Τα χρέη προς τον ΕΦΚΑ ξεπέρασαν τα 50 δισ. ευρώ. Στο τραπέζι νέα ρύθμιση έως 120 δόσεις για μικρούς οφειλέτες. Δείτε ποιοι επηρεάζονται και τι σχεδιάζεται.
Τα χρέη προς τον ασφαλιστικό οργανισμό συνεχίζουν να διογκώνονται και πλέον έχουν ξεπεράσει κάθε προηγούμενο. Με το συνολικό ποσό να αγγίζει τα 50 δισ. ευρώ, η πίεση για ένα νέο πλαίσιο ρύθμισης ασφαλιστικών οφειλών γίνεται ολοένα και πιο έντονη. Στο τραπέζι βρίσκεται ήδη ένα σχέδιο που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέες ρυθμίσεις αποπληρωμής ακόμη και σε 120 δόσεις, με στόχο να δοθεί «ανάσα» κυρίως σε μικρούς επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους.
Η κυβέρνηση εξετάζει παράλληλα ένα νέο μοντέλο διαχείρισης των οφειλών προς τον e‑ΕΦΚΑ, το οποίο θα περιλαμβάνει τη συμμετοχή εξειδικευμένων ιδιωτικών συμβούλων. Η παρέμβαση αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς η συνεχής αύξηση των χρεών δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος.
Τα χρέη «εκτοξεύονται» πάνω από τα 50 δισ. ευρώ
Τα τελευταία στοιχεία από το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών δείχνουν ότι το πρόβλημα όχι μόνο δεν περιορίζεται, αλλά μεγαλώνει. Στο τέλος του τρίτου τριμήνου του 2025, οι ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές οφειλές έφτασαν τα 50,68 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 1,84 δισ. ευρώ μέσα σε έναν χρόνο.
Η εικόνα αυτή αντανακλά τις οικονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν πολλοί επαγγελματίες. Υψηλές εισφορές, περιορισμένη ρευστότητα και συνεχείς προσαυξήσεις δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα που οδηγεί σε νέα χρέη.
Παρά το γεγονός ότι κάθε χρόνο εισπράττονται περίπου 2 δισ. ευρώ, το συνολικό ποσό των οφειλών εξακολουθεί να ανεβαίνει. Αυτό δείχνει ότι ο ρυθμός δημιουργίας νέων χρεών είναι μεγαλύτερος από τον ρυθμό αποπληρωμής.
Νέο σχέδιο διαχείρισης με τη συμμετοχή ιδιωτών
Μέσα στους επόμενους μήνες αναμένεται να προχωρήσει ο διεθνής διαγωνισμός για την επιλογή ιδιωτικών εταιρειών ή κοινοπραξιών συμβούλων που θα συνεργαστούν με τον ΕΦΚΑ.
Ο ρόλος τους δεν θα είναι να εισπράττουν χρήματα από τους οφειλέτες — αυτό παραμένει αρμοδιότητα του ΚΕΑΟ. Αντίθετα, θα παρέχουν τεχνική και συμβουλευτική υποστήριξη στον ασφαλιστικό οργανισμό, προτείνοντας τρόπους πιο αποτελεσματικής διαχείρισης των ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Μεταξύ άλλων, θα σχεδιάζουν:
-
νέες μορφές ρυθμίσεων
-
εξατομικευμένα σχέδια αποπληρωμής
-
προτάσεις για ομάδες οφειλετών με κοινά χαρακτηριστικά
Για παράδειγμα, θα μπορούν να δημιουργούνται διαφορετικά σχήματα ρύθμισης ανάλογα με:
-
το ύψος της οφειλής
-
το πότε δημιουργήθηκε
-
το αν ο οφειλέτης είχε συμμετάσχει σε προηγούμενες ρυθμίσεις
Ρυθμίσεις έως 120 δόσεις για μικρούς οφειλέτες
Ένα από τα βασικά σενάρια που εξετάζονται είναι η δυνατότητα μακροχρόνιας ρύθμισης έως 120 δόσεων, ειδικά για μικρότερες οφειλές.
Η προσέγγιση αυτή στοχεύει κυρίως στους μικρούς επαγγελματίες που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ένταξη σε τέτοια ρύθμιση μπορεί να συνοδεύεται από εγγυήσεις ή εξασφαλίσεις — όπως ακίνητη περιουσία — για μέρος ή το σύνολο του χρέους.
Η λογική πίσω από το μέτρο είναι απλή: όσο νωρίτερα ρυθμιστεί ένα χρέος, τόσο πιο πιθανό είναι να αποπληρωθεί. Αντίθετα, όταν οι οφειλές παραμένουν ανεξόφλητες για χρόνια, συσσωρεύονται προσαυξήσεις και καθίστανται σχεδόν αδύνατο να εξοφληθούν.
Τι ισχύει για τους μεγάλους οφειλέτες
Για τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες με υψηλά χρέη, βασικό εργαλείο παραμένει ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών.
Μέσω αυτής της διαδικασίας, οι οφειλές μπορούν να ρυθμιστούν σε πολλές δόσεις, με βάση την οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη. Το εργαλείο αυτό θεωρείται πιο κατάλληλο για μεγάλες οφειλές που δύσκολα μπορούν να καλυφθούν με τυπικές ρυθμίσεις.
Νέα αύξηση εισφορών επιβαρύνει τους επαγγελματίες
Η ανάγκη για ένα νέο πλαίσιο ρυθμίσεων γίνεται ακόμη πιο επιτακτική μετά την τελευταία αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, οι εισφορές για τους μη μισθωτούς αυξήθηκαν κατά 2,5%, με βάση τον μέσο πληθωρισμό του 2025. Πρόκειται για την τέταρτη συνεχόμενη αύξηση από το 2023.
Συνολικά, μέσα σε τέσσερα χρόνια οι εισφορές έχουν αυξηθεί κατά περίπου 18,26%, επηρεάζοντας περίπου 1,4 εκατομμύρια ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες.
Για πολλούς από αυτούς, η καθημερινότητα περιλαμβάνει την ταυτόχρονη πληρωμή:
-
ασφαλιστικών εισφορών
-
φορολογικών υποχρεώσεων
-
δόσεων από παλαιότερες ρυθμίσεις
Η συσσώρευση αυτών των υποχρεώσεων αυξάνει τον κίνδυνο δημιουργίας νέων οφειλών.
Ο φαύλος κύκλος των χαμένων ρυθμίσεων
Τα τελευταία χρόνια έχουν χαθεί περισσότερες από 1,2 εκατομμύρια ρυθμίσεις, οι οποίες αντιστοιχούσαν σε οφειλές άνω των 21 δισ. ευρώ.
Όταν μια ρύθμιση παύει να ισχύει, το σύνολο του χρέους επανέρχεται άμεσα μαζί με τις προσαυξήσεις. Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος που κάνει την αποπληρωμή ολοένα και πιο δύσκολη.
Οι περισσότερες οφειλές είναι μικρές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κατανομή των χρεών.
-
87,31% των οφειλετών χρωστούν έως 30.000 ευρώ
-
περίπου 7 στους 10 έχουν οφειλές έως 15.000 ευρώ
Αυτό δείχνει ότι το πρόβλημα αφορά κυρίως μικρές επιχειρήσεις και επαγγελματίες που έχουν συσσωρεύσει σχετικά μικρά ποσά, αλλά δυσκολεύονται να τα εξοφλήσουν.
Το 41% του χρέους είναι προσαυξήσεις
Από το σύνολο των 50,68 δισ. ευρώ:
-
29,84 δισ. ευρώ είναι βασική οφειλή
-
20,84 δισ. ευρώ είναι πρόσθετα τέλη και προσαυξήσεις
Με άλλα λόγια, περίπου το 41% του συνολικού χρέους προέρχεται από επιβαρύνσεις.
Ο μηχανισμός αυτός λειτουργεί με ετήσιο επιτόκιο περίπου 8,5%, με αποτέλεσμα ακόμη και παλαιές οφειλές να αυξάνονται συνεχώς.
Χρέη δισεκατομμυρίων θεωρούνται δύσκολο να εισπραχθούν
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ποσό που ξεπερνά τα 10 δισ. ευρώ θεωρείται χαμηλής ή ακόμη και μηδενικής εισπραξιμότητας.
Αυτό σημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος των οφειλών πιθανόν να μην μπορέσει ποτέ να ανακτηθεί πλήρως, γεγονός που αυξάνει την ανάγκη για ένα νέο και πιο αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης.
Αυστηρά κριτήρια για τις ιδιωτικές εταιρείες
Οι εταιρείες που θα συμμετάσχουν στον διαγωνισμό θα πρέπει να διαθέτουν υψηλό επίπεδο εμπειρίας και τεχνογνωσίας.
Δεν πρόκειται για εισπρακτικές εταιρείες ή δικηγορικά γραφεία που θα ασκούν πίεση στους οφειλέτες. Αντίθετα, θα λειτουργούν ως εξειδικευμένοι σύμβουλοι με αντικείμενο:
-
τη διαχείριση χαρτοφυλακίων οφειλών
-
την αξιολόγηση κινδύνου
-
τον σχεδιασμό αποτελεσματικών εργαλείων είσπραξης
Η διαδικασία θα βρίσκεται υπό στενή εποπτεία του ΕΦΚΑ και του υπουργείου Εργασίας, με συγκεκριμένους δείκτες απόδοσης και αυστηρούς μηχανισμούς ελέγχου.
