Φαίνεται ότι τελευταία στην τοπική πολιτική σκηνή της Κεφαλονιάς ανακαλύφθηκε ένας καινούργιος «εχθρός».
Μας λένε, περίπου, ότι στον Δήμο Αργοστολίου ρωτούν την Τεχνητή Νοημοσύνη:
«Ποιος φταίει που στο παγκάκι βγήκε ένα καρφί και σούβλισε τον καθήμενο; Κανόνισε να μη φταίει ο Δήμαρχος».
Και εκείνη απαντά:
«Δεν φταίει ο Δήμαρχος. Φταίει το καρφί».
Ωραίο ως αστείο.
Μόνο που υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα.
Η πραγματικότητα δεν είναι ανέκδοτο. Και οι αρμοδιότητες δεν καθορίζονται ούτε από ατάκες ούτε από το ποιος φωνάζει περισσότερο στο Facebook.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αθωώνει κανέναν
Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι γιατί κινδυνεύουμε να χάσουμε την ουσία μέσα στην πλάκα.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι εισαγγελέας.
Δεν είναι δικαστήριο.
Δεν είναι ελεγκτικός μηχανισμός.
Και, φυσικά, δεν είναι γραφείο Τύπου κανενός Δημάρχου.
Μπορεί όμως να κάνει κάτι που πριν από λίγα χρόνια απαιτούσε πολλές ώρες δουλειάς:
να βοηθήσει κάποιον να αναζητήσει, να διασταυρώσει και να αντιπαραβάλει νόμους, αποφάσεις, αρμοδιότητες, συμβάσεις, χρηματοδοτικά προγράμματα και δημόσια έγγραφα.
Και κάπου εκεί ίσως βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα.
Γιατί η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να μην έχει πολιτική άποψη, αλλά είναι εξαιρετικά χρήσιμη όταν απέναντί της βρίσκεται μια σοφιστεία που μπορεί να ελεγχθεί με στοιχεία.
Το δύσκολο δεν είναι να γράψεις «φταίει ο Μιχαλάτος»
Αυτό είναι πανεύκολο.
Χάλασε κάτι;
Φταίει ο Μιχαλάτος.
Καθυστέρησε κάτι;
Φταίει ο Μιχαλάτος.
Απεντάχθηκε ένα έργο από χρηματοδοτικό πρόγραμμα;
Φταίει ο Μιχαλάτος.
Υπάρχει πρόβλημα σε δρόμο;
Φταίει ο Μιχαλάτος.
Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να ασκηθεί αντιπολίτευση χωρίς να χρειαστεί ποτέ να απαντηθεί η βασικότερη ερώτηση:
Ποιος έχει πράγματι την αρμοδιότητα;
Γιατί στην Αυτοδιοίκηση και στη Δημόσια Διοίκηση υπάρχουν Δήμοι, Περιφέρειες, υπουργεία, αποκεντρωμένες υπηρεσίες, δημόσιοι οργανισμοί, φορείς χρηματοδότησης και συγκεκριμένες διαδικασίες.
Και οι αρμοδιότητες δεν μεταφέρονται στον Δήμαρχο Αργοστολίου επειδή αυτό εξυπηρετεί έναν πολιτικό ισχυρισμό.
Το Μουσείο είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα
Πάρτε την τελευταία συζήτηση για το Αρχαιολογικό Μουσείο Αργοστολίου.
Μπορεί κάποιος να πιστεύει ότι ο Θεόφιλος Μιχαλάτος έπρεπε να φωνάξει περισσότερο.
Να πιέσει περισσότερο.
Να κάνει δέκα ανακοινώσεις.
Να ανέβει στην Αθήνα.
Να κατέβει στην Αθήνα.
Να δώσει συνέντευξη.
Να κάνει ό,τι θεωρεί ο καθένας πολιτικά επιβεβλημένο.
Όλα αυτά μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο πολιτικής κριτικής.
Άλλο όμως αυτό και άλλο η θεσμική αρμοδιότητα.
Ο Δήμος Αργοστολίου δεν είναι εκείνος που αποφασίζει ποιο έργο παραμένει στο Ταμείο Ανάκαμψης, ποιο απεντάσσεται και σε ποιο χρηματοδοτικό εργαλείο μεταφέρεται.
Αν λοιπόν κάποιος θέλει να αποδώσει στον Δήμαρχο την ευθύνη μιας τέτοιας απόφασης, δεν αρκεί να το επαναλαμβάνει.
Πρέπει να δείξει με ποια αρμοδιότητα και με ποια απόφαση ο Δήμαρχος μπορούσε να την αποτρέψει.
Κι εδώ η Τεχνητή Νοημοσύνη γίνεται πράγματι ενοχλητική.
Όχι επειδή «αγαπάει τον Μιχαλάτο».
Αλλά επειδή μπορεί να βοηθήσει να βρεθεί γρήγορα ποιος αποφασίζει τι.
Η καλύτερη απάντηση στην AI είναι τα στοιχεία
Υπάρχει ένας πανεύκολος τρόπος να νικηθεί οποιοδήποτε άρθρο έχει γραφτεί με τη βοήθεια Τεχνητής Νοημοσύνης.
Τα στοιχεία.
Βρείτε το λάθος.
Παρουσιάστε την απόφαση.
Δείξτε τον νόμο.
Δώστε τον αριθμό πρωτοκόλλου.
Παραθέστε τη σύμβαση.
Δείξτε την αρμοδιότητα που αποδόθηκε λανθασμένα.
Αποδείξτε ότι το συμπέρασμα είναι εσφαλμένο.
Και τότε δεν έχει καμία σημασία αν το κείμενο γράφτηκε με Word, με μολύβι, με γραφομηχανή ή με τη βοήθεια του ChatGPT.
Θα είναι λάθος.
Αυτό είναι αποδόμηση.
Το «χαχα, τα γράφει η Τεχνητή Νοημοσύνη» δεν είναι αποδόμηση.
Είναι αποφυγή της συζήτησης.
Και κάτι ακόμη: η AI δεν κάνει αληθινό ένα ψέμα
Υπάρχει βέβαια και η αντίστροφη πλευρά.
Αν κάποιος ζητήσει από μια Τεχνητή Νοημοσύνη:
«Γράψε μου ότι για όλα φταίει η αντιπολίτευση»,
μπορεί πράγματι να πάρει ένα κείμενο που να υποστηρίζει αυτή τη θέση.
Αυτό όμως δεν αποδεικνύει τίποτα.
Το ίδιο ισχύει εάν της ζητήσει:
«Γράψε μου ότι για όλα φταίει ο Δήμαρχος».
Η αξία βρίσκεται αλλού:
στις πηγές, στα δεδομένα και στη λογική συνοχή του επιχειρήματος.
Γι’ αυτό και η Τεχνητή Νοημοσύνη πρέπει να χρησιμοποιείται ως εργαλείο έρευνας και ελέγχου — όχι ως αυθεντία.
Και κάθε συμπέρασμα πρέπει να μπορεί να σταθεί και χωρίς αυτήν.
Ίσως, λοιπόν, δεν ενοχλεί η Τεχνητή Νοημοσύνη
Ίσως ενοχλεί κάτι πολύ απλούστερο.
Ότι πλέον ένας πολίτης ή ένα μέσο ενημέρωσης μπορεί πολύ γρηγορότερα από παλιά να πάρει έναν πολιτικό ισχυρισμό και να ρωτήσει:
Ισχύει;
Πού το γράφει;
Ποιος έχει την αρμοδιότητα;
Τι προβλέπει ο νόμος;
Τι λέει η απόφαση;
Τι αναφέρει η σύμβαση;
Συμφωνούν οι ημερομηνίες;
Στέκει το επιχείρημα;
Και εκεί αρχίζουν τα δύσκολα για τον λαϊκισμό.
Γιατί ο λαϊκισμός ευδοκιμεί όταν μια απλή, εύπεπτη κατηγορία χρειάζεται δύο ώρες έρευνας για να αποδομηθεί.
Όταν αυτές οι δύο ώρες γίνονται δύο λεπτά, το παιχνίδι αλλάζει.
Εμείς πάντως προτείνουμε κάτι καλύτερο
Αντί λοιπόν να συζητάμε αν ένα κείμενο γράφτηκε με Τεχνητή Νοημοσύνη, ας συζητάμε αν αυτά που γράφει είναι αληθινά.
Και όποιος θεωρεί ότι κάποιο δημοσίευμα «ξεπλένει» τον Θεόφιλο Μιχαλάτο, έχει κάθε δικαίωμα να το αποδείξει.
Με στοιχεία.
Όχι με υπονοούμενα.
Όχι με χαρακτηρισμούς.
Όχι με ανέκδοτα για καρφιά και παγκάκια.
Βρείτε ένα πραγματικό λάθος.
Αν υπάρχει, να διορθωθεί.
Αν όμως τα στοιχεία είναι σωστά και το μόνο πρόβλημα είναι ότι καταλήγουν σε διαφορετικό συμπέρασμα από εκείνο που θα βόλευε την αντιπολιτευτική αφήγηση, τότε δεν φταίει ούτε η Τεχνητή Νοημοσύνη.
Ούτε, για να συνεχίσουμε το ανέκδοτο, το καρφί.
Φταίει που η σοφιστεία συνάντησε κάτι που δεν της αρέσει καθόλου:
τον έλεγχο.
