Σημαντική ελάφρυνση από το τεκμαρτό φορολογητέο εισόδημα προβλέπεται για χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις, ωστόσο η εφαρμογή της συνοδεύεται από τέσσερις προϋποθέσεις φορολογικής και εργασιακής συνέπειας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, περίπου 156.000 ατομικές επιχειρήσεις είναι εκείνες που σήμερα επιβαρύνονται με πρόσθετες προσαυξήσεις του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος λόγω μισθοδοσίας προσωπικού ή επειδή ο τζίρος τους υπερβαίνει τον μέσο όρο του αντίστοιχου ΚΑΔ.
Με τη νέα ρύθμιση οι συγκεκριμένες προσαυξήσεις μπορούν να καταργηθούν, οδηγώντας σε μικρότερο φορολογητέο εισόδημα και, κατά συνέπεια, χαμηλότερο φόρο.
Δεν θα επωφεληθούν, όμως, όλοι.
Τα 4 κριτήρια που πρέπει να πληρούν
Για να απαλλαγεί ένας επαγγελματίας από τις πρόσθετες προσαυξήσεις θα πρέπει να θεωρείται συνεπής ως προς συγκεκριμένες φορολογικές και εργασιακές υποχρεώσεις.
Οι προϋποθέσεις που τίθενται είναι:
- Πλήρης διαβίβαση των απαιτούμενων στοιχείων στο myDATA για το αντίστοιχο φορολογικό έτος.
- Διασύνδεση ταμειακής μηχανής και POS, όπου υπάρχει σχετική υποχρέωση, και διατήρηση της σύνδεσης σε όλη τη διάρκεια του έτους.
- Υποβολή όλων των δηλώσεων ΦΠΑ και φορολογίας εισοδήματος των τελευταίων πέντε φορολογικών ετών, εφόσον υπήρχε σχετική υποχρέωση.
- Απουσία φορολογικών ή εργασιακών παραβάσεων για τις οποίες έχει επιβληθεί πρόστιμο από την ΑΑΔΕ ή την Επιθεώρηση Εργασίας κατά το προβλεπόμενο χρονικό διάστημα.
Το τελευταίο κριτήριο είναι εκείνο που μπορεί να αφήσει εκτός της ελάφρυνσης σημαντικό αριθμό επιχειρήσεων.
Γιατί το ιστορικό παραβάσεων αποκτά μεγάλη σημασία
Τα στοιχεία των φορολογικών ελέγχων δείχνουν ότι η παραβατικότητα παραμένει υψηλή.
Το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, πραγματοποιήθηκαν 68.400 επιτόπιοι έλεγχοι, κατά τους οποίους καταγράφηκαν 430.930 παραβάσεις σε 19.473 επιχειρήσεις, με το ποσοστό παραβατικότητας να διαμορφώνεται στο 34,2%.
Για το 2026 τα πρώτα στοιχεία ανεβάζουν το αντίστοιχο ποσοστό στο 37,42%.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το 30%-40% του συνόλου των ελεύθερων επαγγελματιών θα χάσει την ελάφρυνση. Τα ποσοστά αφορούν τις επιχειρήσεις που ελέγχθηκαν και όχι το σύνολο των 156.000 δυνητικών δικαιούχων.
Επιπλέον, για να υπολογιστεί πόσοι τελικά θα αποκλειστούν πρέπει να γνωρίζουμε πόσες από τις επιχειρήσεις με παραβάσεις ανήκουν στην ομάδα των 156.000 και αν οι συγκεκριμένες παραβάσεις εμπίπτουν ακριβώς στους όρους αποκλεισμού της νέας ρύθμισης.
Πώς λειτουργεί σήμερα το τεκμαρτό εισόδημα
Η αφετηρία για τον υπολογισμό του ελάχιστου εισοδήματος συνδέεται με τον κατώτατο μισθό.
Για το 2026, με κατώτατο μισθό 920 ευρώ, η ετήσια βάση διαμορφώνεται στα:
920 × 14 = 12.880 ευρώ.
Το ποσό μπορεί να αυξηθεί ανάλογα με τα χρόνια λειτουργίας της επιχείρησης.
Στη συνέχεια προστίθενται σήμερα δύο σημαντικές προσαυξήσεις:
10% επί του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας του προσωπικού και 5% επί του ποσού κατά το οποίο ο τζίρος υπερβαίνει τον μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών του αντίστοιχου ΚΑΔ.
Ακριβώς αυτές οι δύο προσαυξήσεις είναι που καταργούνται για όσους πληρούν τις νέες προϋποθέσεις.
Πόσους αφορά
Από τις περίπου 755.000 ατομικές επιχειρήσεις, οι 427.000 εμφανίζονται να φορολογούνται με βάση το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα επειδή δηλώνουν χαμηλότερα πραγματικά κέρδη.
Από αυτές:
271.000 φορολογούνται ήδη ουσιαστικά με βάση τον κατώτατο μισθό και τις σχετικές προσαρμογές λόγω ετών δραστηριότητας.
Οι υπόλοιπες 156.000 επιβαρύνονται επιπλέον εξαιτίας μισθοδοσίας ή/και υψηλότερου τζίρου σε σχέση με τον μέσο όρο του ΚΑΔ.
Για περίπου 24.000 επιχειρήσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, η πρόσθετη προσαύξηση ξεπερνά τις 2.000 ευρώ, ενώ για περίπου 3.000 υπερβαίνει ακόμη και τις 10.000 ευρώ.
Επομένως, για ορισμένους επαγγελματίες η αλλαγή μπορεί να μεταφραστεί σε αισθητή μείωση του φόρου.
Έως 2.534 ευρώ μικρότερος φόρος στα παραδείγματα
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα μιας ατομικής επιχείρησης εστίασης που λειτουργεί επί 15 χρόνια και απασχολεί πέντε εργαζομένους με συνολικό ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 105.000 ευρώ.
Με το σημερινό σύστημα, το ελάχιστο εισόδημα φτάνει τα 27.244 ευρώ και ο αναλογών φόρος τα 4.783 ευρώ.
Με την κατάργηση της προσαύξησης, το ελάχιστο εισόδημα περιορίζεται στα 16.744 ευρώ και ο φόρος στα 2.249 ευρώ.
Όφελος: 2.534 ευρώ.
Σε ατομική επιχείρηση λιανικού εμπορίου υποδημάτων με δύο εργαζομένους και τζίρο 120.000 ευρώ, το αντίστοιχο φορολογικό όφελος υπολογίζεται σε 1.134 ευρώ.
Για λογιστή με 20 χρόνια δραστηριότητας, χωρίς προσωπικό και με τζίρο 90.000 ευρώ, το όφελος του παραδείγματος περιορίζεται στα 615 ευρώ.
Η μεγάλη παγίδα της εξαγγελίας
Η ουσία επομένως βρίσκεται στη λεπτομέρεια: οι 156.000 δεν είναι κατ’ ανάγκη 156.000 τελικοί δικαιούχοι της ελάφρυνσης.
Πρόκειται για την κατηγορία επαγγελματιών που δυνητικά μπορεί να ωφεληθεί από την κατάργηση των δύο προσαυξήσεων. Για να συμβεί αυτό, όμως, θα πρέπει κάθε επιχείρηση να περνά ταυτόχρονα τα κριτήρια που τίθενται.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επομένως στο ιστορικό παραβάσεων, στις δηλώσεις των προηγούμενων ετών, στο myDATA και στη διασύνδεση POS – ταμειακής.
Το πραγματικό μέγεθος της ελάφρυνσης θα φανεί όταν γίνει γνωστό πόσοι από τους 156.000 επαγγελματίες πληρούν τελικά όλες τις προϋποθέσεις.
