Αν διαβάσει κανείς μόνο τους τίτλους, η ελληνική περιφέρεια φαίνεται να βρίσκεται μπροστά σε μια μικρή οικονομική επανάσταση. Μηδενικός ΕΝΦΙΑ, μισό τεκμαρτό εισόδημα, τέλος επιτηδεύματος τέλος, δύο ενοίκια, 10.000 ευρώ για να μετακομίσεις στην επαρχία, κοινωνικές κατοικίες, ηλεκτρικά λεωφορεία, ενεργειακές επενδύσεις δισεκατομμυρίων.

Εντυπωσιακό.

Μόνο που όταν αρχίσεις να ξετυλίγεις το κουβάρι, ανακαλύπτεις κάτι πολύ διαφορετικό.

Δεν υπάρχει ένα ενιαίο «πακέτο περιφέρειας».

Υπάρχουν διαφορετικά μέτρα, με διαφορετικούς δικαιούχους, διαφορετικές γεωγραφικές ζώνες, διαφορετικά χρονοδιαγράμματα και –κυρίως– πολλές προϋποθέσεις.

Και υπάρχει και κάτι ακόμη:

αρκετά από όσα παρουσιάζονται σήμερα ως νέα μεγάλη στροφή προς την περιφέρεια δεν ξεκινούν τώρα.

Ας τα πάρουμε λοιπόν ένα-ένα.

1. «Καταργείται ο ΕΝΦΙΑ σε 12.855 οικισμούς» – Ναι, αλλά τι είναι πραγματικά καινούργιο;

Εδώ βρίσκεται ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα επικοινωνιακής μεγέθυνσης.

Η κυβέρνηση πράγματι ανακοίνωσε ότι από το 2027 επεκτείνει την πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ στους οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 στη Δυτική Μακεδονία.

Συνολικά πράγματι μιλάμε για 12.855 οικισμούς.

Πόσοι όμως προστίθενται τώρα;

131.

Και πόσοι είναι οι νέοι ιδιοκτήτες που μπαίνουν στο μέτρο;

Περίπου 62.000.

Το επιπλέον δημοσιονομικό κόστος της φετινής επέκτασης;

8 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Γιατί;

Επειδή ο βασικός κορμός του μέτρου είχε ήδη ανακοινωθεί από τη ΔΕΘ του 2025: 50% μείωση το 2026 και μηδενισμός το 2027 για κύριες κατοικίες σε οικισμούς κάτω των 1.500 κατοίκων.

Άρα όταν σήμερα διαβάζουμε:

«Μηδενικός ΕΝΦΙΑ σε 12.855 οικισμούς»

ο ανυποψίαστος αναγνώστης μπορεί εύκολα να πιστέψει ότι πρόκειται για τη μεγάλη νέα παρέμβαση της ΔΕΘ 2026.

Δεν είναι.

Η νέα παρέμβαση είναι ουσιαστικά η επέκταση του πληθυσμιακού ορίου από τους 1.500 στους 2.000 κατοίκους – και αυτή κοστίζει 8 εκατ. ευρώ.

Άλλο πράγμα.

2. Και φυσικά δεν μηδενίζεται ο ΕΝΦΙΑ για «όποιον έχει σπίτι στο χωριό»

Εδώ χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή.

Η απαλλαγή δεν σημαίνει ότι όποιος έχει ένα ακίνητο σε έναν μικρό οικισμό σταματά να πληρώνει ΕΝΦΙΑ.

Αφορά κύρια κατοικία και υπάρχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Επομένως εξοχικό, δεύτερη κατοικία ή ακίνητο που απλώς βρίσκεται στο χωριό δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε αφορολόγητο ακίνητο.

Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για νησιωτικές περιοχές όπως η Κεφαλονιά, όπου μεγάλο μέρος του οικιστικού αποθέματος μικρών χωριών αποτελείται από δεύτερες κατοικίες.

Το «μηδενικός ΕΝΦΙΑ στα χωριά» είναι εξαιρετικός τίτλος.

Η πραγματικότητα είναι αρκετά πιο στενή.

3. «Στο μισό το τεκμαρτό των επαγγελματιών»

Και αυτό πραγματικό μέτρο.

Αλλά πάλι χρειάζεται να διαβάσουμε ολόκληρη την πρόταση.

Δεν μειώνεται κατά 50% ο φόρος όλων των ελεύθερων επαγγελματιών της περιφέρειας.

Δεν μειώνεται κατά 50% το πραγματικό εισόδημά τους.

Δεν καταργείται συνολικά το τεκμαρτό σύστημα.

Επεκτείνεται η μείωση κατά 50% της ελάχιστης τεκμαρτής βάσης στους επαγγελματίες συγκεκριμένων μικρών οικισμών.

Η επίσημη κυβερνητική εξειδίκευση επιβεβαιώνει ότι το όριο ανεβαίνει στους 2.000 κατοίκους, ενώ ταυτόχρονα γίνονται και άλλες αλλαγές στον μηχανισμό του τεκμαρτού.

Είναι ελάφρυνση;

Βεβαίως.

Είναι όμως «50% μικρότερο τεκμαρτό για τους επαγγελματίες της ελληνικής περιφέρειας»;

Όχι.

Ο επαγγελματίας στο Αργοστόλι, στην Πάτρα, στη Λάρισα, στα Ιωάννινα ή στο Ηράκλειο δεν αποκτά αυτή την έκπτωση επειδή βρίσκεται στην περιφέρεια.

Και εδώ ακριβώς αρχίζει το πρόβλημα με τον όρο «στήριξη της περιφέρειας».

Η περιφέρεια δεν αποτελείται μόνο από χωριά 1.500 ή 2.000 κατοίκων.

4. Το τέλος επιτηδεύματος είναι διαφορετική ιστορία – και εδώ πράγματι υπάρχει καθαρή προτεραιότητα

Εδώ πρέπει να είμαστε δίκαιοι.

Αυτό είναι ένα από τα μέτρα όπου υπάρχει σαφής γεωγραφική διαφοροποίηση υπέρ της εκτός Αττικής Ελλάδας.

Το τέλος επιτηδεύματος καταργείται από το 2027 για έδρες και υποκαταστήματα νομικών προσώπων εκτός Αττικής.

Το 2025 επιβαρύνθηκαν 245.003 νομικά πρόσωπα και τα 121.922 είχαν έδρα εκτός Αττικής.

Το δημοσιονομικό κόστος της πρώτης φάσης υπολογίζεται στα 82 εκατ. ευρώ.

Αυτό είναι πραγματική φορολογική ελάφρυνση.

Και δεν χρειάζεται να την υποβαθμίσουμε για να κάνουμε κριτική.

Ακριβώς το αντίθετο.

Όταν υπάρχουν πραγματικά σημαντικά μέτρα, πρέπει να τα ξεχωρίζουμε από την επικοινωνιακή ομπρέλα μέσα στην οποία μπαίνουν τα πάντα.

5. «Αφορολόγητο 20.000 ευρώ στους αγρότες» – μεγάλο μέτρο, αλλά κοιτάξτε έναν αριθμό

Εδώ επίσης υπάρχει πραγματική και σημαντική ελάφρυνση.

Για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες μηδενίζεται ο φόρος στο τμήμα εισοδήματος έως 20.000 ευρώ.

Για αγρότη χωρίς παιδιά, σύμφωνα με τα επίσημα παραδείγματα, το πραγματικό αφορολόγητο ανεβαίνει από 8.633 σε 22.204 ευρώ, ενώ το μέγιστο όφελος μπορεί να φτάσει τα 2.900 ευρώ.

Πολύ σημαντικό.

Αλλά:

Στην Ελλάδα καταγράφονται 245.907 αγρότες στο σχετικό σύνολο.

Πόσοι εκτιμάται ότι θα δουν μείωση φόρου;

47.091.

Δηλαδή περίπου ένας στους πέντε.

Αυτό δεν ακυρώνει το μέτρο.

Ακυρώνει όμως την εντύπωση ότι περίπου ολόκληρος ο αγροτικός κόσμος ξύπνησε μετά τη ΔΕΘ με αφορολόγητα 20.000 ευρώ.

6. Τα 10.000 ευρώ για να μετακομίσεις στην επαρχία – εδώ ο τίτλος ξεφεύγει εντελώς

Αυτό είναι ίσως το αγαπημένο μου παράδειγμα.

«Πριμ 10.000 ευρώ για μετεγκατάσταση στην περιφέρεια».

Ποια περιφέρεια;

Γιατί αν ένας Αθηναίος αποφασίσει αύριο:

«Τα παρατάω όλα και μετακομίζω στην Κεφαλονιά»,

δεν τον περιμένει κανένας με μια επιταγή 10.000 ευρώ στο λιμάνι του Πόρου.

Το πρόγραμμα ξεκίνησε πιλοτικά στον Έβρο και επεκτείνεται σε συγκεκριμένες περιοχές με έντονο δημογραφικό πρόβλημα.

Οι νέες περιοχές που έχουν ανακοινωθεί περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων Δράμα, Καστοριά, Πέλλα, Φλώρινα, Κιλκίς και Σέρρες, ενώ η εφαρμογή εξαρτάται από τις σχετικές αποφάσεις και τα κριτήρια.

Άρα:

10.000 ευρώ για να μετακομίσεις στην ελληνική περιφέρεια;

Όχι.

10.000 ευρώ για συγκεκριμένους δικαιούχους που μετακινούνται σε συγκεκριμένες δημογραφικά προβληματικές περιοχές.

Τεράστια διαφορά.

7. Και ξαφνικά στον «χάρτη στήριξης της περιφέρειας» μπήκαν… έργα δισεκατομμυρίων

Εδώ η επικοινωνιακή σαλάτα ολοκληρώνεται.

Διασυνδέσεις νησιών.

ΑΠΕ.

Αποθήκευση.

Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο.

Ηλεκτρικά λεωφορεία.

Κοινωνικές κατοικίες.

Όλα αθροίζονται για να δημιουργηθεί η αίσθηση ενός τεράστιου πακέτου για την περιφέρεια.

Μόνο που πολλά από αυτά δεν είναι φοροελαφρύνσεις της ΔΕΘ και δεν είναι καν καινούργια προγράμματα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα:

Τα περίπου 100 ηλεκτρικά λεωφορεία για 18 αγροτικές και ημιαστικές περιοχές, προϋπολογισμού 44 εκατ. ευρώ, είχαν παρουσιαστεί ήδη τον Μάρτιο του 2026 στο πλαίσιο του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου.

Άρα δεν γεννήθηκαν ξαφνικά το περασμένο Σαββατοκύριακο στη Θεσσαλονίκη.

Το ίδιο ισχύει και για τις κοινωνικές κατοικίες.

Οι 2.350 κοινωνικές κατοικίες, προϋπολογισμού 435 εκατ. ευρώ, είχαν επίσης παρουσιαστεί ήδη από τον Μάρτιο του 2026.

Και μάλιστα ο σχεδιασμός δεν αφορά γενικώς την «ελληνική περιφέρεια».

Αφορά συγκεκριμένες παρεμβάσεις σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα.

Επομένως, ας μην παρουσιάζουμε κάθε επένδυση που βρίσκεται εκτός του λεκανοπεδίου ως νέο μέτρο που ανακοίνωσε η κυβέρνηση για να αναστήσει την ελληνική ύπαιθρο.

8. Το μεγάλο πρόβλημα της περιφέρειας δεν λύνεται μόνο με φορολογικούς συντελεστές

Και εδώ βρίσκεται η ουσία.

Ας δεχτούμε ότι όλα τα μέτρα εφαρμόζονται όπως ανακοινώθηκαν.

Ένας κάτοικος μικρού χωριού μπορεί πράγματι να γλιτώσει τον ΕΝΦΙΑ.

Ένας επαγγελματίας μπορεί να έχει μικρότερο τεκμαρτό.

Μια επιχείρηση εκτός Αττικής θα γλιτώσει το τέλος επιτηδεύματος.

Ένας αγρότης μπορεί να έχει σημαντική φορολογική ελάφρυνση.

Όλα θετικά.

Αλλά γιατί αδειάζει η ελληνική περιφέρεια;

Μόνο επειδή πληρώνει ΕΝΦΙΑ;

Ή επειδή χάνονται δουλειές, σχολεία, τραπεζικά καταστήματα, δημόσιες υπηρεσίες και συγκοινωνίες;

Επειδή σε πολλές περιοχές η πρόσβαση σε γιατρό απαιτεί δεκάδες χιλιόμετρα;

Επειδή ένας νέος δεν βρίσκει επαγγελματικές ευκαιρίες;

Επειδή η στέγη έχει γίνει πανάκριβη ακόμη και σε τουριστικές περιοχές της περιφέρειας;

Επειδή η νησιωτικότητα σημαίνει ακριβότερα καύσιμα, μεταφορές και προϊόντα;

Αυτά δεν λύνονται με έναν μηδενικό ΕΝΦΙΑ μερικών εκατοντάδων ευρώ.

Και στην Κεφαλονιά;

Εδώ είναι που το θέμα αποκτά πραγματικά τοπικό ενδιαφέρον.

Γιατί πρέπει να κάνουμε την απλή ερώτηση:

Τι ακριβώς από αυτό το τεράστιο «πακέτο για την περιφέρεια» φτάνει στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη;

Ο μηδενικός ΕΝΦΙΑ μπορεί να αφορά κύριες κατοικίες σε επιλέξιμους μικρούς οικισμούς.

Η μείωση του τεκμαρτού μπορεί να αφορά επαγγελματίες μικρών οικισμών.

Η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος αφορά επιχειρήσεις εκτός Αττικής.

Οι αγρότες μπορούν να ωφεληθούν από τη νέα φορολογία.

Αλλά τα 10.000 ευρώ μετεγκατάστασης; Όχι, με τα σημερινά δεδομένα.

Οι 2.350 κοινωνικές κατοικίες; Όχι.

Το ειδικό ενεργειακό πρόγραμμα των 50 εκατ.; Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη.

Και τα 100 λεωφορεία;

Πρέπει πρώτα να μάθουμε ποιες ακριβώς είναι οι 18 περιοχές.

Κάπως έτσι ένα εντυπωσιακό «πακέτο για την ελληνική περιφέρεια» αρχίζει να μικραίνει όταν το τοποθετήσεις πάνω στον χάρτη της πραγματικής Ελλάδας.

Ναι στα μέτρα – όχι στο επικοινωνιακό άθροισμα

Αυτή είναι τελικά η πραγματική αποτίμηση.

Υπάρχουν καλά μέτρα.

Ο μηδενισμός του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες μικρών οικισμών είναι θετικός.

Η μείωση του τεκμαρτού επίσης.

Η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος εκτός Αττικής είναι ουσιαστική.

Η φορολογική ελάφρυνση των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών είναι σημαντική.

Αλλά άλλο αυτό και άλλο να πάρουμε:

ένα περσινό μέτρο που επεκτείνεται,

ένα φορολογικό μέτρο,

ένα δημογραφικό πρόγραμμα λίγων περιοχών,

κοινωνικές κατοικίες που είχαν ανακοινωθεί μήνες πριν,

ένα πρόγραμμα ηλεκτρικών λεωφορείων επίσης ήδη ανακοινωμένο,

ενεργειακά έργα δισεκατομμυρίων,

νησιωτικές διασυνδέσεις

και να τα βάλουμε όλα μαζί κάτω από έναν τίτλο:

«Ο νέος χάρτης στήριξης της ελληνικής περιφέρειας».

Γιατί τότε δεν παρουσιάζουμε απλώς τα μέτρα.

Κατασκευάζουμε μέγεθος.

Και η περιφέρεια δεν χρειάζεται άλλον έναν μεγάλο επικοινωνιακό χάρτη.

Χρειάζεται κάτι πολύ πιο δύσκολο:

μόνιμους κατοίκους, καλές δουλειές, γιατρούς, σχολεία, συγκοινωνίες, προσιτή κατοικία και δημόσιες υπηρεσίες.

Γιατί ένα χωριό δεν πεθαίνει όταν ο κάτοικός του πληρώνει 200 ευρώ ΕΝΦΙΑ.

Πεθαίνει όταν ο κάτοικος αποφασίσει ότι δεν έχει πια λόγο να μείνει εκεί.

Και αυτό είναι το πρόβλημα που καμία λίστα φοροελαφρύνσεων, όσο μεγάλη κι αν εμφανίζεται στον τίτλο, δεν μπορεί από μόνη της να λύσει.