Η απάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ για τη λεγόμενη «woke ατζέντα» είχε έναν ξεκάθαρο στόχο: να κλείσει τη συζήτηση.
«Δεν υπάρχει woke ατζέντα στην Ελλάδα. Σας το λέω κατηγορηματικά και πάντως αν κάποιοι την υπερασπίζονται, δεν είναι αυτή η κυβέρνηση».
Μόνο που υπάρχει ένα πρόβλημα.
Αν πράγματι πρόκειται για μια ατζέντα που «δεν υπάρχει», γιατί κορυφαία κυβερνητικά στελέχη αισθάνονται την ανάγκη να δηλώνουν δημόσια ότι δεν την υπηρετούν;
Και, κυρίως, γιατί η συγκεκριμένη συζήτηση έχει μετατραπεί ξαφνικά σε πολιτικό μέτωπο για τη Νέα Δημοκρατία;
Η απάντηση πιθανότατα βρίσκεται πολύ λιγότερο στα σχολικά βιβλία και πολύ περισσότερο στα δεξιά της ΝΔ και στον Αντώνη Σαμαρά.
Ο Σαμαράς ανάγκασε τη ΝΔ να απαντά σε ένα θέμα που υποτίθεται ότι «δεν υπάρχει»
Αυτό είναι το πολιτικά ενδιαφέρον σημείο.
Ο Αντώνης Σαμαράς έχει εντάξει εδώ και καιρό τη λεγόμενη woke ατζέντα στην κριτική του προς την κυβέρνηση Μητσοτάκη.
Και η κυβέρνηση πλέον απαντά.
Ο Παύλος Μαρινάκης δήλωσε:
«Τα φύλα είναι δύο. Ο πατέρας είναι πατέρας, η μητέρα είναι μητέρα. Ούτε Γονέας 1 υπάρχει ούτε Γονέας 2».
Και τώρα ο ίδιος ο πρωθυπουργός δηλώνει:
«Δεν υπάρχει woke ατζέντα στην Ελλάδα».
Προσέξτε όμως τι συμβαίνει.
Η κυβέρνηση δεν αδιαφορεί για την κατηγορία.
Δεν την αντιμετωπίζει απλώς ως μια περιθωριακή πολιτική εμμονή.
Αισθάνεται την ανάγκη να την αποκρούσει.
Και αυτό από μόνο του δείχνει ότι η κριτική Σαμαρά έχει ακουμπήσει ένα ακροατήριο το οποίο η Νέα Δημοκρατία δεν θέλει να χάσει.
Και τότε ήρθαν τα σχολικά βιβλία
Η υπόθεση των νέων σχολικών βιβλίων έκανε την αντίφαση ακόμη μεγαλύτερη.
Ο πρωθυπουργός είπε ουσιαστικά τρία πράγματα:
Δεν υπάρχει woke ατζέντα.
Τα βιβλία αξιολογούνται από ανεξάρτητες επιτροπές.
Και εάν υπάρχει σε κάποιο βιβλίο «κάποιο σφάλμα ή κάτι που θεωρούμε ότι δημιουργεί αδικαιολόγητη αντίδραση», θα διορθωθεί.
Εδώ προκύπτει το αυτονόητο ερώτημα:
Αν δεν υπάρχει κανένα ζήτημα, τι ακριβώς μπορεί να χρειαστεί διόρθωση;
Δεν σημαίνει βέβαια ότι κάθε πιθανό λάθος ενός σχολικού βιβλίου αποτελεί «woke ατζέντα».
Κάθε άλλο.
Αλλά πολιτικά η κυβέρνηση βρίσκεται πλέον σε μια λεπτή ισορροπία.
Από τη μία θέλει να πει:
«Δεν υπάρχει θέμα».
Και από την άλλη:
«Αν υπάρχει κάτι που προκαλεί δικαιολογημένα ή αδικαιολόγητα αντιδράσεις, θα παρέμβουμε».
Αυτό περισσότερο μοιάζει με προσπάθεια πολιτικής εκτόνωσης παρά με πλήρη αδιαφορία για το ζήτημα.
Και ο γάμος των ομόφυλων ζευγαριών;
Εδώ βρίσκεται ο πραγματικός πυρήνας της σύγκρουσης Μητσοτάκη–Σαμαρά.
Ο πρωθυπουργός υπερασπίστηκε τη νομοθέτηση του πολιτικού γάμου για τα ομόφυλα ζευγάρια ως ζήτημα πολιτικής ισότητας και επιχείρησε να το διαχωρίσει από τις «υπερβολές» που, όπως είπε, εμφανίστηκαν στις ΗΠΑ.
Είναι απολύτως θεμιτή πολιτική θέση.
Αλλά ακριβώς εδώ βρίσκεται και η διαφωνία.
Για ένα τμήμα της παραδοσιακής εκλογικής βάσης της ΝΔ, ο νόμος αυτός αποτέλεσε σαφή μετατόπιση της κυβέρνησης σε ένα κοινωνικό ζήτημα.
Και ο Σαμαράς επένδυσε πολιτικά ακριβώς σε αυτή τη δυσαρέσκεια.
Άρα το ερώτημα δεν είναι εάν η Ελλάδα έχει αντιγράψει ολόκληρο το αμερικανικό φαινόμενο που περιγράφεται με τον ασαφή όρο «woke».
Προφανώς όχι.
Το πραγματικό ερώτημα είναι εάν η κυβέρνηση Μητσοτάκη μετακινήθηκε σε ζητήματα ταυτότητας, οικογένειας και δικαιωμάτων σε θέσεις που ένα μέρος της παραδοσιακής Κεντροδεξιάς δεν θεωρεί δικές του.
Και εκεί δεν αρκεί το «δεν υπάρχει woke ατζέντα».
Γιατί η κυβέρνηση άλλαξε τόνο;
Εδώ βρίσκεται η πολιτική ουσία.
Εάν η κατηγορία περί «woke ατζέντας» ήταν εντελώς αδιάφορη εκλογικά, το πιθανότερο είναι ότι η κυβέρνηση θα την αγνοούσε.
Αντίθετα βλέπουμε τον κυβερνητικό εκπρόσωπο να κάνει εξαιρετικά συγκεκριμένες δηλώσεις για φύλα, πατέρα, μητέρα και «Γονέα 1 – Γονέα 2».
Βλέπουμε τον πρωθυπουργό να διαβεβαιώνει προσωπικά ότι «δεν υπάρχει woke ατζέντα».
Και βλέπουμε ταυτόχρονα μια πολιτική προσπάθεια να μπει σαφής διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών και σε όσα η κυβέρνηση χαρακτηρίζει υπερβολές της αμερικανικής woke κουλτούρας.
Γιατί;
Διότι πλέον υπάρχει ένας πολιτικός αντίπαλος στα δεξιά που μπορεί να διεκδικήσει αυτό ακριβώς το ακροατήριο.
Ο Αντώνης Σαμαράς.
Και αυτό συνδέεται άμεσα με όσα είπε ο ίδιος ο Μητσοτάκης στην ίδια ΔΕΘ για τον πρώην πρωθυπουργό.
Ότι ο Σαμαράς διαθέτει «τεχνογνωσία στο πώς να κάνει κακό στην παράταξη».
Αυτή ήταν μια εξαιρετικά αποκαλυπτική φράση.
Γιατί πίσω από την αιχμή υπήρχε και μια παραδοχή:
ο Σαμαράς μπορεί να προκαλέσει πραγματική πολιτική ζημιά στη Νέα Δημοκρατία.
Και ένας από τους χώρους στους οποίους μπορεί να το επιχειρήσει είναι ακριβώς αυτός.
Η ΝΔ προσπαθεί τώρα να κλείσει την πόρτα που άνοιξε στα δεξιά της
Γι’ αυτό και το «δεν υπάρχει woke ατζέντα» πρέπει να διαβαστεί περισσότερο πολιτικά παρά κυριολεκτικά.
Το μήνυμα προς τον παραδοσιακό ψηφοφόρο της ΝΔ είναι περίπου:
Μην πιστεύετε ότι η κυβέρνηση έχει μετατραπεί σε φορέα μιας αμερικανικού τύπου προοδευτικής ατζέντας.
Και αυτό είναι απολύτως κατανοητό ως εκλογική στρατηγική.
Υπάρχει όμως ένα ερώτημα που η κυβέρνηση δεν μπορεί να παρακάμψει:
Γιατί χρειάζεται σήμερα να πείσει τους δικούς της ψηφοφόρους γι’ αυτό;
Γιατί πριν από λίγα χρόνια η συγκεκριμένη συζήτηση σχεδόν δεν υπήρχε στην ελληνική Κεντροδεξιά.
Σήμερα βρίσκεται στη συνέντευξη Τύπου του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ.
Αυτό από μόνο του είναι πολιτική εξέλιξη.
Το «δεν υπάρχει» δεν κλείνει τη συζήτηση
Μπορεί πράγματι ο όρος «woke» να χρησιμοποιείται στην Ελλάδα τόσο αόριστα ώστε πολλές φορές να σημαίνει ό,τι θέλει ο καθένας.
Μπορεί επίσης να χρησιμοποιείται ως φόβητρο.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν πραγματικές πολιτικές διαφωνίες για την οικογένεια, την εκπαίδευση, το φύλο, τα δικαιώματα και το πού πρέπει να βρίσκονται τα όρια της κρατικής παρέμβασης.
Και αυτές οι διαφωνίες δεν εξαφανίζονται επειδή ο πρωθυπουργός δηλώνει:
«Δεν υπάρχει woke ατζέντα».
Αντίθετα, η ένταση με την οποία η κυβέρνηση προσπαθεί πλέον να αποκηρύξει τον συγκεκριμένο χαρακτηρισμό αποδεικνύει κάτι άλλο:
φοβάται ότι μπορεί να της κοστίσει.
Και μετά τις τελευταίες κινήσεις του Αντώνη Σαμαρά, γνωρίζει πολύ καλά πού μπορεί να πάνε οι ψηφοφόροι στους οποίους κοστίζει.
Αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη πολιτική αντίφαση.
Ο Μητσοτάκης λέει ότι «δεν υπάρχει woke ατζέντα στην Ελλάδα».
Όμως η κυβέρνησή του αναγκάζεται πλέον να αποδεικνύει δημόσια ότι δεν την υπηρετεί.
Και όταν ένας πρωθυπουργός αισθάνεται την ανάγκη να διαβεβαιώσει τους ψηφοφόρους του ότι «αυτό που φοβάστε δεν το κάνουμε», τότε η συζήτηση μπορεί να μην είναι η «woke ατζέντα».
Είναι όμως σίγουρα ο φόβος της Νέας Δημοκρατίας ότι ο Σαμαράς βρήκε ένα ακόμη σημείο από το οποίο μπορεί να της κάνει ακριβώς αυτό που ο ίδιος ο Μητσοτάκης παραδέχθηκε: πολιτική ζημιά.
