Υπάρχει ένας πολύ εύκολος τρόπος να γράψεις ένα εντυπωσιακό άρθρο εναντίον μιας Δημοτικής Αρχής.
Παίρνεις το Αρχαιολογικό Μουσείο.
Προσθέτεις το Νοσοκομείο.
Ρίχνεις μέσα τον τάφο των Τζαννάτων.
Βάζεις και τον δρόμο Αργοστολίου–Πόρου.
Περνάς από τα Λιμένια.
Συνεχίζεις με το Μουσείο Σκλάβου.
Καταλήγεις στις παραλίες.
Και στο τέλος αφήνεις να αιωρείται ακόμη και η υπόνοια ότι δύο διαφορετικοί φορείς πληρώνουν για την ίδια δουλειά και κάποιος πρέπει να «επιστρέψει τα χρήματα στο ταμείο».
Εντυπωσιακό;
Βεβαίως.
Αποδεικνύει όμως όλα όσα ισχυρίζεται;
Όχι. Και εκεί βρίσκεται το πρόβλημα.
Πρώτα ειρωνευόμαστε τις αρμοδιότητες και μετά κατηγορούμε τον Δήμαρχο για έργα άλλων
Το άρθρο ξεκινά ειρωνευόμενο τη φράση «δεν είναι δική μου αρμοδιότητα».
Μόνο που η αρμοδιότητα στη δημόσια διοίκηση δεν είναι επικοινωνιακό τέχνασμα.
Είναι νόμος.
Δεν μπορεί ο Δήμαρχος Αργοστολίου να δημοπρατήσει κατά βούληση το Αρχαιολογικό Μουσείο.
Δεν μπορεί να αποφασίσει για ένα κρατικό νοσοκομείο σαν να ήταν δημοτική δομή.
Δεν μπορεί να υποκαταστήσει το Υπουργείο Πολιτισμού σε αρχαιολογικό έργο.
Δεν μπορεί να πάρει μια επαρχιακή οδό από την Περιφέρεια και να αρχίσει μόνος του να εκτελεί έργα.
Αυτό δεν λέγεται «βγάζω την ουρά μου απ’ έξω».
Λέγεται κατανομή αρμοδιοτήτων του κράτους.
Φυσικά ένας Δήμαρχος μπορεί —και πρέπει— να διεκδικεί, να πιέζει, να παρεμβαίνει πολιτικά.
Αλλά εδώ γίνεται ένα εξαιρετικά βολικό λογικό άλμα:
από το «ο Δήμαρχος πρέπει να διεκδικεί» περνάμε στο «άρα ο Δήμαρχος έχει ευθύνη για την εκτέλεση του έργου».
Όχι.
Τα δύο πράγματα δεν είναι ίδια.
Και αν φωτογραφηθεί, φταίει. Αν δεν φωτογραφηθεί;
Το επόμενο επιχείρημα είναι ακόμη πιο παράξενο.
Ο Δήμαρχος δεν έχει αρμοδιότητα, λέει το άρθρο, αλλά εμφανίζεται στις φωτογραφίες όταν ανακοινώνονται ή ολοκληρώνονται έργα.
Και λοιπόν;
Από πότε η παρουσία ενός Δημάρχου σε μια επίσκεψη υπουργού, σε ανακοίνωση χρηματοδότησης ή σε εγκαίνια μεταφέρει θεσμικά την αρμοδιότητα του έργου στον Δήμο;
Αν αύριο εγκαινιαστεί ένα έργο του Υπουργείου Πολιτισμού και βρίσκεται εκεί ο Δήμαρχος, το έργο γίνεται δημοτικό;
Αν επισκεφθεί το Νοσοκομείο μαζί με τον Υπουργό Υγείας, αποκτά ο Δήμος αρμοδιότητα στο ΕΣΥ;
Άλλο πολιτική παρουσία και άλλο διοικητική ευθύνη.
Αν τα συγχέουμε, μπορούμε να αποδώσουμε οποιοδήποτε έργο σε οποιονδήποτε εμφανίστηκε στη φωτογραφία.
Στο Μουσείο Σκλάβου, όμως, ναι: εκεί ο Δήμος κρίνεται
Εδώ το άρθρο έχει πολύ ισχυρότερο έδαφος.
Το Μουσείο Σκλάβου είναι πράγματι διαφορετική περίπτωση.
Υπήρξε πρόβλημα στον σχεδιασμό λόγω των διαστάσεων και της θέσης των γλυπτών, προέκυψε ανάγκη αφαίρεσης τμημάτων εσωτερικής τοιχοποιίας και χρειάστηκε πρόσθετη μελέτη στατικής επάρκειας και ενίσχυσης. Η ίδια η Δημοτική Αρχή είχε αναγνωρίσει δημόσια ότι αυτό θα προκαλούσε καθυστέρηση.
Εδώ λοιπόν υπάρχει πεδίο πραγματικής κριτικής.
Γιατί;
Επειδή υπάρχει πραγματική εμπλοκή του Δήμου.
Αυτό ακριβώς, όμως, αποδεικνύει γιατί οι αρμοδιότητες έχουν σημασία.
Στο Μουσείο Σκλάβου ζητάς λογαριασμό από τον Δήμο για ό,τι του αναλογεί.
Στο Αρχαιολογικό Μουσείο ζητάς λογαριασμό από το Υπουργείο Πολιτισμού για ό,τι του αναλογεί.
Δεν βάζεις όλα τα έργα στο ίδιο σακί επειδή βρίσκονται γεωγραφικά στον Δήμο Αργοστολίου.
Για τα Λιμένια υπάρχει όμως μια διόρθωση που πρέπει να γίνει
Εδώ πρέπει να είμαστε απολύτως καθαροί.
Για την αποκομιδή απορριμμάτων στο περιφερειακό οδικό δίκτυο, από την 1η Ιανουαρίου 2024 η νομοθεσία άλλαξε.
Το άρθρο 41 του ν. 5056/2023 προβλέπει ρητά ότι η ευθύνη αποκομιδής απορριμμάτων από το οδικό δίκτυο αρμοδιότητας των Περιφερειών, τους παράπλευρους δρόμους, τις νησίδες, τις υπόγειες διαβάσεις και τα πρανή ασκείται πλέον από τους Δήμους για τα τμήματα εντός των ορίων τους.
Και υπάρχει κάτι ακόμη πιο συγκεκριμένο.
Με την απόφαση 14783/16.02.2024 του Υπουργείου Εσωτερικών, ο Δήμος Αργοστολίου εμφανίζεται με 298 χιλιόμετρα και χρηματοδότηση 106.266,15 ευρώ για την άσκηση αυτής της αρμοδιότητας.
Άρα, εφόσον μιλάμε για απορρίμματα στο συγκεκριμένο τμήμα του περιφερειακού οδικού δικτύου, το «είναι αποκλειστικά της Περιφέρειας» δεν στέκει πλέον.
Αυτό πρέπει να το παραδεχθούμε.
Αλλά άλλο τα απορρίμματα και άλλο η συντήρηση του δρόμου ή η κατασκευή έργων αντιστήριξης.
Η βραχοπροστασία στα Λιμένια εμφανίζεται ως έργο της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων για την ασφάλεια του επαρχιακού οδικού τμήματος Πόρου–Σκάλας.
Άρα πάλι χρειάζεται διάκριση:
σκουπίδια ≠ συντήρηση δρόμου ≠ αντιστήριξη ≠ κατολίσθηση.
Το ότι δύο πράγματα βρίσκονται στο ίδιο σημείο δεν σημαίνει ότι έχουν και τον ίδιο αρμόδιο φορέα.
Πάμε τώρα στο περίφημο «κοντέρ»
Εδώ η ειρωνεία είναι ωραία δημοσιογραφικά.
«Νέα μονάδα μέτρησης των παραλιών το κοντέρ».
Αλλά τεχνικά το επιχείρημα δεν είναι τόσο αυτονόητο όσο παρουσιάζεται.
Σε μια σύμβαση υπηρεσιών όπου χρησιμοποιούνται μηχανήματα έργου, η κοστολόγηση σε ώρες μηχανήματος δεν είναι από μόνη της ούτε παράλογη ούτε ύποπτη.
Γιατί;
Διότι διαφορετικές παραλίες δεν απαιτούν την ίδια εργασία ανά τετραγωνικό μέτρο.
Άλλο επίπεδη αμμώδης επιφάνεια.
Άλλο παραλία με φύκια.
Άλλο απομάκρυνση φερτών υλικών.
Άλλο δύσκολη πρόσβαση.
Άλλο φόρτωση και μεταφορά.
Επομένως, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι:
«Γιατί υπάρχουν ώρες μηχανήματος;»
Το πραγματικό ερώτημα είναι:
Υπάρχει σαφές αντικείμενο; Υπάρχει ημερολόγιο εργασιών; Υπάρχει πιστοποίηση των ωρών; Υπάρχει υπηρεσία που παραλαμβάνει το αποτέλεσμα;
Εκεί βρίσκεται ο έλεγχος.
Το «κοντέρ» είναι ωραίο λογοπαίγνιο.
Δεν είναι απόδειξη κακοδιαχείρισης.
Και τώρα η σοβαρότερη κατηγορία: «οι δύο λογαριασμοί»
Εδώ το άρθρο κάνει το μεγαλύτερο άλμα.
Λέει ουσιαστικά:
Η ΕΔΑΚΙ έχει σύμβαση στην οποία υπάρχει «καθαρισμός παραλιών».
Ο Δήμος πληρώνει επίσης υπηρεσίες καθαρισμού παραλιών.
Άρα:
δύο πληρωμές για την ίδια δουλειά.
Και φτάνει στο εντυπωσιακό:
«Ποιος από τους δύο θα επιστρέψει τα χρήματα στο ταμείο;»
Μισό λεπτό.
Για να φτάσουμε σε τέτοιο συμπέρασμα πρέπει να αποδειχθεί ότι πρόκειται για το ίδιο φυσικό αντικείμενο.
Ίδιες παραλίες.
Ίδιες εργασίες.
Ίδια χρονική περίοδο.
Ίδιες ποσότητες.
Ίδια μέσα.
Ίδιο ακριβώς συμβατικό αντικείμενο.
Αυτό μέχρι στιγμής δεν αποδεικνύεται μόνο από το γεγονός ότι και στις δύο συμβάσεις εμφανίζεται η λέξη «παραλίες».
Μάλιστα, το ζήτημα έχει τεθεί και από τη Λαϊκή Συσπείρωση ήδη από το 2025, με αναφορά στους ξεχωριστούς κωδικούς του προϋπολογισμού για καθαρισμούς παραλιών.
Άρα το ερώτημα είναι θεμιτό.
Η καταδικαστική απάντηση όμως δεν μπορεί να προηγείται του ελέγχου.
Και υπάρχει ένα στοιχείο που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο το αφήγημα
Οι ξεχωριστές αναθέσεις του Δήμου για καθαρισμούς παραλιών δεν εμφανίστηκαν ξαφνικά τον Αύγουστο του 2026.
Υπάρχει, για παράδειγμα, επίσημη πρόσκληση του Δήμου ήδη από τις 24 Απριλίου 2024 για υπηρεσίες καθαρισμού παραλιών της Δημοτικής Ενότητας Αργοστολίου.
Υπήρχαν αντίστοιχες ξεχωριστές δαπάνες και στους επόμενους προϋπολογισμούς.
Αυτό δεν αποδεικνύει αυτομάτως ότι όλα έγιναν σωστά.
Αποδεικνύει όμως κάτι σημαντικό:
δεν ανακαλύφθηκε τώρα κάποιος δεύτερος μυστηριώδης λογαριασμός.
Υπάρχει ένα πάγιο μοντέλο κατανομής εργασιών που πρέπει να εξεταστεί τεχνικά.
Και αν κάποιος υποστηρίζει ότι μέσα σε αυτό υπάρχει διπλοπληρωμή, τότε πρέπει να κάνει το επόμενο βήμα:
να αντιπαραβάλει τις δύο τεχνικές περιγραφές γραμμή προς γραμμή.
Αυτό είναι το πραγματικό ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί
Και εδώ, αντί να υπερασπιστούμε άκριτα τη Δημοτική Αρχή, μπορούμε να ζητήσουμε κάτι πολύ συγκεκριμένο.
Να δημοσιοποιηθεί ένας απλός συγκριτικός πίνακας:
ΕΔΑΚΙ – τι ακριβώς πληρώνει ο εργολάβος/τι υποχρεούται να κάνει.
Δήμος – τι ακριβώς ανατίθεται επιπλέον.
Παραλίες – ποιες συγκεκριμένα.
Περίοδος – πότε.
Εργασίες – ποιες.
Μηχανήματα και προσωπικό – ποια.
Κόστος – πόσο.
Και τότε θα ξέρουμε.
Αν υπάρχει ταύτιση, το θέμα είναι σοβαρότατο και πρέπει να δοθούν εξηγήσεις.
Αν δεν υπάρχει, τότε ο υπαινιγμός περί επιστροφής χρημάτων καταρρέει.
Αυτό λέγεται έλεγχος.
Τα υπόλοιπα λέγονται εντυπώσεις.
Γιατί η σοβαρή αντιπολίτευση χρειάζεται κάτι περισσότερο από ένα καλό λογοπαίγνιο
Υπάρχουν απολύτως πραγματικά θέματα στα οποία μπορεί να ελεγχθεί η Δημοτική Αρχή Μιχαλάτου.
Το Μουσείο Σκλάβου και οι καθυστερήσεις του είναι ένα από αυτά.
Ο τρόπος καθαρισμού των παραλιών είναι επίσης θεμιτό πεδίο ελέγχου.
Η αποτελεσματικότητα των εργολαβιών επίσης.
Και στα Λιμένια, για τα απορρίμματα του περιφερειακού οδικού δικτύου, ο Δήμος πράγματι έχει αρμοδιότητα από το 2024 και πρέπει να κριθεί γι’ αυτήν.
Αλλά αυτό ακριβώς σημαίνει σοβαρός έλεγχος:
χρεώνεις στον Δήμο αυτά που είναι δικά του.
Όχι το Νοσοκομείο επειδή βρίσκεται στο Αργοστόλι.
Όχι το Αρχαιολογικό Μουσείο επειδή βρίσκεται στο Αργοστόλι.
Όχι ένα περιφερειακό έργο αντιστήριξης επειδή φωτογραφήθηκε δίπλα του ένας αυτοδιοικητικός.
Και κυρίως δεν μετατρέπεις ένα εύλογο ερώτημα για δύο συμβάσεις σε τετελεσμένη «διπλοπληρωμή» πριν αποδείξεις ότι πληρώθηκε δύο φορές το ίδιο ακριβώς αντικείμενο.
Γιατί τότε δεν κάνεις έλεγχο στην εξουσία.
Κάνεις κάτι πολύ ευκολότερο:
ξεκινάς από την ετυμηγορία και ψάχνεις μετά τα στοιχεία που θα τη δικαιολογήσουν.
Και αυτό δεν είναι διαφάνεια.
Είναι ακριβώς το αντίθετό της.
