Η ανακοίνωση ενός φθηνότερου σταθερού τιμολογίου από τη ΔΕΗ είναι θετική είδηση για τον καταναλωτή. Αυτό πρέπει να ειπωθεί καθαρά. Όσο χαμηλότερα πέφτει η τιμή της κιλοβατώρας και όσο περισσότερο πιέζεται ο ανταγωνισμός, τόσο καλύτερα για τα νοικοκυριά.
Από εκεί μέχρι όμως να παρουσιάζεται η εξέλιξη ως απόδειξη ότι η σημερινή ΔΕΗ αποτελεί «ασπίδα προστασίας για κάθε ελληνική οικογένεια», υπάρχει τεράστια απόσταση.
Γιατί η πραγματική αποτίμηση της ενεργειακής πολιτικής δεν μπορεί να αρχίζει από τη σημερινή τιμή των 11,5 λεπτών και να τελειώνει εκεί.
Υπάρχει και το χθες.
Υπάρχουν οι λογαριασμοί που πλήρωσαν οι πολίτες.
Υπάρχουν τα χρόνια της ενεργειακής κρίσης.
Υπάρχει η αλλαγή του ιδιοκτησιακού χαρακτήρα της ΔΕΗ.
Υπάρχουν τα υπερκέρδη της ενεργειακής αγοράς.
Υπάρχουν οι κρατικές επιδοτήσεις.
Και κυρίως υπάρχει μια βασική ερώτηση:
Αν η ΔΕΗ μπορεί σήμερα να λειτουργεί ως «ασπίδα», γιατί αυτή η ασπίδα δεν ήταν εξίσου αποτελεσματική όταν οι λογαριασμοί έκαιγαν πραγματικά;
Μια καλή τιμή δεν ξαναγράφει την ιστορία
Το πρώτο επικοινωνιακό τέχνασμα είναι απλό.
Παίρνεις μια ευνοϊκή σημερινή εξέλιξη και τη χρησιμοποιείς για να επανερμηνεύσεις ολόκληρη την προηγούμενη επταετία.
Η ΔΕΗ μειώνει ένα σταθερό τιμολόγιο;
Άρα η κυβερνητική πολιτική δικαιώθηκε.
Άρα η εξυγίανση πέτυχε.
Άρα η επιχείρηση προστατεύει τα νοικοκυριά.
Άρα όσα έγιναν από το 2019 μέχρι σήμερα οδηγούσαν περίπου νομοτελειακά σε αυτή τη στιγμή.
Όχι.
Η σημερινή τιμή αποδεικνύει πρωτίστως ότι η ΔΕΗ σήμερα προσφέρει ένα ανταγωνιστικό σταθερό πρόγραμμα. Τίποτε περισσότερο δεν αποδεικνύεται αυτομάτως από έναν τιμοκατάλογο.
Και προφανώς δεν διαγράφονται αναδρομικά όσα συνέβησαν στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
«Δημόσια επιχείρηση»; Εδώ αρχίζουν τα δύσκολα
Υπάρχει όμως και μια διατύπωση στην πρωθυπουργική παρέμβαση που αξίζει ιδιαίτερη προσοχή.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μιλά για μια «δημόσια επιχείρηση ηλεκτρισμού οικονομικά ισχυρή».
Μόνο που η σημερινή ΔΕΗ δεν είναι η ΔΕΗ του παρελθόντος ως προς τη μετοχική της σύνθεση.
Το Δημόσιο δεν κατέχει πλέον την απόλυτη πλειοψηφία των μετοχών της εταιρείας.
Και εδώ εμφανίζεται μια ενδιαφέρουσα πολιτική αντίφαση.
Όταν συζητάμε για τη λειτουργία της ΔΕΗ με όρους αγοράς, επενδύσεων, κερδοφορίας και διεθνούς επέκτασης, έχουμε μια εισηγμένη εταιρεία που λειτουργεί ανταγωνιστικά.
Όταν όμως έρχεται ένα φθηνότερο τιμολόγιο, ξαναγίνεται επικοινωνιακά «η δημόσια επιχείρηση που προστατεύει την ελληνική οικογένεια».
Δεν μπορείς να επιλέγεις κάθε φορά την ταυτότητα που βολεύει το αφήγημα.
Και ποιος πλήρωνε την «ασπίδα» όταν υπήρχαν οι επιδοτήσεις;
Υπάρχει ακόμη ένα κομμάτι της ιστορίας που δεν χωρά εύκολα στην πανηγυρική ανάρτηση.
Κατά την ενεργειακή κρίση οι κυβερνήσεις αναγκάστηκαν να διαθέσουν τεράστια ποσά για να περιορίσουν το κόστος των λογαριασμών.
Οι επιδοτήσεις όμως δεν είναι δωρεάν χρήματα.
Ένα μέρος των πόρων προερχόταν από μηχανισμούς ανάκτησης εσόδων της ενεργειακής αγοράς και ένα άλλο από δημόσιους πόρους.
Δηλαδή, τελικά, από το οικονομικό σύστημα στο οποίο συμμετέχει ο ίδιος ο πολίτης.
Γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή όταν η κυβέρνηση παρουσιάζει σήμερα την κατάσταση περίπου ως αποτέλεσμα μιας επιχείρησης που απλώς αποφάσισε να απορροφήσει τις διεθνείς αυξήσεις για χάρη των καταναλωτών.
Η πραγματικότητα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας είναι πολύ πιο σύνθετη.
Το «το 2019 ήταν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας» έχει γίνει πολιτικό πασπαρτού
Και φυσικά επιστρέφει το αγαπημένο κυβερνητικό σημείο αναφοράς:
2019.
Σχεδόν κάθε συζήτηση για τη ΔΕΗ καταλήγει στην κατάσταση στην οποία βρισκόταν η εταιρεία όταν ανέλαβε η Νέα Δημοκρατία.
Η οικονομική κατάσταση της ΔΕΗ τότε ήταν πράγματι εξαιρετικά δύσκολη και η ενίσχυση της οικονομικής της θέσης τα επόμενα χρόνια είναι πραγματικό γεγονός.
Αλλά μια σοβαρή συζήτηση δεν μπορεί να σταματά εκεί.
Γιατί ο πολίτης δεν είναι μέτοχος που αξιολογεί αποκλειστικά EBITDA, επενδυτικά προγράμματα και χρηματιστηριακή αξία.
Είναι καταναλωτής.
Και επομένως δικαιούται να ρωτήσει:
Πόσα πλήρωνα τότε και πόσα πλήρωσα συνολικά αυτά τα επτά χρόνια;
Αυτός είναι ο λογαριασμός που ενδιαφέρει την οικογένεια.
Όχι μόνο ο ισολογισμός της εταιρείας.
Αν η ΔΕΗ είναι «ασπίδα», τότε αναγνωρίζεται κάτι πολύ σημαντικό
Υπάρχει μάλιστα μια βαθύτερη πολιτική αντίφαση στην ίδια την κυβερνητική επιχειρηματολογία.
Εάν δεχτούμε ότι μια ισχυρή ΔΕΗ είναι απαραίτητη ώστε να συγκρατούνται οι τιμές και να προστατεύονται τα νοικοκυριά, τότε ουσιαστικά αναγνωρίζεται ότι ο μεγαλύτερος ενεργειακός παίκτης της χώρας δεν είναι απλώς μία ακόμη εταιρεία της αγοράς.
Έχει στρατηγικό ρόλο.
Μπορεί να επηρεάζει τις τιμές.
Μπορεί να δημιουργεί σημείο αναφοράς για τον ανταγωνισμό.
Μπορεί να απορροφά πιέσεις.
Μπορεί, σύμφωνα με τον ίδιο τον πρωθυπουργό, να προστατεύει την κοινωνία.
Πολύ ωραία.
Τότε όμως πρέπει να ανοίξει μια πολύ σοβαρότερη συζήτηση:
ποιος πρέπει να ελέγχει μια επιχείρηση με τόσο κρίσιμο κοινωνικό και εθνικό ρόλο;
Δεν γίνεται να επικαλείσαι τον κοινωνικό χαρακτήρα της ΔΕΗ μόνο όταν αυτός παράγει ένα ωραίο κυβερνητικό μήνυμα.
Και υπάρχει ακόμη ένα λάθος που πρέπει να διορθωθεί
Στο κείμενο που παρατίθεται στον πρωθυπουργό υπάρχει αναφορά σε πάγιο «3,5 λεπτά».
Εφόσον πρόκειται πράγματι για πάγιο, προφανώς δεν μπορεί να εκφράζεται σε λεπτά ανά κιλοβατώρα. Το πάγιο είναι χρηματικό ποσό ανά χρονική περίοδο.
Και αυτή η λεπτομέρεια έχει σημασία, επειδή ο καταναλωτής δεν πρέπει να κοιτάζει αποκλειστικά το εντυπωσιακό 11,5 λεπτά/kWh.
Πρέπει να κοιτάζει το συνολικό κόστος του προγράμματος και τους όρους του.
Αυτό είναι που τελικά θα πληρώσει.
Ναι στο φθηνότερο ρεύμα – όχι στην επικοινωνιακή αμνησία
Ας το κάνουμε λοιπόν πολύ απλό.
Αν η ΔΕΗ κατεβάζει τη σταθερή τιμή στα 11,5 λεπτά/kWh, μπράβο στη ΔΕΗ και καλό για τους καταναλωτές.
Και αν αυτή η κίνηση αναγκάσει τους ανταγωνιστές της να κατεβάσουν ακόμη περισσότερο τις δικές τους τιμές, ακόμα καλύτερα.
Αλλά η ανακοίνωση ενός φθηνού τιμολογίου δεν αποτελεί πιστοποιητικό επιτυχίας ολόκληρης της κυβερνητικής ενεργειακής πολιτικής.
Ούτε μετατρέπει αυτομάτως τη ΔΕΗ σε κοινωνικό σωτήρα.
Και σίγουρα δεν σβήνει τους λογαριασμούς που έχουν ήδη πληρωθεί.
Γιατί στο τέλος υπάρχει ένας πολύ απλός κανόνας:
την επιτυχία στην ενέργεια δεν τη μετρά ο πρωθυπουργός από μια ανάρτηση. Τη μετρά ο πολίτης όταν ανοίγει τον λογαριασμό του.
Και αυτός ο λογαριασμός έχει πολύ μεγαλύτερη μνήμη από οποιοδήποτε κυβερνητικό post.
Δείτε βίντεο
