Το περιστατικό με το 6χρονο κορίτσι στην κεντρική πλατεία Αργοστολίου είναι σοβαρό. Ένα παιδί τραυματίστηκε από εκτεθειμένο μεταλλικό στοιχείο σε φθαρμένο παγκάκι και, εφόσον τα γεγονότα έχουν συμβεί όπως περιγράφονται στο δημοσίευμα, το πρώτο και αυτονόητο είναι ότι ο Δήμος οφείλει να ελέγξει άμεσα όχι μόνο το συγκεκριμένο σημείο αλλά το σύνολο του αντίστοιχου αστικού εξοπλισμού.
Από αυτό το σημείο όμως μέχρι την εικόνα μιας πόλης όπου η πλατεία έχει μετατραπεί σε «ρώσικη ρουλέτα», όπου υπάρχουν «θανάσιμοι κίνδυνοι», «αμέτρητες σκουριασμένες πρόκες» και μια Δημοτική Αρχή που παρακολουθεί αδιάφορη από τις «άνετες, μαύρες καρέκλες» της, υπάρχει μεγάλη απόσταση.
Και ακριβώς εκεί αρχίζει το πρόβλημα του συγκεκριμένου δημοσιεύματος.
Το ατύχημα είναι γεγονός – τα υπόλοιπα χρειάζονται τεκμηρίωση
Ένα σοβαρό περιστατικό δεν χρειάζεται δημοσιογραφική υπερβολή για να αποκτήσει σημασία.
Αν ένα παιδί τραυματίστηκε επειδή έλειπε ξύλινο τμήμα από παγκάκι και είχε μείνει εκτεθειμένη πρόκα, αυτό από μόνο του αρκεί για να απαιτηθεί άμεση παρέμβαση.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι πολύ συγκεκριμένο:
Για πόσο διάστημα βρισκόταν το παγκάκι σε αυτή την κατάσταση και είχε ενημερωθεί προηγουμένως ο Δήμος;
Αυτό είναι το στοιχείο που θα μπορούσε πραγματικά να μετατρέψει μια αστοχία συντήρησης σε τεκμηριωμένη καταγγελία αδιαφορίας.
Το δημοσίευμα, όμως, δεν μας το λέει.
Δεν αναφέρει εάν είχε προηγηθεί καταγγελία. Δεν αναφέρει εάν υπήρχε σχετικό αίτημα στην υπηρεσία. Δεν αναφέρει πότε προκλήθηκε η φθορά. Δεν γνωρίζουμε εάν το ξύλο έλειπε επί μήνες, εβδομάδες ή πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα.
Κι όμως το συμπέρασμα έχει ήδη εκδοθεί: «επικίνδυνη αδιαφορία».
Από μια φθορά στην «πλήρη εγκατάλειψη» ολόκληρης της πλατείας
Ακόμη πιο προβληματική είναι η γενίκευση.
Το γεγονός ότι υπάρχουν φθαρμένα παγκάκια σε συγκεκριμένα σημεία δεν αποδεικνύει αυτομάτως ότι ολόκληρη η κεντρική πλατεία βρίσκεται σε «πλήρη εγκατάλειψη».
Για να υποστηριχθεί ένας τέτοιος χαρακτηρισμός θα έπρεπε να εξεταστεί συνολικά η κατάσταση του χώρου: καθαριότητα, φωτισμός, πράσινο, πλακόστρωση, παγκάκια, λοιπός αστικός εξοπλισμός, παρεμβάσεις συντήρησης και προηγούμενες εργασίες.
Αντί γι’ αυτό, μια υπαρκτή και σοβαρή φθορά μετατρέπεται σε συνολική πολιτική ετυμηγορία για τη διαχείριση της πόλης.
Και εδώ βρίσκεται μια σημαντική διαφορά:
Άλλο «υπάρχει ένα επικίνδυνο πρόβλημα που πρέπει να διορθωθεί αμέσως» και άλλο «ο δημόσιος χώρος έχει αφεθεί χωρίς την παραμικρή φροντίδα».
Το πρώτο μπορεί να αποδειχθεί από τις φωτογραφίες.
Το δεύτερο απαιτεί πολύ περισσότερα στοιχεία.
Αύγουστος στο Αργοστόλι: μια πόλη που δέχεται τεράστια πίεση
Υπάρχει και μία παράμετρος που δεν μπορεί να αγνοείται.
Βρισκόμαστε στην κορύφωση της τουριστικής περιόδου. Το Αργοστόλι αυτές τις εβδομάδες δέχεται καθημερινά πολύ μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων και πολύ μεγαλύτερη χρήση των δημόσιων χώρων του.
Η πλατεία, το Λιθόστρωτο, η παραλιακή και συνολικά το κέντρο χρησιμοποιούνται εντατικά από κατοίκους και χιλιάδες επισκέπτες.
Αυτό δεν απαλλάσσει τον Δήμο από την ευθύνη συντήρησης. Το αντίθετο: επιβάλλει συχνότερους ελέγχους.
Ταυτόχρονα όμως σημαίνει ότι οι φθορές μπορούν να εμφανίζονται ταχύτερα και ότι η πραγματική αξιολόγηση μιας δημοτικής υπηρεσίας πρέπει να γίνεται με στοιχεία: πότε δημιουργήθηκε η ζημιά, πότε έγινε αντιληπτή και πόσο γρήγορα αντιμετωπίστηκε.
Αυτό είναι πολύ πιο ουσιαστικό από το «100 μέτρα από τις μαύρες καρέκλες του Δημαρχείου».
Οι «μαύρες καρέκλες» δεν προσθέτουν κανένα πραγματικό στοιχείο
Η αναφορά στις «άνετες, μαύρες καρέκλες του Δημαρχιακού Μεγάρου» είναι χαρακτηριστική του ύφους.
Τι ακριβώς αποδεικνύει;
Τίποτε.
Ούτε την κατάσταση του παγκακιού εξηγεί ούτε αποδεικνύει ποιος γνώριζε τη φθορά ούτε πότε δημιουργήθηκε.
Αποτελεί απλώς έναν επικοινωνιακό τρόπο να δημιουργηθεί αντίθεση μεταξύ των «βολεμένων» αιρετών και των πολιτών που αντιμετωπίζουν τα προβλήματα.
Η κριτική προς μια Δημοτική Αρχή είναι απολύτως θεμιτή. Αλλά γίνεται ισχυρότερη όταν στηρίζεται σε γεγονότα και όχι όταν φορτώνεται με χαρακτηρισμούς.
Και κάτι ακόμη: ποιος προκαλεί τις φθορές;
Υπάρχει επίσης ένα ερώτημα που συνήθως απουσιάζει από τέτοιες συζητήσεις.
Πώς έφυγαν τα ξύλα από τα παγκάκια;
Πρόκειται για φυσιολογική φθορά; Για αστοχία κατασκευής; Για βανδαλισμό; Έχουν αφαιρεθεί; Έσπασαν από χρήση;
Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε χωρίς αυτοψία.
Αλλά ακριβώς επειδή δεν γνωρίζουμε, δεν μπορούμε να θεωρούμε δεδομένο ότι κάθε ζημιά στον δημόσιο χώρο δημιουργείται επειδή ο Δήμος «δεν αγαπά» ή «εγκαταλείπει» την πόλη.
Ο Δήμος έχει την ευθύνη να συντηρεί και να επισκευάζει τη δημοτική περιουσία.
Οι πολίτες όμως έχουμε εξίσου ευθύνη να τη σεβόμαστε.
Η προστασία του δημόσιου χώρου δεν μπορεί να παρουσιάζεται διαρκώς σαν σχέση όπου από τη μία υπάρχει ένας Δήμος που έχει όλες τις υποχρεώσεις και από την άλλη μια κοινωνία που δεν έχει καμία.
Εκεί που η κριτική είναι απολύτως δικαιολογημένη
Υπάρχει πάντως ένα σημείο στο οποίο το δημοσίευμα έχει δίκιο και δεν χρειάζεται καμία υπεράσπιση της Δημοτικής Αρχής.
Από τη στιγμή που εντοπίζεται εκτεθειμένη πρόκα σε παγκάκι της κεντρικής πλατείας —και πολύ περισσότερο μετά από τραυματισμό παιδιού— η παρέμβαση πρέπει να είναι άμεση.
Όχι αύριο. Όχι όταν προγραμματιστεί συνολική συντήρηση.
Άμεσα.
Και όχι μόνο στο συγκεκριμένο παγκάκι.
Χρειάζεται αυτοψία σε όλα τα αντίστοιχα παγκάκια της πλατείας, απομάκρυνση ή ασφάλιση κάθε επικίνδυνου μεταλλικού στοιχείου και αντικατάσταση των ξύλων όπου απαιτείται.
Αυτό είναι το πραγματικό θέμα.
Η καλύτερη απάντηση του Δήμου δεν είναι μια ανακοίνωση
Αντί λοιπόν να εγκλωβιστεί η συζήτηση στο αν το Αργοστόλι είναι μια «εγκαταλελειμμένη πόλη» ή αν οι άνθρωποι του Δήμου κάθονται στις «κλιματιζόμενες αίθουσες», υπάρχει μια πολύ απλούστερη δοκιμασία.
Να επισκευαστούν τα παγκάκια.
Και μάλιστα άμεσα.
Εάν ο Δήμος το κάνει, θα έχει απαντήσει με τον πιο ουσιαστικό τρόπο στην καταγγελία.
Εάν γνωρίζει το πρόβλημα και το αφήσει να παραμένει, τότε η κριτική όχι μόνο θα είναι δικαιολογημένη, αλλά πολύ δυσκολότερο να αντικρουστεί.
Το παιδί που τραυματίστηκε και η οικογένειά του αξίζουν πρώτα απ’ όλα να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα που προκάλεσε το ατύχημα.
Η σοβαρή κριτική δεν χρειάζεται κραυγές για να είναι σκληρή. Χρειάζεται στοιχεία, συγκεκριμένες ευθύνες και —κυρίως— λύσεις.
