Κάθε τέλος Αυγούστου, όταν αρχίζουν να αδειάζουν οι δρόμοι, να μειώνεται η κίνηση και η Κεφαλονιά να επιστρέφει σταδιακά στους κανονικούς της ρυθμούς, ξεκινά σχεδόν νομοτελειακά και ένας δεύτερος απολογισμός.
Είχαμε πολύ κόσμο. Πολλά αυτοκίνητα. Πολλές εκδηλώσεις. Πολλά πανηγύρια. Συναυλίες, αθλητικές διοργανώσεις, εκθέσεις, παρουσιάσεις βιβλίων, θρησκευτικές εκδηλώσεις.
Και, βεβαίως, πολλούς αιρετούς παρόντες.
Μόνο που κάπου μέσα σε αυτή τη συζήτηση κινδυνεύουμε να χάσουμε την πραγματική εικόνα.
Γιατί το γεγονός ότι ένας από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της χώρας γεμίζει κόσμο, εκδηλώσεις και δραστηριότητα στην κορύφωση της τουριστικής περιόδου δεν είναι από μόνο του πρόβλημα.
Είναι ακριβώς αυτό που περιμένεις να συμβεί σε έναν ζωντανό τουριστικό τόπο.
Το πρόγραμμα του Δήμου Αργοστολίου για το καλοκαίρι του 2026, άλλωστε, περιλάμβανε ένα εξαιρετικά ευρύ φάσμα δράσεων: από παραδοσιακές εκδηλώσεις και καντάδες μέχρι εκθέσεις, συναυλίες, παιδικές παραστάσεις, εκδηλώσεις στα χωριά και σύγχρονα φεστιβάλ.
Ακόμη και το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου «Κύματα» πραγματοποιήθηκε στον Θαλασσόμυλο από τις 21 έως τις 30 Αυγούστου, με διεθνή διαγωνιστικά τμήματα, προβολές, εκθέσεις, masterclasses και μουσικές δράσεις.
Άρα ας ξεκινήσουμε από το βασικό:
Το πρόβλημα της Κεφαλονιάς δεν είναι ότι έχει πολλή ζωή το καλοκαίρι.
Το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί δεν καταφέρνουμε να κρατήσουμε μεγαλύτερο μέρος αυτής της ζωής και τους υπόλοιπους μήνες.
Μακάρι να έχουμε ακόμη περισσότερες εκδηλώσεις
Ας αναρωτηθούμε τι ακριβώς θέλουμε από την Κεφαλονιά του Ιουλίου και του Αυγούστου.
Να μην υπάρχουν συναυλίες;
Να σταματήσουν τα πανηγύρια;
Να μη γίνονται παρουσιάσεις βιβλίων;
Να μην οργανώνονται αθλητικές διοργανώσεις;
Να μην πραγματοποιούνται πολιτιστικές δράσεις στα χωριά;
Να μη συναντιούνται οι μόνιμοι κάτοικοι με τους Κεφαλονίτες που επιστρέφουν κάθε καλοκαίρι και με τους χιλιάδες επισκέπτες του νησιού;
Το ακριβώς αντίθετο πρέπει να επιδιώκουμε.
Μακάρι να γίνονται ακόμη περισσότερα.
Αρκεί να είναι σωστά οργανωμένα, να υπάρχει ποιότητα, προγραμματισμός και, όπου χρησιμοποιείται δημόσιο χρήμα, διαφάνεια και αποτέλεσμα.
Ο πολιτισμός, ο αθλητισμός και η παράδοση δεν αποτελούν περιττή καλοκαιρινή πολυτέλεια.
Αποτελούν μέρος της ταυτότητας του τόπου.
Και, ταυτόχρονα, είναι ένας τρόπος να γνωρίσει ο επισκέπτης κάτι περισσότερο από τις παραλίες της Κεφαλονιάς.
Ακόμη περισσότερο, οι εκδηλώσεις στα χωριά αποτελούν πολλές φορές μία από τις λίγες ευκαιρίες μέσα στον χρόνο για να ξαναζωντανέψουν κοινότητες που τον χειμώνα έχουν ελάχιστο κόσμο.
Το να το αντιμετωπίζουμε αυτό περίπου ως σύμπτωμα υπερβολής είναι μάλλον να κοιτάζουμε το πρόβλημα από την ανάποδη.
Ναι, το καλοκαίρι η Αυτοδιοίκηση πρέπει να τρέχει περισσότερο
Υπάρχει όμως μια πιο σοβαρή αιχμή που αξίζει πραγματικά να συζητήσουμε.
Γιατί οι Δήμοι εμφανίζονται πιο δραστήριοι το καλοκαίρι;
Γιατί βλέπουμε περισσότερους καθαρισμούς;
Γιατί μεγαλύτερη κινητοποίηση;
Γιατί περισσότερες παρεμβάσεις;
Μήπως όλα γίνονται επειδή τότε καταφθάνουν οι τουρίστες, οι Κεφαλονίτες της Αθήνας και του εξωτερικού και μαζί τους άνθρωποι που ενδεχομένως ψηφίζουν στον τόπο;
Είναι ένας ωραίος πολιτικός υπαινιγμός.
Αλλά ο υπαινιγμός δεν αποτελεί απόδειξη.
Υπάρχει μια πολύ απλούστερη πραγματικότητα:
Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο οι ανάγκες του Δήμου δεν είναι ίδιες με τον Ιανουάριο.
Όταν αυξάνεται κατακόρυφα ο πραγματικός πληθυσμός, αυξάνονται τα απορρίμματα.
Αυξάνεται η κυκλοφορία.
Αυξάνεται η πίεση στις παραλίες.
Αυξάνονται οι ανάγκες καθαριότητας.
Αυξάνονται οι απαιτήσεις στους κοινόχρηστους χώρους.
Αυξάνεται η οικονομική δραστηριότητα.
Πολλαπλασιάζονται οι εκδηλώσεις.
Είναι επομένως απολύτως λογικό ένας Δήμος να βρίσκεται σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα την περίοδο κατά την οποία οι ανάγκες του πολλαπλασιάζονται.
Το παράλογο θα ήταν να λειτουργεί τον Αύγουστο σαν να ήταν Φεβρουάριος.
Ο τουρίστας δεν είναι αντίπαλος του Κεφαλονίτη
Εδώ βρίσκεται και μια παγίδα στην οποία δεν πρέπει να πέφτουμε.
Να δημιουργούμε μια τεχνητή αντιπαράθεση ανάμεσα στον επισκέπτη και στον μόνιμο κάτοικο.
Σαν να υπάρχουν δύο Κεφαλονιές.
Η μία των ανθρώπων που ζουν εδώ 365 ημέρες τον χρόνο και η άλλη των ανθρώπων που έρχονται για διακοπές.
Και σαν ο Δήμος, όταν φροντίζει τη δεύτερη, να εγκαταλείπει υποχρεωτικά την πρώτη.
Όμως η οικονομία ενός τουριστικού τόπου δεν λειτουργεί έτσι.
Ο επισκέπτης που έρχεται στην Κεφαλονιά πληρώνει το ξενοδοχείο ή το κατάλυμά του.
Τρώει στην ταβέρνα.
Πίνει καφέ.
Νοικιάζει αυτοκίνητο.
Χρησιμοποιεί ταξί.
Αγοράζει τοπικά προϊόντα.
Ψωνίζει από τα καταστήματα.
Επισκέπτεται επιχειρήσεις.
Και πίσω από αυτές τις επιχειρήσεις βρίσκονται άνθρωποι που ζουν στην Κεφαλονιά ολόκληρο τον χρόνο.
Ο επαγγελματίας που πρέπει να πληρώσει τις υποχρεώσεις του και τον Ιανουάριο.
Ο εργαζόμενος που χρειάζεται εισόδημα.
Ο παραγωγός που θέλει να διαθέσει το προϊόν του.
Η οικογένεια που στηρίζει μεγάλο μέρος του ετήσιου εισοδήματός της στους μήνες της τουριστικής περιόδου.
Άρα η εξυπηρέτηση του τουρισμού και η υποστήριξη της τοπικής κοινωνίας δεν είναι αντίθετοι στόχοι.
Στον βαθμό που υπάρχει σωστός σχεδιασμός, το ένα τροφοδοτεί το άλλο.
Και όχι, κάθε παρέμβαση του Αυγούστου δεν γίνεται για τις ψήφους
Ας έρθουμε και στον πολιτικό υπαινιγμό.
Προφανώς οι αιρετοί είναι πολιτικοί.
Προφανώς ενδιαφέρονται για την εικόνα τους.
Προφανώς θέλουν να βρίσκονται εκεί όπου βρίσκεται ο κόσμος.
Και ναι, το καλοκαίρι επιστρέφουν στην Κεφαλονιά πολλοί άνθρωποι που διατηρούν ισχυρούς δεσμούς με τον τόπο και κάποιοι από αυτούς ψηφίζουν εδώ.
Από αυτή τη διαπίστωση όμως μέχρι το συμπέρασμα ότι οι Δήμοι καθαρίζουν, συντηρούν ή παρεμβαίνουν το καλοκαίρι επειδή εμφανίστηκαν οι ψηφοφόροι, υπάρχει τεράστια απόσταση.
Αν υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία που αποδεικνύουν κάτι τέτοιο, ασφαλώς πρέπει να παρουσιαστούν.
Διαφορετικά πρόκειται για πολιτική ερμηνεία.
Και υπάρχει ένα εξαιρετικά απλό τεστ.
Τι μένει όταν τελειώσει ο Αύγουστος;
Αν μένει μόνο μια φωτογραφία του αιρετού από το πανηγύρι, πράγματι δεν έχουμε πολλά να συζητήσουμε.
Αν όμως έχει επισκευαστεί ένας δρόμος, έχει καθαριστεί ένας κοινόχρηστος χώρος, έχει βελτιωθεί μια υποδομή ή έχει πραγματοποιηθεί μια επιτυχημένη πολιτιστική δράση, τότε αυτά δεν μπαίνουν στο πλοίο μαζί με τους επισκέπτες.
Μένουν εδώ.
Και τα χρησιμοποιούν πρώτοι οι μόνιμοι κάτοικοι.
Οι αιρετοί οφείλουν να πηγαίνουν εκεί όπου βρίσκεται η κοινωνία
Το ίδιο ισχύει και για την παρουσία δημάρχων, αντιδημάρχων, περιφερειακών και δημοτικών συμβούλων στις εκδηλώσεις.
Φυσικά και φωτογραφίζονται.
Πολιτικοί είναι.
Δεν ανακαλύψαμε τώρα την πολιτική επικοινωνία.
Αλλά μήπως φτάνουμε στο άλλο άκρο;
Ένας μικρός πολιτιστικός σύλλογος οργανώνει μια γιορτή στο χωριό του και περιμένουμε από τον Δήμαρχο να μην πάει;
Μια αθλητική διοργάνωση συγκεντρώνει εκατοντάδες ανθρώπους και οι εκπρόσωποι του Δήμου πρέπει να απουσιάζουν;
Ο Δήμος συνδιοργανώνει μια εκδήλωση και ο αρμόδιος Αντιδήμαρχος πρέπει να κρυφτεί για να μη φωτογραφηθεί;
Οι αιρετοί πρέπει να είναι παρόντες στην κοινωνία.
Αυτό αποτελεί μέρος της δουλειάς τους.
Το πρόβλημα υπάρχει όταν η παρουσία υποκαθιστά το έργο.
Όχι όταν συνοδεύει το έργο.
Και η διαφορά είναι τεράστια.
Εκεί που η κριτική έχει δίκιο να είναι αυστηρή
Υπάρχει όμως ένα ερώτημα που δεν πρέπει να προσπεράσουμε.
Τι γίνεται τον χειμώνα;
Εδώ δεν χωρούν δικαιολογίες.
Ο άνθρωπος που ζει στο Αργοστόλι, στη Λειβαθώ, στα Ομαλά, στον Πόρο, στη Σκάλα, στη Θηνιά ή σε οποιαδήποτε άλλη περιοχή του Δήμου δεν είναι δημότης μόνο τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.
Είναι δημότης και τον Νοέμβριο.
Και τον Ιανουάριο.
Και τον Φεβρουάριο.
Έχει δικαίωμα σε καθαριότητα.
Σε ασφαλείς δρόμους.
Σε φωτισμό.
Σε αξιοπρεπείς κοινόχρηστους χώρους.
Σε υπηρεσίες.
Σε καθημερινότητα που λειτουργεί.
Δώδεκα μήνες τον χρόνο.
Εδώ πρέπει να είναι αμείλικτος ο έλεγχος προς κάθε Δημοτική Αρχή.
Υπάρχει χωριό που εγκαταλείπεται μετά τον Σεπτέμβριο;
Να το δείξουμε.
Υπάρχει δρόμος που παραμένει κατεστραμμένος;
Να τον φωτογραφίσουμε και να απαιτήσουμε αποκατάσταση.
Υπάρχει πρόβλημα καθαριότητας τον χειμώνα;
Να το καταγράψουμε.
Υπάρχει υπηρεσία που δεν ανταποκρίνεται;
Να ζητήσουμε εξηγήσεις.
Αυτή είναι ουσιαστική κριτική.
Στοιχείο – πρόβλημα – ευθύνη – απαίτηση για λύση.
Όχι η γενίκευση ότι κάθε αυξημένη δραστηριότητα του καλοκαιριού αποτελεί αυτομάτως απόδειξη ότι οι μόνιμοι κάτοικοι έχουν ξεχαστεί.
Το μεγάλο πρόβλημα δεν είναι ο γεμάτος Αύγουστος – είναι ο άδειος χειμώνας
Και κάπου εδώ φτάνουμε στο πραγματικό στοίχημα.
Ο Αύγουστος τελειώνει.
Σε λίγο οι δρόμοι θα έχουν λιγότερα αυτοκίνητα.
Οι παραλίες περισσότερο χώρο.
Το πάρκινγκ θα γίνεται ευκολότερο.
Τα χωριά θα ηρεμήσουν.
Οι εκδηλώσεις θα μειωθούν.
Μαζί όμως θα μειωθούν οι τζίροι.
Θα κλείσουν εποχικές επιχειρήσεις.
Θα φύγουν εργαζόμενοι.
Και αρκετές περιοχές θα επιστρέψουν στη χειμερινή ερημιά.
Τότε θα αντιληφθούμε ξανά ότι ίσως κοιτούσαμε προς τη λάθος κατεύθυνση.
Η Κεφαλονιά δεν υποφέρει επειδή έχει υπερβολικά πολλή ζωή τον Αύγουστο.
Υποφέρει επειδή ένα μεγάλο μέρος αυτής της ζωής συμπυκνώνεται σε ελάχιστους μήνες.
Το μεγάλο αναπτυξιακό στοίχημα λοιπόν είναι διαφορετικό.
Να μεγαλώσει η τουριστική περίοδος.
Να υπάρξουν περισσότερες εκδηλώσεις την άνοιξη και το φθινόπωρο.
Να δημιουργηθούν λόγοι επίσκεψης πέρα από το δίμηνο Ιουλίου–Αυγούστου.
Να στηριχθούν δραστηριότητες που μπορούν να λειτουργήσουν περισσότερο μέσα στον χρόνο.
Να αποκτήσουν τα χωριά ζωή και εκτός υψηλής περιόδου.
Και πάνω απ’ όλα, οι υποδομές που βελτιώνονται για να αντέξουν το καλοκαίρι να υπηρετούν τον μόνιμο κάτοικο όλο τον χρόνο.
Λιγότερη γκρίνια, περισσότερες απαιτήσεις
Η Κεφαλονιά ασφαλώς δεν είναι τέλεια.
Ούτε οι Δήμοι της είναι υπεράνω κριτικής.
Το αντίθετο.
Ένας τόπος με τόσο μεγάλη τουριστική ανάπτυξη χρειάζεται πολύ καλύτερες υποδομές, καλύτερη κυκλοφοριακή οργάνωση, περισσότερους χώρους στάθμευσης, αποτελεσματικότερη καθαριότητα, καλύτερο οδικό δίκτυο και ισχυρότερη προστασία της καθημερινότητας των κατοίκων.
Αυτά πρέπει να απαιτούμε.
Αλλά χρειάζεται να ξεχωρίζουμε την κριτική από τη μόνιμη απαξίωση.
Γιατί όταν όλα παρουσιάζονται ως λάθος, στο τέλος τίποτε δεν είναι πραγματικά λάθος.
Αν οι εκδηλώσεις είναι πρόβλημα, οι τουρίστες πρόβλημα, η κίνηση πρόβλημα, οι αιρετοί στις εκδηλώσεις πρόβλημα και ακόμη και η αυξημένη δραστηριότητα των δημοτικών υπηρεσιών αντιμετωπίζεται με καχυποψία, τότε ίσως έχουμε χάσει τον στόχο.
Το ζητούμενο δεν είναι να έχουμε λιγότερη ζωή το καλοκαίρι.
Είναι να διαχειριζόμαστε καλύτερα τη μεγάλη καλοκαιρινή κίνηση.
Να μετατρέπουμε τα έσοδα που δημιουργεί σε καλύτερη καθημερινότητα.
Να δημιουργούμε υποδομές που μένουν.
Να απαιτούμε από την Αυτοδιοίκηση να δουλεύει με την ίδια σοβαρότητα και όταν φύγει ο τελευταίος τουρίστας.
Και να προσπαθήσουμε κάποτε να κάνουμε την Κεφαλονιά έναν τόπο που δεν ζει μόνο τρεις μήνες και περιμένει τους επόμενους εννέα.
Γιατί τελικά ο επισκέπτης και ο μόνιμος κάτοικος δεν είναι αντίπαλοι.
Η επιτυχία είναι να φεύγει ο πρώτος ευχαριστημένος και να μένει ο δεύτερος σε έναν καλύτερο τόπο.
Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα. Και αυτό πρέπει να απαιτούμε από την Αυτοδιοίκηση δώδεκα μήνες τον χρόνο.
