Μια ιδιαίτερη κινηματογραφική εμπειρία έζησε το κοινό της Κεφαλονιάς στο Kymata Film Festival, μέσα από το masterclass «Τεχνική ή Τέχνη; Το δίλημμα του κινηματογραφικού φακού», με δύο καταξιωμένους Έλληνες διευθυντές φωτογραφίας, τον Γιώργο Φρέντζο και τον Δημήτρη Κατσαΐτη.
Την εμπειρία από τη συνάντηση περιέγραψε σε ανάρτησή του ο Παναγιώτης Θωμάς, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση όχι μόνο στις γνώσεις που μοιράστηκαν οι δύο δημιουργοί, αλλά και στη συμμετοχή του κοινού στα φετινά ΚΥΜΑΤΑ.
Από τη θεωρία στην πραγματική κινηματογραφική εικόνα
Μέσα από πλάνα αναφοράς που προβλήθηκαν κατά τη διάρκεια του masterclass, η συζήτηση πέρασε από τη θεωρία στην πράξη.
Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να ακούσουν πώς «χτίζεται» ένα κινηματογραφικό πλάνο, τι συμβαίνει στις πραγματικές συνθήκες ενός γυρίσματος και, κυρίως, πώς διαμορφώνεται η ιδιαίτερη δημιουργική σχέση ανάμεσα στον σκηνοθέτη και τον διευθυντή φωτογραφίας.
Πού τελειώνει το βλέμμα του σκηνοθέτη και πού αρχίζει εκείνο του διευθυντή φωτογραφίας; Ή μήπως η κινηματογραφική εικόνα γεννιέται ακριβώς από τη συνάντηση των δύο;
Στο ίδιο πλαίσιο τέθηκε και το κεντρικό ερώτημα του masterclass: τέχνη ή τεχνική;
Όπως μετέφερε ο Παναγιώτης Θωμάς από την τοποθέτηση του Γιώργου Φρέντζου, ίσως το πραγματικό ζητούμενο να μην είναι η επιλογή μεταξύ των δύο, αλλά ο συνδυασμός τους, που βρίσκεται στον πυρήνα της καλλιτεχνικής δημιουργίας.
Η ομάδα που βρίσκεται πίσω από κάθε πλάνο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η παρουσίαση της δομής μιας κινηματογραφικής ομάδας φωτογραφίας.
Έγινε αναφορά στους διαφορετικούς ρόλους, στους στενούς συνεργάτες του διευθυντή φωτογραφίας και στον τρόπο με τον οποίο μια ολόκληρη ομάδα καλείται να λειτουργήσει με ακρίβεια, συντονισμό και κοινή αισθητική αντίληψη για να δημιουργηθεί αυτό που τελικά βλέπει ο θεατής στην οθόνη.
Η συζήτηση επεκτάθηκε ακόμη και στις ταινίες animation, όπου η φυσική κάμερα μπορεί να απουσιάζει, όμως η ανάγκη για κινηματογραφικό βλέμμα και φωτογραφική αντίληψη παραμένει.
Από το φιλμ στο ψηφιακό και τώρα στην Τεχνητή Νοημοσύνη
Ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα σημεία του masterclass αφορούσε τη μεγάλη τεχνολογική μετάβαση από το φιλμ στο ψηφιακό μέσο.
Ο Γιώργος Φρέντζος και ο Δημήτρης Κατσαΐτης ανήκουν σε μια γενιά επαγγελματιών που δεν μελέτησε απλώς αυτή τη μετάβαση, αλλά την έζησε μέσα στην ίδια την επαγγελματική της διαδρομή και αναγκάστηκε να προσαρμόσει σε αυτήν τον τρόπο εργασίας και δημιουργίας.
Η συζήτηση, αναπόφευκτα, έφτασε και στην επόμενη μεγάλη αλλαγή: την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Σύμφωνα με τον Παναγιώτη Θωμά, οι δύο κινηματογραφιστές αντιμετώπισαν το ζήτημα με ανοιχτό και αισιόδοξο πνεύμα, χωρίς να αγνοούν τα ερωτήματα που γεννά η νέα τεχνολογία, αλλά και χωρίς φοβική προσέγγιση απέναντι στην εξέλιξη.
Η επιλογή του Γιώργου Φρέντζου να δουλεύει με νέους δημιουργούς
Ξεχωριστή αναφορά κάνει ο Παναγιώτης Θωμάς στη συνειδητή επιλογή του Γιώργου Φρέντζου τα τελευταία χρόνια να συνεργάζεται με νεότερους δημιουργούς.
Μια σχέση που λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις: από τη μία η μεταφορά πολύτιμης εμπειρίας στους νεότερους ανθρώπους του κινηματογράφου και από την άλλη η επαφή ενός έμπειρου επαγγελματία με νέες ιδέες και διαφορετικούς τρόπους σκέψης.
Ο ίδιος ο Παναγιώτης Θωμάς σημειώνει ότι έχει ζήσει μια τέτοια δημιουργική αλληλεπίδραση κατά τη συμμετοχή του στα γυρίσματα του «Arkansas» του Γιάννη Καρπούζη, όπου συμμετείχε ως executive producer.
Η συλλογική πλευρά του ελληνικού κινηματογράφου
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης έγινε επίσης αναφορά στο GSC – Greek Society of Cinematographers και στη δράση του Σωματείου Ελλήνων Κινηματογραφιστών.
Έτσι, η κουβέντα δεν περιορίστηκε στις προσωπικές διαδρομές δύο καταξιωμένων επαγγελματιών, αλλά άνοιξε προς τα ζητήματα που απασχολούν συνολικά τον κλάδο και τη συλλογική προσπάθεια των ανθρώπων της κινηματογραφικής φωτογραφίας.
«Κάπως έτσι χτίζεται μια κινηματογραφική κουλτούρα σε έναν τόπο»
Ιδιαίτερη σημασία έχει, όμως, μια ακόμη παρατήρηση του Παναγιώτη Θωμά: η ανταπόκριση του κόσμου της Κεφαλονιάς στα masterclasses του φετινού Kymata Film Festival.
Όπως σημειώνει, το κοινό δεν περιορίζεται στον ρόλο του θεατή. Ρωτά, συζητά και συμμετέχει ενεργά.
Και ίσως ακριβώς εκεί βρίσκεται μια από τις σημαντικότερες παρακαταθήκες του φεστιβάλ.
Γιατί ένα κινηματογραφικό φεστιβάλ δεν είναι μόνο οι ταινίες που προβάλλονται. Είναι οι άνθρωποι που συναντιούνται, οι ιδέες που ανταλλάσσονται, οι νέοι δημιουργοί που αποκτούν ερεθίσματα και ένα κοινό που σταδιακά εξοικειώνεται περισσότερο με τη γλώσσα και τον κόσμο του κινηματογράφου.
«Και κάπως έτσι χτίζεται σιγά σιγά μία κινηματογραφική κουλτούρα σε έναν τόπο. Μην το χάσουμε αυτό!», είναι το μήνυμα με το οποίο ο Παναγιώτης Θωμάς συνοψίζει την εμπειρία.
Και οι κινηματογραφικοί παλμοί των ΚΥΜΑΤΩΝ 2026 συνεχίζουν να χτυπούν στον Θαλασσόμυλο.
