Η χιλιομετρική χρέωση, μια μέθοδος που ήδη εφαρμόζεται στην Ολυμπία Οδό, καταλαμβάνει ολοένα και μεγαλύτερο χώρο στο οδικό δίκτυο της χώρας μας. Πλέον, το μέτρο επεκτείνεται σε ακόμα 75 χιλιόμετρα του αυτοκινητόδρομου Πάτρα-Πύργος, ανοίγοντας τον δρόμο για μια ενδεχόμενη καθιέρωση σε περισσότερους οδικούς άξονες.
Η είδηση φέρνει ανάμεικτα συναισθήματα στους οδηγούς που βλέπουν τον λογαριασμό των διοδίων να «χτυπάει κόκκινο» στο τέλος κάθε διαδρομής. Μέχρι πρότινος, η πλειονότητα των ελληνικών αυτοκινητοδρόμων υπολόγιζε το κόστος διέλευσης με ένα σταθερό ποσό, ανεξάρτητα από τα χιλιόμετρα που διανύθηκαν. Ένα σύστημα που πολλοί θεωρούσαν άδικο, καθώς δεν έπαιρνε υπόψη τις αποστάσεις που πραγματικά κάλυπταν.
Αυτό όμως αλλάζει. Από το 2021, η Ολυμπία Οδός, που συνδέει την Ελευσίνα με την Πάτρα, έχει υιοθετήσει το σύστημα της χιλιομετρικής χρέωσης. Με τη βοήθεια του πομποδέκτη ΟΛΥΜΠΙΑ PASS, οι οδηγοί πληρώνουν πλέον μόνο για τα χιλιόμετρα που όντως διανύουν. Πιο συγκεκριμένα, όταν το όχημα περνάει από τα διόδια, χρεώνεται κανονικά το αντίτιμο της ζώνης χρέωσης. Αν όμως βγει από τον αυτοκινητόδρομο πριν ολοκληρώσει αυτή τη ζώνη, το αντίστοιχο ποσό για τη μη διανυθείσα απόσταση επιστρέφεται αυτόματα στον πομποδέκτη.
Μάλιστα, όπως αποκαλύφθηκε πρόσφατα στη διαδραστική ξενάγηση «Open Tour» της Ολυμπίας Οδού, η χιλιομετρική χρέωση έχει προσφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη στους χρήστες. Συγκεκριμένα, οι συνολικές επιστροφές στους οδηγούς έχουν ξεπεράσει τα 9,1 εκατομμύρια ευρώ, ενώ σε πολλές περιπτώσεις η χρέωση είναι μειωμένη έως και κατά 76% σε σχέση με το παραδοσιακό σύστημα.
Το «πείραμα» της Ολυμπίας Οδού φαίνεται να επεκτείνεται δυναμικά. Το νέο τμήμα Πάτρα-Πύργος, μήκους 75 χιλιομέτρων, ετοιμάζεται να ενσωματώσει το ίδιο μοντέλο πληρωμής, προσφέροντας στους οδηγούς πιο δίκαιες χρεώσεις. Πρόκειται για έναν δρόμο που θα αποτελέσει ουσιαστικά συνέχεια της Ολυμπίας Οδού, ενώ αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τις μετακινήσεις στη δυτική Πελοπόννησο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το έργο κατασκευής του άξονα Πάτρα-Πύργος έχει ολοκληρωθεί κατά 80%. Ήδη, στις 31 Ιουλίου θα παραδοθούν τα πρώτα 65 χιλιόμετρα, από τον Πύργο μέχρι τον Αλισσό, ενώ το τελευταίο κομμάτι των 10 χιλιομέτρων έως την Πάτρα αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος Νοεμβρίου. Με τη συνολική ολοκλήρωση του έργου, η διαδρομή Αθήνα-Πύργος θα απαιτεί μόλις 2 ώρες και 45 λεπτά, μειώνοντας σημαντικά τον χρόνο ταξιδιού σε σχέση με το παρελθόν.
Πέρα όμως από την εξοικονόμηση χρόνου, το νέο αυτό τμήμα υπόσχεται μεγαλύτερη ασφάλεια και ευκολία στις μετακινήσεις. Οι σύγχρονες προδιαγραφές κατασκευής, οι καλύτερες υποδομές και η βελτίωση της οδικής σήμανσης θα ενισχύσουν την ασφάλεια οδηγών και επιβατών. Παράλληλα, ο νέος άξονας αναμένεται να ενισχύσει την τοπική οικονομία, φέρνοντας νέες αναπτυξιακές δυνατότητες στις περιοχές που διασχίζει.
Όσο για την ίδια τη χιλιομετρική χρέωση, οι απόψεις παραμένουν διχασμένες. Πολλοί οδηγοί την θεωρούν σαφώς πιο δίκαιη – αφού πληρώνουν ανάλογα με την πραγματική χρήση του αυτοκινητοδρόμου. Άλλοι, ωστόσο, εκφράζουν φόβους ότι το μέτρο αυτό θα επεκταθεί σε όλους τους μεγάλους οδικούς άξονες, με συνέπεια να χαθεί η «προβλεψιμότητα» του κόστους, ειδικά για εκείνους που ταξιδεύουν σε μεγάλες αποστάσεις.
Η χιλιομετρική χρέωση δεν είναι, βέβαια, άγνωστη στο εξωτερικό. Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, οι οδηγοί πληρώνουν διόδια ανάλογα με τα χιλιόμετρα που διανύουν, καθώς θεωρείται το πιο δίκαιο σύστημα. Η Ελλάδα, λοιπόν, ακολουθεί αυτή την τάση, έστω και με καθυστέρηση. Η διαφορά, όμως, είναι πως εδώ οι οδηγοί καλούνται να συνηθίσουν σε ένα νέο μοντέλο που απαιτεί τεχνολογία, όπως ο πομποδέκτης, και διαρκή ενημέρωση για τις ζώνες χρέωσης.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι η νέα αυτή μέθοδος πληρωμής ήρθε για να μείνει – και δεν αποκλείεται να τη δούμε να εφαρμόζεται και σε άλλους μεγάλους αυτοκινητόδρομους στο μέλλον. Για τους οδηγούς, αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να προσαρμοστούν και να μάθουν πώς να εκμεταλλεύονται τα πλεονεκτήματα της, ώστε να πληρώνουν μόνο για όσα πραγματικά χρησιμοποιούν.
Και βέβαια, δεν πρέπει να ξεχνάμε το ευρύτερο ερώτημα: Είναι η χιλιομετρική χρέωση η πιο δίκαιη λύση ή απλώς ένας πιο «έξυπνος» τρόπος για να γεμίζουν τα ταμεία των εταιρειών που διαχειρίζονται τους αυτοκινητόδρομους; Το μέλλον θα δείξει. Μέχρι τότε, πάντως, το μόνο σίγουρο είναι ότι οι οδηγοί θα πρέπει να έχουν τα μάτια τους ανοιχτά – και το πορτοφόλι τους έτοιμο για τον επόμενο λογαριασμό!
