Σε μια νέα φάση φαίνεται να περνούν οι πολιτικές διεργασίες γύρω από τον Αντώνη Σαμαρά, με πληροφορίες να κάνουν λόγο για επαφές σε πολλές εκλογικές περιφέρειες και αναζήτηση προσώπων που θα μπορούσαν να στελεχώσουν ένα νέο πολιτικό εγχείρημα. Από την Πελοπόννησο και τη Θεσσαλία έως τη Βόρεια Ελλάδα, την Κρήτη και τα νησιά, η συζήτηση για ενδεχόμενα ψηφοδέλτια αποκτά πανελλαδικές διαστάσεις. Το μεγάλο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: Θα προχωρήσει τελικά ο πρώην πρωθυπουργός στην ίδρυση κόμματος και πόσο θα μπορούσε να επηρεάσει τη Νέα Δημοκρατία και τον Κυριάκο Μητσοτάκη;
Το πολιτικό εγχείρημα που βρίσκεται ακόμη στα σκαριά
Ο Αντώνης Σαμαράς εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες αβεβαιότητας στους σχεδιασμούς της Νέας Δημοκρατίας ενόψει των επόμενων εθνικών εκλογών.
Παρότι δεν έχει ανακοινώσει επισήμως τη δημιουργία νέου κόμματος ούτε έχει παρουσιάσει οργανωτική δομή και πολιτικό πρόγραμμα, οι πληροφορίες για επαφές με πρώην υπουργούς, πρώην βουλευτές και στελέχη της παραδοσιακής Κεντροδεξιάς πληθαίνουν.
Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται πλέον στον στενό κύκλο συνεργατών του Μεσσήνιου πρώην πρωθυπουργού.
Σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, οι συζητήσεις επεκτείνονται σε πολλές περιοχές της χώρας, με στόχο τη διερεύνηση της δυνατότητας συγκρότησης ψηφοδελτίων.
Πρέπει, πάντως, να γίνει μια ουσιαστική διάκριση: η αναφορά ενός ονόματος σε πολιτικές συζητήσεις δεν σημαίνει ότι το συγκεκριμένο πρόσωπο έχει αποδεχθεί πρόταση υποψηφιότητας ή ότι συμμετέχει ήδη σε νέο κόμμα.
Η τελική εικόνα θα διαμορφωθεί μόνο εφόσον υπάρξουν επίσημες ανακοινώσεις.
Πρώην υπουργοί και στελέχη της ΝΔ στο επίκεντρο των πληροφοριών
Στον κύκλο των προσώπων που εμφανίζονται στα σχετικά σενάρια περιλαμβάνονται πρώην υπουργοί και πολιτικά στελέχη με διαδρομή στη Νέα Δημοκρατία.
Μεταξύ αυτών αναφέρονται ο Κώστας Τζαβάρας, ο Μάριος Σαλμάς και ο Κώστας Μαρκόπουλος.
Παράλληλα, γίνεται λόγος για τους Άκη Γεροντόπουλο, Χρήστο Ζώη, Αργύρη Ντινόπουλο, Παναγιώτη Παναγιωτόπουλο, Μανώλη Αγγελάκα, Θ. Φορτσάκη και Αντώνη Μπέζα.
Στα δημοσιεύματα περιλαμβάνονται επίσης τα ονόματα των Θ. Σκορδά, Ζωής Ρούσσου και Ιωάννας Γκελεστάθη.
Η παρουσία πρώην κυβερνητικών και κοινοβουλευτικών στελεχών στη σχετική ονοματολογία έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία.
Ένα ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά θα επιδίωκε, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, να εμφανιστεί όχι ως ένας εντελώς νέος πολιτικός σχηματισμός χωρίς ιστορικές αναφορές, αλλά ως εναλλακτική έκφραση ενός τμήματος της παραδοσιακής Κεντροδεξιάς.
Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει ταυτόχρονα πλεονέκτημα και περιορισμό.
Από τη μία πλευρά, πρόσωπα με προηγούμενη πολιτική εμπειρία διαθέτουν αναγνωρισιμότητα και τοπικές επαφές.
Από την άλλη, ένα σχήμα με έντονη παρουσία παλαιών στελεχών θα έπρεπε να πείσει ότι διαθέτει μια πραγματικά νέα πολιτική πρόταση και δεν αποτελεί απλώς ανασύνθεση προηγούμενων εσωκομματικών συσχετισμών.
Πελοπόννησος: Η περιοχή με ιδιαίτερη πολιτική σημασία
Η Πελοπόννησος εμφανίζεται να κατέχει κεντρική θέση στους σχεδιασμούς που αποδίδονται στον Αντώνη Σαμαρά.
Η Μεσσηνία αποτελεί την ιδιαίτερη πολιτική του πατρίδα, ενώ οι προσωπικές και πολιτικές του αναφορές στην ευρύτερη περιοχή είναι γνωστές.
Στα ονόματα που συζητούνται περιλαμβάνονται ο Δημήτρης Σχοινοχωρίτης, ο Γιώργος Μαγκλάρας και ο Απόστολος Καλογιάννης.
Για τη Λακωνία αναφέρεται η Φεβρωνία Πατριανάκου, ενώ στην Αρκαδία εμφανίζεται το ενδεχόμενο συμμετοχής του Πέτρου Τατούλη ή της κόρης του, Εύης Τατούλη.
Η πολιτική σημασία της Πελοποννήσου δεν περιορίζεται στην προσωπική επιρροή του πρώην πρωθυπουργού.
Εάν προχωρήσει το εγχείρημα, η δυνατότητα συγκρότησης αξιόμαχων ψηφοδελτίων στην περιοχή θα αποτελέσει ένα πρώτο τεστ για το εάν η προσωπική του απήχηση μπορεί να μετατραπεί σε οργανωμένη εκλογική δύναμη.
Αχαΐα, Ηλεία και Αιτωλοακαρνανία
Στη Δυτική Ελλάδα καταγράφεται επίσης εκτεταμένη ονοματολογία.
Στην Αχαΐα αναφέρονται ο Αντώνης Κουνάβης, ο πρώην βουλευτής Άγγελος Τσιγκρής, ο γιατρός Νίκος Οικονομόπουλος, η Βίκυ Νταβλούρου και η Γεωργία Ντάτσικα.
Στα ίδια σενάρια περιλαμβάνεται και ενδεχόμενη συμμετοχή του γιου του Νίκου Νικολόπουλου.
Στην Ηλεία, ο Κώστας Τζαβάρας εμφανίζεται ως πιθανή επιλογή για το ψηφοδέλτιο Επικρατείας, ενώ αναφέρονται ακόμη ο Οδυσσέας Ζώρας και η Χριστίνα Λευκαδίτη Καραγιάννη.
Για την Αιτωλοακαρνανία συζητούνται τα ονόματα του Νίκου Καζαντζή και του Κώστα Πλούμη.
Οι πληροφορίες αυτές, εφόσον επιβεβαιωθούν, θα υποδήλωναν προσπάθεια δημιουργίας οργανωτικού δικτύου σε περιφέρειες όπου η προσωπική αναγνωρισιμότητα των υποψηφίων μπορεί να επηρεάσει την εκλογική κινητοποίηση.
Κινητικότητα και στη Βόρεια Ελλάδα
Ιδιαίτερη έκταση αποκτούν οι πληροφορίες για τη Μακεδονία και γενικότερα τη Βόρεια Ελλάδα.
Στη σχετική ονοματολογία εμφανίζονται η Βούλα Πατουλίδου, οι Νίκος Καραγιαννακίδης, Βενιαμίν Καρακωστάνογλου, Δημήτρης Πανοζάχος, Κώστας Ανεστίδης, Νίκος Αναστασιάδης, Κώστας Ζιώγας, Μενέλαος Βλάχβεης και Δημήτρης Χριστογιάννης.
Αναφέρονται επίσης οι Αριάνδη Νούκα, Δήμητρα Μπιδέλη και άλλα τοπικά πρόσωπα.
Για την Κοζάνη γίνεται λόγος για τη Χρυσούλα Μαρκούση, για τα Γρεβενά τον Δημήτρη Τσακνάκη και για τη Φλώρινα τους Βασίλη Τσέπα και Παντελή Αργυριάδη.
Παραμένει, σύμφωνα με τα ίδια σενάρια, ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής του Ζήση Τζηκαλάγια ή του γιου του, Άγι.
Η Βόρεια Ελλάδα θα μπορούσε να αποτελέσει κρίσιμο πεδίο για ένα νέο κόμμα με αναφορές στην παραδοσιακή Δεξιά, ιδιαίτερα εάν επιχειρήσει να διαφοροποιηθεί από τη ΝΔ σε ζητήματα εθνικής πολιτικής, ταυτότητας και σχέσης με την εκλογική της βάση.
Ωστόσο, το εάν αυτή η πολιτική στόχευση θα μετατραπεί σε εκλογική επιρροή δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο.
Θεσσαλία, Ήπειρος, Εύβοια και Κρήτη
Στη Θεσσαλία, όπου τα προβλήματα του αγροτικού κόσμου και οι συνέπειες των μεγάλων φυσικών καταστροφών εξακολουθούν να επηρεάζουν τον δημόσιο διάλογο, αναφέρονται μεταξύ άλλων οι Κώστας Μαραβέγιας, Σωτήρης Κουλοκτσής, Γιώργος Αδαμούλης, Ορέστης Ψαχούλας, Αλέξανδρος Πολυμερόπουλος, Βαλάντης Τσιούτσιας, Σταύρος Λιάσκος και Μένη Πράντζου.
Στην Ήπειρο, οι πληροφορίες κάνουν λόγο για τον Παναγιώτη Κολόκα και τον Γιάννη Καραμπίνα στα Ιωάννινα, καθώς και για τον Στέργιο Γιαννάκη στην Πρέβεζα.
Στην Εύβοια αναφέρονται ο Κώστας Μαρκόπουλος και ο Γιάννης Κατσιαμάκας.
Για τη Βοιωτία εμφανίζεται ως πιθανός υποψήφιος ο δημοσιογράφος Λουκάς Κατσώνης, ενώ στη Φθιώτιδα συζητούνται η Αλίκη Λιάσκα και ο Νίκος Σταυρογιάννης.
Στην Κρήτη αναφέρεται ο Γρηγόρης Πασπάτης για το Ηράκλειο, ενώ στη Σάμο ακούγεται το όνομα του Στρατή Καπώλη.
Οι αναφορές σε τόσες διαφορετικές περιφέρειες αποτυπώνουν την έκταση των σεναρίων για πανελλαδική συγκρότηση, όχι όμως την ύπαρξη οριστικοποιημένων ψηφοδελτίων.
Το πραγματικό πολιτικό στοίχημα: Οι απογοητευμένοι ψηφοφόροι της ΝΔ
Το σημαντικότερο ζήτημα για ένα ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά δεν είναι μόνο ποιοι θα εμφανιστούν στα ψηφοδέλτια.
Είναι ποιο εκλογικό ακροατήριο θα επιχειρήσει να εκφράσει.
Η βασική πολιτική εκτίμηση είναι ότι ο πρώην πρωθυπουργός θα μπορούσε να απευθυνθεί σε πολίτες που επί χρόνια ψήφιζαν τη Νέα Δημοκρατία, αλλά σήμερα αισθάνονται ότι η κυβερνητική πολιτική έχει απομακρυνθεί από τις ιδεολογικές αναφορές τους.
Σε αυτό το κοινό ενδέχεται να περιλαμβάνονται παραδοσιακοί συντηρητικοί ψηφοφόροι, πρώην κομματικά στελέχη και πολίτες που έχουν επιλέξει την αποχή ή άλλα κόμματα.
Δεν είναι, όμως, ακριβές ότι ένας νέος σχηματισμός θα μπορούσε να αφαιρέσει ψήφους αποκλειστικά από τη ΝΔ.
Η εκλογική του επιρροή θα μπορούσε να επηρεάσει και άλλα κόμματα της δεξιάς πλευράς του πολιτικού χάρτη, αλλά και την κατηγορία των αναποφάσιστων ή όσων απείχαν στις προηγούμενες εκλογές.
Η τελική κατανομή θα εξαρτηθεί από το πρόγραμμα, τα πρόσωπα, την προεκλογική συγκυρία και τη δυναμική των ανταγωνιστικών κομμάτων.
Γιατί το 6%-7% θα μπορούσε να προκαλέσει πρόβλημα στον Μητσοτάκη
Στα πολιτικά σενάρια που κυκλοφορούν αποδίδεται σε ένα ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά εκλογική δυνατότητα της τάξης του 6%-7%.
Πρόκειται, ωστόσο, για εκτίμηση και όχι για επιβεβαιωμένο αποτέλεσμα συγκεκριμένης δημοσκόπησης που παρουσιάζεται με πλήρη μεθοδολογικά στοιχεία.
Ακόμη κι έτσι, ένα τέτοιο υποθετικό ποσοστό θα μπορούσε να έχει σημαντικές συνέπειες.
Το όριο εισόδου στη Βουλή είναι 3%.
Επομένως, ένα κόμμα που θα συγκέντρωνε 6% ή 7% θα αποκτούσε κοινοβουλευτική εκπροσώπηση και θα συμμετείχε στην κατανομή των εδρών.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι από πού θα προέρχονταν οι ψήφοι του.
Εάν μεγάλο μέρος τους αφαιρούνταν από τη Νέα Δημοκρατία, η κυβερνητική παράταξη θα μπορούσε να αντιμετωπίσει μεγαλύτερη δυσκολία στην προσπάθεια εξασφάλισης αυτοδυναμίας.
Επιπλέον, η είσοδος ενός ακόμη κόμματος στη Βουλή θα επηρέαζε το συνολικό ποσοστό των ψήφων που μένουν εκτός κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης και, συνεπώς, την τελική κατανομή των εδρών.
Αυτό σημαίνει ότι η εκλογική επίδραση δεν μπορεί να υπολογιστεί με μια απλή αφαίρεση ποσοστών.
Το όριο του 25% και η δύσκολη αριθμητική της αυτοδυναμίας
Για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, το ενδεχόμενο δημιουργίας νέου κόμματος στον χώρο της Κεντροδεξιάς θα μπορούσε να περιπλέξει τους εκλογικούς σχεδιασμούς.
Ιδιαίτερα εάν η Νέα Δημοκρατία κινηθεί κοντά στο 25%, η δυνατότητα σχηματισμού αυτοδύναμης κυβέρνησης θα είναι εξαιρετικά περιορισμένη.
Με το ισχύον σύστημα ενισχυμένης αναλογικής, το πρώτο κόμμα αποκτά εκλογικό μπόνους εφόσον συγκεντρώσει τουλάχιστον 25%.
Στο συγκεκριμένο ποσοστό το μπόνους είναι 20 έδρες και αυξάνεται σταδιακά για υψηλότερα ποσοστά, μέχρι το προβλεπόμενο ανώτατο όριο.
Ωστόσο, το μπόνους δεν αρκεί από μόνο του για την εξασφάλιση 151 εδρών.
Η τελική κοινοβουλευτική δύναμη εξαρτάται και από τα ποσοστά των υπόλοιπων κομμάτων.
Επομένως, ένα ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά που θα ξεπερνούσε το 3% θα μπορούσε να καταστήσει δυσκολότερη την εκλογική εξίσωση για τη Νέα Δημοκρατία, χωρίς αυτό να προδικάζει το τελικό αποτέλεσμα.
Κεφαλονιά: Τι θα μπορούσε να αλλάξει στη μονοεδρική
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το ενδεχόμενο δημιουργίας κόμματος Σαμαρά και για την Κεφαλονιά.
Η εκλογική περιφέρεια Κεφαλονιάς είναι μονοεδρική, γεγονός που σημαίνει ότι οι μετακινήσεις ψηφοφόρων μπορούν να αποκτήσουν ιδιαίτερη σημασία για την ανάδειξη του πρώτου κόμματος στην περιφέρεια.
Στις εκλογές του 2023 η Νέα Δημοκρατία κατέκτησε την έδρα με τον Παναγή Καππάτο.
Εάν στις επόμενες εκλογές εμφανιστεί ένας νέος σχηματισμός με απήχηση σε παραδοσιακούς ψηφοφόρους της ΝΔ, θα μπορούσε να επηρεάσει τον τοπικό συσχετισμό δυνάμεων.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι υπάρχει ήδη επιβεβαιωμένη οργανωτική παρουσία ή συγκεκριμένος υποψήφιος του Αντώνη Σαμαρά στην Κεφαλονιά.
Στην ονοματολογία που έχει δημοσιοποιηθεί δεν περιλαμβάνεται συγκεκριμένο πρόσωπο για τη μονοεδρική.
Το εάν θα υπάρξει τοπικό ψηφοδέλτιο, ποιοι θα το στελεχώσουν και ποια εκλογική δυναμική θα εμφανίσει παραμένουν ανοιχτά ερωτήματα.
Για την Κεφαλονιά, πάντως, η πιθανή είσοδος ενός ακόμη κόμματος στην εκλογική μάχη θα μπορούσε να αποτελέσει έναν πρόσθετο παράγοντα στη διεκδίκηση της μοναδικής βουλευτικής έδρας.
Το μεγάλο ερώτημα: Θα κάνει τελικά κόμμα;
Παρά την εκτεταμένη ονοματολογία, εξακολουθεί να απουσιάζει η καθοριστική εξέλιξη: η επίσημη ανακοίνωση από τον ίδιο τον Αντώνη Σαμαρά.
Χωρίς αυτήν, δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ούτε το χρονοδιάγραμμα ούτε η τελική μορφή του εγχειρήματος.
Ακόμη και εάν πραγματοποιούνται επαφές σε ολόκληρη τη χώρα, η μετάβαση από τις πολιτικές συζητήσεις στη συγκρότηση ενός κόμματος απαιτεί οργανωτική δομή, πολιτικό πρόγραμμα, υποψηφίους και σαφή στρατηγική.
Επιπλέον, ένα νέο κόμμα θα πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να διατηρήσει την απήχησή του μέχρι την κάλπη.
Η αναγνωρισιμότητα του επικεφαλής και η δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση δεν μετατρέπονται αυτομάτως σε σταθερή εκλογική υποστήριξη.
Η επόμενη ημέρα για τη Νέα Δημοκρατία
Η συζήτηση για το πολιτικό μέλλον του Αντώνη Σαμαρά αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή συνδέεται με την προσπάθεια της Νέας Δημοκρατίας να διατηρήσει την εκλογική της συνοχή.
Εάν ο πρώην πρωθυπουργός αποφασίσει να δημιουργήσει κόμμα, η κυβέρνηση θα βρεθεί αντιμέτωπη με έναν ανταγωνιστή που διαθέτει μακρά πολιτική διαδρομή και αναγνωρισιμότητα στον ίδιο ευρύτερο ιδεολογικό χώρο.
Εάν, αντίθετα, επιλέξει να μην προχωρήσει, οι σημερινές διεργασίες ενδέχεται να επηρεάσουν το πολιτικό κλίμα χωρίς να αποκτήσουν αυτοτελή εκλογική έκφραση.
Σε κάθε περίπτωση, το πραγματικό μέγεθος της επιρροής του θα αποτυπωθεί μόνο όταν ξεκαθαρίσουν οι προθέσεις του και υπάρξουν αξιόπιστες μετρήσεις με συγκεκριμένο πολιτικό σχήμα.
Για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, το πρόβλημα δεν είναι απλώς εάν ο Αντώνης Σαμαράς θα ανακοινώσει ένα νέο κόμμα. Είναι εάν μια τέτοια κίνηση θα μπορέσει να μετατρέψει τη δυσαρέσκεια ενός τμήματος της παραδοσιακής εκλογικής βάσης της ΝΔ σε οργανωμένη ψήφο. Και αυτό είναι ένα ερώτημα που μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο τα ποσοστά, αλλά και τους μετεκλογικούς συσχετισμούς.
