Μπορεί να περνάς καθημερινά από μεγάλους δρόμους της Αττικής χωρίς να το γνωρίζεις, όμως ένα νέο, «αθόρυβο» σύστημα επιτήρησης της κυκλοφορίας έχει ήδη αρχίσει να λειτουργεί. Πρόκειται για τις λεγόμενες «έξυπνες» κάμερες τροχαίας, οι οποίες έχουν τοποθετηθεί πιλοτικά σε κομβικά σημεία του λεκανοπεδίου και καταγράφουν παραβάσεις που αποτελούν μάστιγα για την οδική ασφάλεια. Προς το παρόν, όμως, δεν κόβουν κλήσεις – απλώς… παρακολουθούν.
Σύμφωνα με πληροφορίες από την Ελληνική Αστυνομία, αν και οι πρώτες οκτώ κάμερες βρίσκονται ήδη σε λειτουργία, καμία παράβαση δεν έχει φτάσει μέχρι στιγμής σε αστυνομική υπηρεσία για βεβαίωση προστίμου. Ο λόγος είναι απλός: το σύστημα βρίσκεται ακόμα σε δοκιμαστική φάση και δεν έχει ολοκληρωθεί το ενιαίο ψηφιακό υπόβαθρο που θα επιτρέπει την πλήρη αυτοματοποίηση της διαδικασίας. Με άλλα λόγια, οι κάμερες «βλέπουν», καταγράφουν και αποθηκεύουν, αλλά δεν ενεργοποιούν ακόμη τον μηχανισμό των κυρώσεων.
Τι καταγράφουν οι κάμερες
Η τεχνολογία που χρησιμοποιείται δεν περιορίζεται μόνο στην υπέρβαση ταχύτητας. Αντίθετα, οι κάμερες είναι σχεδιασμένες να εντοπίζουν μια σειρά από επικίνδυνες οδηγικές συμπεριφορές: χρήση κινητού τηλεφώνου πίσω από το τιμόνι, μη χρήση ζώνης ασφαλείας, παραβίαση κόκκινου σηματοδότη και άλλες παραβάσεις που σχετίζονται άμεσα με σοβαρά τροχαία ατυχήματα. Κάθε σύστημα μπορεί να τραβήξει πολλαπλές φωτογραφίες και βίντεο, ακόμη και σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού, εξασφαλίζοντας καθαρό αποδεικτικό υλικό.
Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί και στο ζήτημα των προσωπικών δεδομένων. Οι κάμερες δεν καταγράφουν πρόσωπα οδηγών ή επιβατών, αλλά αποκλειστικά το πίσω μέρος των οχημάτων και τις πινακίδες κυκλοφορίας. Το υλικό μεταφέρεται κρυπτογραφημένα μέσω ασφαλούς δικτύου VPN και, όταν ενεργοποιηθεί πλήρως το σύστημα, θα είναι προσβάσιμο μόνο από την ΕΛ.ΑΣ.
Το μεγάλο σχέδιο: 388 κάμερες σε όλη την Αττική
Οι οκτώ κάμερες που λειτουργούν σήμερα είναι απλώς η αρχή. Το έργο της Περιφέρειας Αττικής προβλέπει τη δημιουργία ενός εκτεταμένου δικτύου με συνολικά 388 κάμερες, τοποθετημένες σε περίπου 100 στρατηγικά σημεία. Στόχος είναι η 24ωρη επιτήρηση των πιο επιβαρυμένων οδικών αξόνων, όπου καταγράφεται αυξημένη κυκλοφορία και υψηλός δείκτης τροχαίων παραβάσεων.
Στο κέντρο της Αθήνας, κάμερες έχουν προγραμματιστεί –ή ήδη τοποθετηθεί– σε εμβληματικές λεωφόρους και διασταυρώσεις, όπως η Συγγρού, η Αμαλίας, η Πανεπιστημίου και η Βασιλίσσης Σοφίας. Αντίστοιχα, στα βόρεια προάστια το βάρος πέφτει στη λεωφόρο Κηφισίας και στη Μεσογείων, ενώ στα νότια προάστια κεντρικό ρόλο έχει η Ποσειδώνος και η Βουλιαγμένης.
Στα δυτικά, η λεωφόρος Κηφισού, η Αθηνών και η Θηβών βρίσκονται στο επίκεντρο του σχεδιασμού, καθώς αποτελούν αρτηρίες με υψηλό κυκλοφοριακό φόρτο. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στον Πειραιά, όπου προβλέπεται πυκνό δίκτυο καμερών σε δρόμους όπως η Πειραιώς, η Γούναρη και η Ακτή Κονδύλη.
Πότε έρχονται τα πρόστιμα;
Το κρίσιμο ερώτημα για τους οδηγούς δεν είναι αν υπάρχουν κάμερες, αλλά πότε θα αρχίσουν να «γράφουν». Η απάντηση συνδέεται άμεσα με την ολοκλήρωση του ψηφιακού backend, δηλαδή της πλατφόρμας που θα συνδέει τις κάμερες με τα πληροφοριακά συστήματα της αστυνομίας και των αρμόδιων υπηρεσιών. Όταν αυτό συμβεί, η διαδικασία θα είναι πλήρως αυτοματοποιημένη: από την καταγραφή της παράβασης μέχρι τη βεβαίωση και την αποστολή του προστίμου.
Μέχρι τότε, η πιλοτική λειτουργία επιτρέπει στις αρχές να δοκιμάσουν την αξιοπιστία του συστήματος, να εντοπίσουν τεχνικά προβλήματα και να προσαρμόσουν τις διαδικασίες. Για τους οδηγούς, ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ελευθερία κινήσεων. Αντιθέτως, το μήνυμα είναι σαφές: το νέο καθεστώς επιτήρησης έρχεται και θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο που κινούμαστε στους δρόμους.
Ένα δίκτυο που αλλάζει την καθημερινότητα
Με την επέκταση των καμερών σε περιοχές όπως η Νέα Σμύρνη, η Καλλιθέα, η Ηλιούπολη, η Νίκαια, το Κερατσίνι, οι Αχαρνές και η Πετρούπολη, το Λεκανοπέδιο αποκτά σταδιακά ένα ενιαίο σύστημα ελέγχου της κυκλοφορίας. Για άλλους πρόκειται για αναγκαίο εργαλείο βελτίωσης της οδικής ασφάλειας, για άλλους για ένα βήμα προς μια πιο αυστηρή επιτήρηση της καθημερινότητας.
Το βέβαιο είναι ότι οι κάμερες δεν μπήκαν για να φύγουν. Και όσο πλησιάζει η στιγμή που θα αρχίσουν να επιβάλλονται πρόστιμα, τόσο πιο ξεκάθαρο γίνεται ότι η εποχή της «ατιμωρησίας» στους δρόμους της Αττικής πλησιάζει στο τέλος της.



