Νέα δεδομένα για χιλιάδες ασφαλισμένους δημιουργούν οι διευκρινίσεις του ΕΦΚΑ σχετικά με την αναγνώριση πλασματικών ετών, καθώς ξεκαθαρίζεται ότι η συμπλήρωση 3.600 ημερών ή 12 ετών πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης δεν αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση σε όλες τις περιπτώσεις.
Η διευκρίνιση έχει ιδιαίτερη σημασία όχι μόνο για όσους βρίσκονται σήμερα κοντά στη συνταξιοδότηση, αλλά και για ασφαλισμένους των οποίων αιτήματα αναγνώρισης πλασματικού χρόνου είχαν απορριφθεί στο παρελθόν επειδή δεν είχαν συμπληρώσει τη 12ετία.
Οι συγκεκριμένοι φάκελοι μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να επανεξεταστούν, ενώ εφόσον από τον νέο έλεγχο προκύψει συνταξιοδοτικό δικαίωμα, μπορεί να τεθεί ακόμη και ζήτημα καταβολής αναδρομικών.
Πότε απαιτούνται τα 12 χρόνια πραγματικής ασφάλισης
Το κρίσιμο σημείο των νέων διευκρινίσεων είναι ότι πρέπει να εξετάζεται η συγκεκριμένη συνταξιοδοτική διάταξη στην οποία υπάγεται κάθε ασφαλισμένος.
Η προϋπόθεση των 3.600 ημερών πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης εξακολουθεί να ισχύει για ασφαλισμένους που αξιοποιούν τις ρυθμίσεις των νόμων 3863/2010 και 3996/2011.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ασφαλισμένοι που επιδιώκουν συνταξιοδότηση με 12.000 ημέρες ασφάλισης, γυναίκες με 4.500 ημέρες, μητέρες και χήροι πατέρες ανήλικων τέκνων, καθώς και ασφαλισμένοι με 10.500 ημέρες, από τις οποίες οι 7.500 αφορούν βαρέα και ανθυγιεινά.
Για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις απαιτείται η συμπλήρωση των 3.600 ημερών πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης, προκειμένου να αξιοποιηθούν οι σχετικές ευνοϊκές διατάξεις για πλασματικό χρόνο.
Ποιοι δεν χρειάζονται τις 3.600 ημέρες
Διαφορετική είναι η κατάσταση για ασφαλισμένους των οποίων οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης δεν τροποποιήθηκαν από το άρθρο 10 του ν. 3863/2010.
Σε αυτές τις περιπτώσεις εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι παλαιότερες διατάξεις του ν. 2084/1992 και, επομένως, η συμπλήρωση 3.600 ημερών δεν αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την αναγνώριση του αντίστοιχου πλασματικού χρόνου.
Στην κατηγορία αυτή μπορούν να εντάσσονται:
- άνδρες ασφαλισμένοι στα βαρέα,
- οικοδόμοι,
- υπάλληλοι ΟΤΑ,
- ηθοποιοί, χορευτές και μουσικοί.
Για τη στρατιωτική θητεία εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι ειδικότερες προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία.
Τι γίνεται με όσους είχαν πάρει απορριπτική απόφαση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δυνατότητα επανεξέτασης παλαιών αιτήσεων.
Αιτήσεις που είχαν απορριφθεί αποκλειστικά επειδή ο ασφαλισμένος δεν συμπλήρωνε τη 12ετία μπορούν να επανεξεταστούν εφόσον, με βάση τη συνταξιοδοτική διάταξη που πραγματικά τον αφορά, η συγκεκριμένη προϋπόθεση δεν έπρεπε να είχε εφαρμοστεί.
Οι προηγούμενες απορριπτικές αποφάσεις αντιμετωπίζονται ως δυσμενείς διοικητικές πράξεις και υπάρχει δυνατότητα ανάκλησής τους.
Η επανεξέταση μπορεί να γίνει είτε αυτεπάγγελτα από τον ΕΦΚΑ είτε ύστερα από αίτημα του ενδιαφερομένου.
Το σημαντικότερο είναι ότι, εφόσον από τη νέα εξέταση προκύψει πως ο ασφαλισμένος θεμελίωνε δικαίωμα συνταξιοδότησης, μπορεί να προκύψει και δικαίωμα σε αναδρομικά ποσά, ανάλογα με τα πραγματικά δεδομένα κάθε περίπτωσης.
Ποιοι πλασματικοί χρόνοι μπορούν να αξιοποιηθούν
Η αναγνώριση πλασματικών ετών αποτελεί ένα από τα βασικά «εργαλεία» για τη συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης.
Ανάλογα με την περίπτωση και τη διάταξη που εφαρμόζεται, πλασματικός χρόνος μπορεί να προκύπτει από στρατιωτική θητεία, σπουδές, τέκνα, χρόνο ανεργίας, κύηση και λοχεία, εκπαιδευτική άδεια και επιδοτούμενη ασθένεια.
Η δυνατότητα είναι ιδιαίτερα σημαντική για ασφαλισμένους που επιδιώκουν να συμπληρώσουν 40 χρόνια ασφάλισης προκειμένου να συνταξιοδοτηθούν στα 62.
Πόσο κοστίζει η εξαγορά
Για τους πλασματικούς χρόνους που απαιτούν εξαγορά, το ποσό διαφοροποιείται ανάλογα με την ασφαλιστική ιδιότητα.
Στους μισθωτούς ο υπολογισμός συνδέεται με τις αποδοχές και το αντίστοιχο ποσοστό ασφαλιστικής εισφοράς, ενώ στους ελεύθερους επαγγελματίες λαμβάνεται υπόψη η ασφαλιστική κατηγορία.
Προβλέπεται επίσης δυνατότητα εφάπαξ καταβολής με έκπτωση 2% για κάθε έτος εξαγοράς, ενώ σε συγκεκριμένες περιπτώσεις το οφειλόμενο ποσό μπορεί να εξοφλείται μέσω παρακράτησης από τη σύνταξη.
Τι πρέπει να κάνουν τώρα οι ασφαλισμένοι
Η βασική αλλαγή που προκύπτει από τις διευκρινίσεις είναι ότι δεν πρέπει να εφαρμόζεται οριζόντια σε όλους η προϋπόθεση της 12ετίας.
Ιδιαίτερα όσοι είχαν στο παρελθόν απορριπτική απόφαση επειδή δεν συμπλήρωναν τις 3.600 ημέρες έχουν λόγο να εξετάσουν εάν η συγκεκριμένη προϋπόθεση εφαρμοζόταν πράγματι στη δική τους περίπτωση.
Καθοριστικής σημασίας είναι ο έλεγχος του ασφαλιστικού ιστορικού, του πρώην Ταμείου, της κατηγορίας ασφάλισης και κυρίως της ειδικής συνταξιοδοτικής διάταξης με την οποία επιχειρείται η θεμελίωση του δικαιώματος.
