Σοβαρός κίνδυνος καθυστέρησης της προκαταβολής των αγροτικών επιδοτήσεων του Οκτωβρίου διαμορφώνεται για χιλιάδες παραγωγούς, με 50 Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ) της Θεσσαλίας να εκπέμπουν σήμα κινδύνου για την πορεία των φετινών δηλώσεων ΟΣΔΕ.
Το στοιχείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία είναι αποκαλυπτικό: περίπου 40 ημέρες μετά το άνοιγμα της νέας εφαρμογής myAGRO, τα ΚΥΔ εκτιμούν ότι έχει οριστικοποιηθεί λιγότερο από το 2% του συνόλου των δηλώσεων ΟΣΔΕ. Την αντίστοιχη περίοδο προηγούμενων ετών είχαν ήδη υποβληθεί περισσότερες από 100.000 δηλώσεις.
Και όλα αυτά ενώ η 15η Σεπτεμβρίου αποτελεί το πρώτο κρίσιμο χρονικό ορόσημο για όσους παραγωγούς προσδοκούν να λάβουν την προκαταβολή μέχρι το τέλος Οκτωβρίου.
Ποιοι κινδυνεύουν να χάσουν την πληρωμή του Οκτωβρίου
Με βάση το χρονοδιάγραμμα που παρατίθεται στο δημοσίευμα, όσοι ολοκληρώσουν την αίτησή τους έως τις 15 Σεπτεμβρίου μπορούν να λάβουν την προκαταβολή των ενισχύσεων έως τις 31 Οκτωβρίου.
Όσοι ολοκληρώσουν τη διαδικασία από 16 Σεπτεμβρίου έως 16 Οκτωβρίου, περνούν στο δεύτερο «παράθυρο» πληρωμών και η προκαταβολή τους μπορεί να καταβληθεί έως τις 30 Νοεμβρίου.
Αυτό σημαίνει ότι η καθυστέρηση στην οριστικοποίηση των αιτήσεων μπορεί να μεταφραστεί σε καθυστέρηση έως και ενός μήνα στην πληρωμή για παραγωγούς που δεν θα καταφέρουν να ενταχθούν στο πρώτο χρονικό παράθυρο.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με τα 50 ΚΥΔ, δεν οφείλεται σε αδράνεια των αγροτών ή των ίδιων των Κέντρων, αλλά στις δυσλειτουργίες της εφαρμογής, στα προβλήματα που προκαλεί η σύνδεση με το Κτηματολόγιο και στο ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα.
Το παράδοξο με την προθεσμία και τις διορθώσεις
Εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα της διαδικασίας.
Υπάρχουν παραγωγοί που δεν μπορούν να ολοκληρώσουν την αίτησή τους εάν προηγουμένως δεν διορθώσουν στοιχεία των εκτάσεών τους.
Όμως η ειδική εφαρμογή «Μεταβολές», μέσω της οποίας προβλέπεται να πραγματοποιηθούν οι σχετικές διορθώσεις, τίθεται σε λειτουργία στις 18 Σεπτεμβρίου.
Δηλαδή τρεις ημέρες μετά το πρώτο κρίσιμο όριο της 15ης Σεπτεμβρίου.
Τα ΚΥΔ θέτουν ουσιαστικά το ερώτημα πώς μπορούν οι παραγωγοί να τηρήσουν ένα χρονοδιάγραμμα όταν το ίδιο το εργαλείο που χρειάζονται για να διορθώσουν τα στοιχεία τους ενεργοποιείται αφού έχει περάσει η πρώτη προθεσμία.
Το Κτηματολόγιο στο επίκεντρο
Ως βασικό εμπόδιο καταγράφεται η υποχρεωτική ψηφιοποίηση των αγροτεμαχίων με βάση τα δεδομένα του Κτηματολογίου.
Σύμφωνα με τους φορείς, σε πολλές περιπτώσεις υπάρχουν αναντιστοιχίες τόσο ως προς τη γεωχωρική πληροφορία όσο και ως προς την ταυτότητα του κατόχου, ενώ παραμένουν ανοιχτές διορθώσεις, αντιδικίες και άλλες εκκρεμότητες.
Τα 50 ΚΥΔ επισημαίνουν μάλιστα ότι μόλις στις 18 Σεπτεμβρίου τίθεται σε λειτουργία, μέσω της πλατφόρμας «metavoles», η νέα διαδικασία γεωμετρικών διορθώσεων.
Για τις αναντιστοιχίες μεταξύ Ε9 και Κτηματολογίου έχει ανακοινωθεί ότι θα υπάρξει αντιμετώπιση μέσω του ΜΙΔΑ μέχρι τις πληρωμές, όμως οι φορείς υπογραμμίζουν ότι μια μελλοντική λύση δεν λύνει το σημερινό πρόβλημα της υποβολής.
«Η εφαρμογή δεν είναι έτοιμη»
Ιδιαίτερα σκληρή είναι η τοποθέτηση των ΚΥΔ για την κατάσταση του myAGRO.
Υποστηρίζουν ότι η εφαρμογή εξακολουθεί να παρουσιάζει πολλά τεχνικά σφάλματα και ελλείψεις, τα οποία έχουν ήδη γνωστοποιηθεί στους αρμόδιους χωρίς να έχουν αντιμετωπιστεί πλήρως.
Κατά τους ίδιους, αυτό καθιστά τη διαδικασία χρονοβόρα, προβληματική και επιρρεπή σε λάθη, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις δεν επιτρέπει την ασφαλή οριστικοποίηση της δήλωσης.
Η εικόνα που περιγράφουν είναι χαρακτηριστική: από τις δηλώσεις που έχουν καταφέρει μέχρι τώρα να οριστικοποιηθούν, οι περισσότερες αφορούν μικρές και σχετικά απλές περιπτώσεις.
Τα 5 μέτρα που ζητούν άμεσα τα 50 ΚΥΔ
Μπροστά στον κίνδυνο να δημιουργηθεί νέο κύμα καθυστερήσεων στις αγροτικές πληρωμές, τα ΚΥΔ ζητούν συγκεκριμένες παρεμβάσεις:
- Πλήρως λειτουργική εφαρμογή, με άμεση επίλυση των τεχνικών προβλημάτων.
- Ρεαλιστική αντιμετώπιση των προβλημάτων του Κτηματολογίου, ειδικά όταν υπάρχουν λανθασμένες αποτυπώσεις, διορθώσεις ή αντιδικίες.
- Δημιουργία Help Desk, ώστε να δίνονται ενιαίες και έγκαιρες απαντήσεις για τη λειτουργία του συστήματος.
- Νέα, ρεαλιστική προθεσμία 72 ημερών από τη στιγμή που η πλατφόρμα θα καταστεί πλήρως λειτουργική, με δυνατότητα περαιτέρω παράτασης ανάλογα με την πραγματική πρόοδο.
- Αναστολή των προβλεπόμενων ποινών για την ΕΑΕ 2026 για ένα έτος.
Η προειδοποίηση: «Ο χρόνος έχει ήδη τελειώσει»
Τα ΚΥΔ δηλώνουν ότι τα γραφεία τους παραμένουν ανοιχτά για έλεγχο δικαιολογητικών και ενημέρωση των παραγωγών.
Ξεκαθαρίζουν όμως ότι, μέχρι να αποκατασταθεί η λειτουργία της εφαρμογής, δεν μπορούν να επεξεργάζονται με ασφάλεια δηλώσεις που περιλαμβάνουν πρόσθετα καθεστώτα ενίσχυσης πέραν της βασικής ενίσχυσης.
Και υπενθυμίζουν τι συνέβη το 2025: σύμφωνα με την ανακοίνωσή τους, χιλιάδες παραγωγοί στη Θεσσαλία έμειναν απλήρωτοι εξαιτίας προβλημάτων και διορθώσεων του συστήματος.
Γι’ αυτό και το μήνυμα με το οποίο κλείνουν την παρέμβασή τους είναι δραματικό:
«Ο χρόνος έχει ήδη τελειώσει. Χρειάζονται λύσεις, τώρα!»
Το επόμενο διάστημα είναι επομένως κρίσιμο. Εάν δεν επιταχυνθεί δραστικά η διαδικασία και δεν αντιμετωπιστούν τα τεχνικά και γεωχωρικά προβλήματα, χιλιάδες αγρότες ενδέχεται να δουν την προκαταβολή που περίμεναν τον Οκτώβριο να μετατίθεται για αργότερα.
