να εμποδίσει όσους επιχειρούν να αποφύγουν μόνιμα τις εισφορές τους.
Το μέτρο αυτό, πέρα από τον περιορισμό της δημιουργίας νέων χρεών, δίνει στο ΚΕΑΟ ένα πολύτιμο όπλο: την πρόσβαση στα περιουσιακά και φορολογικά στοιχεία του κάθε οφειλέτη, ενισχύοντας τις πιθανότητες είσπραξης.
Η αύξηση των οφειλών και η δυσκολία είσπραξής τους δημιουργούν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ, που αναδεικνύει τις χρόνιες παθογένειες του ασφαλιστικού συστήματος. Από τη μία, η μακροχρόνια οικονομική κρίση και η πίεση στις επιχειρήσεις· από την άλλη, η ανεπάρκεια των μηχανισμών είσπραξης, αφήνουν τεράστια κενά στα ταμεία.
Το σίγουρο είναι ότι η διαρκής αύξηση των χρεών στον ΕΦΚΑ και οι τεράστιες απώλειες από τα ανεπίδεκτα είσπραξης ποσά, αποτελούν ένα «καμπανάκι» για την ανάγκη ριζικών αλλαγών. Μέχρι τότε, το ΚΕΑΟ συνεχίζει τον δικό του αγώνα: να μαζέψει όσα περισσότερα μπορεί, σε έναν διαρκή αγώνα με το χρόνο και την αφερεγγυότητα.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
