Σε νέα φάση περνά το Ψηφιακό Μητρώο Ακινήτων (ΜΙΔΑ), με την ΑΑΔΕ να ενισχύει τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις για την ακίνητη περιουσία. Στην πρώτη γραμμή των ελέγχων μπαίνουν αγροτεμάχια και αγροτικές εκτάσεις, ενώ στη συνέχεια το ηλεκτρονικό «δίχτυ» αναμένεται να απλωθεί σε κατοικίες, οικόπεδα και γενικότερα στην ακίνητη περιουσία.
Η φιλοσοφία του νέου συστήματος είναι η δημιουργία μιας περισσότερο ολοκληρωμένης ψηφιακής εικόνας για κάθε ακίνητο, ώστε στοιχεία τα οποία βρίσκονται σήμερα καταχωρισμένα σε διαφορετικές βάσεις δεδομένων να μπορούν να συγκρίνονται και να εντοπίζονται ευκολότερα πιθανές αναντιστοιχίες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αγροτική γη λόγω της σύνδεσής της με δηλώσεις ΟΣΔΕ και αγροτικές ενισχύσεις.
Πρώτα στο «μικροσκόπιο» χωράφια και αγροτεμάχια
Το πρώτο μεγάλο πεδίο διασταυρώσεων αφορά την αγροτική ακίνητη περιουσία.
Οι έλεγχοι επικεντρώνονται στις εκτάσεις που εμφανίζονται στις δηλώσεις και κυρίως σε εκείνες που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο του ΟΣΔΕ και συνδέονται με την καταβολή αγροτικών ενισχύσεων.
Το ζητούμενο είναι να μπορεί να διαπιστωθεί εάν τα στοιχεία που δηλώνονται για μία συγκεκριμένη έκταση συμφωνούν μεταξύ τους.
Στην πράξη θα εξετάζονται δεδομένα που σχετίζονται με την ιδιοκτησία, τη μίσθωση ή την παραχώρηση της έκτασης, σε συνδυασμό με τα στοιχεία που έχουν δηλωθεί για τη χρήση και αξιοποίησή της.
Τι θα συμβαίνει με τα μισθωμένα αγροτεμάχια
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις περιπτώσεις μισθωμένων εκτάσεων.
Εάν, για παράδειγμα, ένα αγροτεμάχιο εμφανίζεται ως μισθωμένο και χρησιμοποιείται για την είσπραξη αγροτικής ενίσχυσης, θα πρέπει τα δεδομένα να μπορούν να επιβεβαιώσουν τόσο τον πραγματικό ιδιοκτήτη όσο και τη μίσθωση.
Αποκλίσεις ως προς την επιφάνεια, τα δικαιώματα ή τη χρήση της έκτασης είναι πιθανό να αποτελέσουν ένδειξη που θα οδηγήσει σε περαιτέρω διερεύνηση.
Η μεγάλη αλλαγή είναι ότι οι έλεγχοι δεν θα στηρίζονται αποκλειστικά σε μια απλή αντιπαραβολή φορολογικών δηλώσεων.
Κτηματολόγιο και γεωχωρικά δεδομένα στο παιχνίδι
Η εικόνα μιας αγροτικής έκτασης θα μπορεί να εξετάζεται συνδυαστικά με περισσότερες πηγές δεδομένων.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται τα γεωχωρικά στοιχεία, το Κτηματολόγιο και οι πληροφορίες που συνδέονται με τις αγροτικές ενισχύσεις.
Έτσι, το σύστημα αποκτά τη δυνατότητα να εντοπίζει αναντιστοιχίες οι οποίες είναι δυσκολότερο να γίνουν αντιληπτές όταν κάθε ηλεκτρονική βάση εξετάζεται ξεχωριστά.
Για παράδειγμα, διαφορετική επιφάνεια της ίδιας έκτασης σε διαφορετικές βάσεις ή ασυμφωνία ως προς τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα μπορεί να αποτελέσει λόγο περαιτέρω ελέγχου.
Μετά τα χωράφια έρχονται σπίτια και οικόπεδα
Το επόμενο στάδιο είναι ακόμη μεγαλύτερης έκτασης.
Μετά την αγροτική γη, το ΜΙΔΑ επεκτείνεται συνολικά στην ακίνητη περιουσία, με τις διασταυρώσεις να αφορούν κατοικίες, οικόπεδα και άλλα ακίνητα.
Η ΑΑΔΕ διαθέτει ήδη μέσω του Ε9 μεγάλο όγκο πληροφοριών για την περιουσιακή κατάσταση των φορολογουμένων.
Το νέο μοντέλο, όμως, επιδιώκει να συνδέσει αυτές τις πληροφορίες με δεδομένα από άλλες πηγές, δημιουργώντας ουσιαστικά ένα πληρέστερο ψηφιακό προφίλ για κάθε ακίνητο.
Ποια λάθη μπορεί να «χτυπήσουν» στο σύστημα
Το σημαντικότερο για τους ιδιοκτήτες είναι πλέον η ακρίβεια των δηλωμένων στοιχείων.
Αναντιστοιχίες μπορούν να προκύψουν σε:
- τετραγωνικά μέτρα και επιφάνειες,
- ποσοστά συνιδιοκτησίας,
- είδος εμπράγματου δικαιώματος,
- χρήση του ακινήτου,
- στοιχεία ταυτοποίησης μιας έκτασης ή ενός ακινήτου,
- στοιχεία ιδιοκτησίας, μίσθωσης ή παραχώρησης.
Ένα λάθος που μπορεί να παρέμενε για χρόνια χωρίς να δημιουργεί εμφανές πρόβλημα αποκτά διαφορετική σημασία όταν η ίδια πληροφορία αρχίζει να συγκρίνεται αυτοματοποιημένα με άλλες δημόσιες βάσεις.
Γιατί αποκτά μεγαλύτερη σημασία το Ε9
Το Ε9 βρίσκεται αναπόφευκτα στο επίκεντρο αυτής της διαδικασίας.
Σε αυτό καταγράφονται βασικά περιγραφικά και ιδιοκτησιακά χαρακτηριστικά της ακίνητης περιουσίας, όπως η επιφάνεια, το είδος του εμπράγματου δικαιώματος και το ποσοστό συνιδιοκτησίας.
Με την ανάπτυξη του νέου ψηφιακού περιβάλλοντος, η ακρίβεια των συγκεκριμένων δεδομένων αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Η λογική είναι απλή: όσο περισσότερες βάσεις δεδομένων «επικοινωνούν» μεταξύ τους, τόσο ευκολότερα μπορεί να εμφανιστεί μία απόκλιση.
Τι πρέπει να κάνουν οι ιδιοκτήτες
Οι ιδιοκτήτες έχουν κάθε λόγο να γνωρίζουν με ακρίβεια τι εμφανίζεται στη φορολογική τους εικόνα, ιδιαίτερα εάν έχουν πραγματοποιηθεί στο παρελθόν μεταβολές στην περιουσία τους.
Προσοχή χρειάζεται κυρίως σε ακίνητα που έχουν προκύψει από κληρονομιά ή μεταβίβαση, σε περιπτώσεις συνιδιοκτησίας, αλλά και σε παλαιότερες εγγραφές όπου ενδέχεται να υπάρχουν λάθη στις επιφάνειες ή στα δικαιώματα.
Αντίστοιχη προσοχή απαιτείται στην αγροτική γη όταν οι εκτάσεις μισθώνονται, παραχωρούνται ή χρησιμοποιούνται για αγροτικές ενισχύσεις.
Το «παζλ» της ακίνητης περιουσίας γίνεται ψηφιακό
Η ουσιαστική αλλαγή που φέρνει το ΜΙΔΑ δεν είναι απλώς η δημιουργία μιας ακόμη ηλεκτρονικής εφαρμογής.
Το σημαντικότερο είναι η δυνατότητα να συνδυάζονται πληροφορίες που μέχρι σήμερα βρίσκονταν διάσπαρτες σε διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα.
Ε9, Κτηματολόγιο, γεωχωρικά δεδομένα και στοιχεία άλλων δημόσιων φορέων μπορούν σταδιακά να συνθέτουν μια πολύ πιο ολοκληρωμένη εικόνα της ακίνητης περιουσίας.
Και όσο αυξάνονται οι αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις, τόσο περιορίζεται η πιθανότητα μια σημαντική αναντιστοιχία να παραμένει για μεγάλο διάστημα απαρατήρητη.
Ποιοι πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί
Το πρώτο κύμα ενδιαφέρει άμεσα αγρότες, ιδιοκτήτες αγροτικής γης και όσους εκμισθώνουν ή παραχωρούν αγροτεμάχια.
Στη συνέχεια, όμως, το ζήτημα αφορά ουσιαστικά κάθε ιδιοκτήτη ακινήτου.
Η ασφαλέστερη κατεύθυνση είναι ο έγκαιρος έλεγχος της δηλωμένης περιουσιακής εικόνας και, όπου εντοπίζονται πραγματικά λάθη, η διερεύνηση της προβλεπόμενης διαδικασίας διόρθωσής τους.
Το μήνυμα από τη νέα ψηφιακή πραγματικότητα είναι σαφές: όσο περισσότερα στοιχεία συγκεντρώνονται και διασταυρώνονται ηλεκτρονικά, τόσο σημαντικότερο γίνεται όσα έχουν δηλωθεί στην Εφορία να ανταποκρίνονται στην πραγματική εικόνα της περιουσίας.
