Από τον Ιανουάριο του 2026 έρχεται μια αλλαγή που θα αγγίξει εκατομμύρια ανθρώπους της αγοράς. Ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι, αγρότες αλλά και μικρομεσαίοι επαγγελματίες θα δουν τις ασφαλιστικές τους εισφορές να αυξάνονται, με τις πρώτες εκτιμήσεις να δείχνουν πως η κατώτατη κλίμακα θα ξεκινά πλέον από 187 έως 190 ευρώ τον μήνα.
Η εξέλιξη αυτή δεν προκύπτει τυχαία. Για πρώτη φορά, οι εισφορές δεν θα υπολογίζονται με βάση τον πληθωρισμό αλλά με τον νέο «Δείκτη Εξέλιξης Μισθών». Με απλά λόγια, όσο ανεβαίνουν οι μισθοί στην οικονομία, τόσο θα προσαρμόζονται αυτόματα και οι εισφορές που πληρώνουν οι μη μισθωτοί.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη
Οι πρώτες ενδείξεις για το 2024 δείχνουν αύξηση μισθών κατά 5,5% με 6%. Αυτό σημαίνει ότι από το νέο έτος, οι εισφορές θα είναι «φουσκωμένες».
-
Πρώτη κατηγορία: Από 180,58 ευρώ σήμερα, η εισφορά ανεβαίνει σε 187,80 ευρώ (αύξηση 4%) ή 189,61 ευρώ (αύξηση 5%). Αν προστεθούν υγεία και επικούρηση, το συνολικό ποσό φτάνει τα 254,44 – 256,88 ευρώ, αντί για 244,65 ευρώ σήμερα.
-
Τρίτη κατηγορία: Από 351,84 ευρώ σήμερα, θα διαμορφωθεί στα 365,91 – 369,43 ευρώ.
-
Έκτη κατηγορία: Από 659,39 ευρώ, το ποσό θα κινηθεί μεταξύ 685,77 και 692,36 ευρώ.
Με απλά λόγια, ακόμη και στην πιο χαμηλή βαθμίδα, η αύξηση είναι ορατή στην τσέπη, ενώ στις ανώτερες κατηγορίες το κόστος γίνεται ακόμη πιο αισθητό.
Τι σύνταξη «αγοράζετε» με αυτές τις εισφορές
Η λογική πίσω από τις αλλαγές είναι ότι οι υψηλότερες εισφορές οδηγούν και σε καλύτερη σύνταξη. Ας δούμε ενδεικτικά:
-
Πρώτη κατηγορία: Μετά από 40 χρόνια ασφάλισης, η σύνταξη υπολογίζεται έως 860 ευρώ.
-
Τρίτη κατηγορία: Η σύνταξη ξεπερνά τα 1.085 ευρώ.
-
Τέταρτη κατηγορία: Κινείται περίπου στο ίδιο επίπεδο, δηλαδή γύρω στα 1.085 ευρώ και άνω.
-
Έκτη κατηγορία: Μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 1.850 ευρώ.
Αν και οι αριθμοί φαίνονται «δίκαιοι» σε μια πρώτη ανάγνωση, οι ειδικοί τονίζουν ότι οι μεσαίες κατηγορίες είναι οι πιο συμφέρουσες. Ο λόγος; Με σχετικά χαμηλότερο κόστος εισφορών, αποδίδουν σύνταξη αρκετά υψηλότερη σε σχέση με την πρώτη κλίμακα, που μοιάζει ασύμφορη σε βάθος χρόνου.
Ποιοι επηρεάζονται
Το μέτρο αφορά περίπου 1,8 εκατομμύρια μη μισθωτούς:
-
Ελεύθερους επαγγελματίες
-
Αυτοαπασχολούμενους
-
Αγρότες
-
Μικρομεσαίους επαγγελματίες σε όλη τη χώρα
Για όλους αυτούς, η ασφαλιστική επιβάρυνση θα αυξηθεί σε μια περίοδο που ήδη το κόστος ζωής πιέζει ασφυκτικά. Έτσι, δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκφράζουν φόβους ότι οι αλλαγές μπορεί να δημιουργήσουν νέα «κύματα» φοροδιαφυγής ή ακόμη και αποχωρήσεις από το επάγγελμα.
Τι λένε οι ειδικοί
Σύμφωνα με οικονομολόγους και αναλογιστές, η μετάβαση στον Δείκτη Εξέλιξης Μισθών έχει θετικά και αρνητικά. Από τη μία πλευρά, εξασφαλίζει ότι οι εισφορές θα παρακολουθούν τη γενικότερη πορεία της οικονομίας και όχι τον πληθωρισμό, που μπορεί να είναι στρεβλωτικός. Από την άλλη, όμως, μεταφέρει άμεσα τις αυξήσεις μισθών στις τσέπες των επαγγελματιών, ακόμη κι αν οι ίδιοι δεν έχουν δει τα δικά τους εισοδήματα να βελτιώνονται.
Με απλά λόγια, ένας ελεύθερος επαγγελματίας που παλεύει να κρατήσει ανοιχτό το γραφείο ή το κατάστημά του, θα κληθεί να πληρώσει παραπάνω, ανεξάρτητα από το αν τα έσοδά του αυξήθηκαν ή όχι.
Το μεγάλο δίλημμα
Η συζήτηση που ανοίγει είναι παλιά: να πληρώνει κανείς χαμηλές εισφορές και να «θυσιάζει» τη σύνταξή του ή να επιλέξει μια μεσαία ή υψηλότερη κατηγορία, επιβαρυνόμενος σήμερα, με την ελπίδα ότι στο μέλλον θα απολαμβάνει καλύτερες παροχές;
Οι περισσότεροι ειδικοί συστήνουν τις μεσαίες βαθμίδες, καθώς εκεί το «value for money» φαίνεται πιο ισορροπημένο. Ωστόσο, σε μια χώρα όπου η αβεβαιότητα κυριαρχεί, δεν είναι εύκολο για όλους να δεσμευτούν σε μεγαλύτερη επιβάρυνση.
Τι να περιμένουμε
Μέχρι την οριστικοποίηση των ποσοστών, οι εκτιμήσεις μιλούν για αυξήσεις που θα ξεκινούν από 4% και μπορεί να ξεπεράσουν το 6%. Το σίγουρο είναι ότι από το 2026 οι μη μισθωτοί θα βρεθούν αντιμέτωποι με μια νέα πραγματικότητα στις εισφορές τους.
Το αν αυτό θα οδηγήσει σε πιο δίκαιο και βιώσιμο σύστημα ή σε νέα αδιέξοδα, θα φανεί στην πράξη.
