Νέα δεδομένα για τα χρέη στον ΕΦΚΑ – Οι «κρυφές» προϋποθέσεις που αφήνουν εκτός πολλούς ασφαλισμένους
Με μεγάλες προσδοκίες αναμένουν χιλιάδες επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι την ενεργοποίηση της νέας ρύθμισης των 72 δόσεων για οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία. Ωστόσο, πίσω από την ευκαιρία για αποπληρωμή χρεών σε βάθος χρόνου, κρύβονται αυστηροί όροι που αποκλείουν σημαντικό αριθμό οφειλετών από τη διαδικασία.
Η νέα ρύθμιση αφορά ασφαλιστικές οφειλές που δημιουργήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή μέσα στις επόμενες εβδομάδες, με τις ηλεκτρονικές αιτήσεις να ανοίγουν πιθανότατα από τα τέλη Ιουνίου ή τις αρχές Ιουλίου.
Ωστόσο, η πρόσβαση στις 72 δόσεις δεν είναι δεδομένη για όλους.
Η κρίσιμη ημερομηνία που «κόβει» χιλιάδες ασφαλισμένους
Το μεγαλύτερο εμπόδιο αφορά όσους είχαν ήδη προχωρήσει σε τακτοποίηση των παλαιών οφειλών τους μέσω της πάγιας ρύθμισης των 24 δόσεων πριν από τις 21 Απριλίου 2026.
Η συγκεκριμένη ημερομηνία αποτελεί σημείο αναφοράς για το νέο πλαίσιο, καθώς από εκεί και μετά ανακοινώθηκε η έκτακτη ρύθμιση των 72 δόσεων.
Με βάση τους όρους που έχουν γνωστοποιηθεί, οι οφειλές που θα ενταχθούν στη νέα ρύθμιση θα πρέπει να ήταν αρρύθμιστες μέχρι την ημερομηνία αυτή. Αυτό σημαίνει ότι όσοι έσπευσαν να είναι συνεπείς και να ενταχθούν στην πάγια διαδικασία εξόφλησης, δεν μπορούν πλέον να μεταφέρουν τα ίδια χρέη στη νέα, πιο ευνοϊκή ρύθμιση.
Στην πράξη δημιουργούνται δύο κατηγορίες οφειλετών:
- Εκείνοι που διατήρησαν τα χρέη τους αρρύθμιστα και αποκτούν πρόσβαση στις 72 δόσεις.
- Εκείνοι που είχαν ήδη ρυθμίσει τις οφειλές τους και παραμένουν δεσμευμένοι στις 24 δόσεις.
Δεν αρκεί μόνο το παλιό χρέος
Ακόμη ένας σημαντικός περιορισμός αφορά τους ασφαλισμένους που έχουν δημιουργήσει νέα ληξιπρόθεσμα χρέη μετά την 1η Ιανουαρίου 2024.
Για να ενεργοποιηθεί η ρύθμιση των 72 δόσεων, οι νεότερες οφειλές δεν πρέπει να παραμένουν αρρύθμιστες. Θα πρέπει υποχρεωτικά να ενταχθούν στην πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων.
Έτσι, πολλοί επαγγελματίες θα βρεθούν να εξυπηρετούν ταυτόχρονα δύο διαφορετικές ρυθμίσεις, κάτι που αυξάνει σημαντικά τη μηνιαία οικονομική επιβάρυνση.
Διπλές δόσεις και αυξημένο οικονομικό βάρος
Το νέο μοντέλο αποπληρωμής προβλέπει ότι ένας οφειλέτης μπορεί να χρειαστεί να καταβάλλει κάθε μήνα:
- Τη δόση της ρύθμισης των 72 δόσεων για τα παλιά χρέη.
- Τη δόση της πάγιας ρύθμισης των 24 δόσεων για τα νεότερα χρέη.
- Τις τρέχουσες ασφαλιστικές εισφορές.
Αυτό δημιουργεί ένα ιδιαίτερα απαιτητικό πλαίσιο, ειδικά για μικρές επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους που ήδη αντιμετωπίζουν προβλήματα ρευστότητας.
Τα ποσά που θα πληρώνουν οι οφειλέτες
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ασφαλισμένος με παλαιό χρέος 50.000 ευρώ και νεότερη οφειλή 25.000 ευρώ.
Στην περίπτωση αυτή:
- Η μηνιαία δόση για τις 72 δόσεις ανέρχεται περίπου στα 817 ευρώ.
- Η δόση της 24μηνης ρύθμισης φτάνει τα 1.102 ευρώ.
Το συνολικό ποσό που θα πρέπει να πληρώνεται κάθε μήνα αγγίζει τα 1.919 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται οι τρέχουσες εισφορές.
Σε άλλη περίπτωση, ασφαλισμένος με παλιές οφειλές 33.000 ευρώ και νεότερα χρέη 7.200 ευρώ θα χρειάζεται περίπου 856 ευρώ μηνιαίως για να παραμείνει συνεπής και στις δύο ρυθμίσεις.
Αντίστοιχα, για παλαιό χρέος 25.000 ευρώ και νεότερη οφειλή 5.400 ευρώ, η συνολική μηνιαία επιβάρυνση ξεπερνά τα 640 ευρώ.
Πότε χάνεται η ρύθμιση
Οι όροι παραμονής στη ρύθμιση θεωρούνται ιδιαίτερα αυστηροί.
Η απώλεια δύο δόσεων αρκεί για να χαθεί το δικαίωμα συνέχισης της ρύθμισης. Επιπλέον, η δημιουργία νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών μπορεί να οδηγήσει επίσης σε απένταξη.
Για τον λόγο αυτό, οι ασφαλισμένοι θα πρέπει να παραμένουν απολύτως συνεπείς τόσο στις δόσεις των ρυθμίσεων όσο και στις τρέχουσες ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το επιτόκιο της ρύθμισης διαμορφώνεται στο 5,5%, ενώ δεν προβλέπεται καμία διαγραφή προσαυξήσεων ούτε επιπλέον όφελος για όσους επιλέξουν πρόωρη εξόφληση.
Πόσοι οφειλέτες επηρεάζονται
Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος:
- Περισσότεροι από 1,44 εκατομμύρια οφειλέτες έχουν χρέη έως 15.000 ευρώ.
- Πάνω από 363.000 οφειλέτες χρωστούν από 15.000 έως 30.000 ευρώ.
- Περίπου 280.000 ασφαλισμένοι βρίσκονται ήδη σε ενεργή ρύθμιση 24 δόσεων και εκτιμάται ότι δεν θα μπορούν να μεταφέρουν τα ίδια χρέη στο νέο σχήμα των 72 δόσεων.
Μέχρι πότε θα γίνονται οι αιτήσεις
Η υποβολή των αιτήσεων θα πραγματοποιείται ηλεκτρονικά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 μέσω του ΚΕΑΟ για τις βεβαιωμένες ασφαλιστικές οφειλές που υπάγονται στην αρμοδιότητά του.
Για ειδικές κατηγορίες χρεών, όπως εκείνες που προέρχονται από το πρώην ΝΑΤ ή άλλους ασφαλιστικούς φορείς, οι αιτήσεις θα κατατίθενται στις αρμόδιες υπηρεσίες που έχουν την ευθύνη είσπραξης.
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στην τελική μορφή της πλατφόρμας και στις επίσημες εγκυκλίους εφαρμογής, καθώς χιλιάδες ασφαλισμένοι περιμένουν να διαπιστώσουν αν τελικά θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν τη νέα ευκαιρία ρύθμισης ή αν θα βρεθούν εκτός λόγω των αυστηρών προϋποθέσεων.
