Σημαντικές αλλαγές στην επαγγελματική ασφάλιση φέρνει το νέο σχέδιο νόμου του υπουργείου Εργασίας, ανοίγοντας περισσότερο τον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης σε εργαζόμενους μικρών επιχειρήσεων και ελεύθερους επαγγελματίες.
Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκονται τα νέα Ανοιχτά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, τα αυξημένα φορολογικά κίνητρα και η δυνατότητα μεταφοράς των ασφαλιστικών δικαιωμάτων όταν ένας εργαζόμενος αλλάζει εργασία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα νέα όρια εισφορών, καθώς προβλέπεται πλαφόν έως 35.000 ευρώ ετησίως για τους ελεύθερους επαγγελματίες και έως 35% του ετήσιου εισοδήματος για τους μισθωτούς, σύμφωνα με τις προβλέψεις του σχεδίου νόμου.
Ανοίγουν τα Επαγγελματικά Ταμεία σε περισσότερους ασφαλισμένους
Μία από τις βασικότερες παρεμβάσεις είναι η εισαγωγή των Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και των Ανοιχτών Ομαδικών Ασφαλιστικών Προϊόντων Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ).
Στόχος είναι να αποκτήσουν ευκολότερη πρόσβαση στην επαγγελματική ασφάλιση άνθρωποι οι οποίοι μέχρι σήμερα βρίσκονταν ουσιαστικά εκτός του δεύτερου πυλώνα.
Αυτό αφορά ιδιαίτερα τους εργαζόμενους σε μικρές επιχειρήσεις, αλλά και τους ελεύθερους επαγγελματίες.
Η παρέμβαση έχει ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική αγορά εργασίας, καθώς μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας πραγματοποιείται από μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες δύσκολα μπορούσαν μέχρι σήμερα να δημιουργήσουν ή να συμμετάσχουν σε αντίστοιχα συνταξιοδοτικά σχήματα.
Μεγάλη αλλαγή στα φορολογικά κίνητρα
Το δεύτερο κρίσιμο σκέλος του σχεδίου αφορά τη φορολογική μεταχείριση.
Οι εισφορές στα συγκεκριμένα συνταξιοδοτικά προγράμματα προβλέπεται να εκπίπτουν κατά 100%, ενώ αυξάνονται σημαντικά τα ανώτατα όρια εισφορών.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, το πλαφόν διαμορφώνεται:
- έως 35.000 ευρώ τον χρόνο για τους ελεύθερους επαγγελματίες
- έως 35% του ετήσιου εισοδήματος για τους μισθωτούς.
Πρόκειται για μία αλλαγή που επιχειρεί να καταστήσει την επαγγελματική ασφάλιση περισσότερο ελκυστική ως συμπληρωματικό εργαλείο δημιουργίας συνταξιοδοτικού εισοδήματος.
Νέα φορολογία όταν έρθει η ώρα της πληρωμής
Αλλάζει παράλληλα και ο τρόπος φορολόγησης των παροχών.
Η φορολογία αποσυνδέεται από τα χρόνια ασφάλισης και συνδέεται πλέον με την ηλικία κατά την οποία ο ασφαλισμένος αποχωρεί από το πρόγραμμα.
Για έξοδο από το 62ο έως και το 67ο έτος προβλέπεται:
10% φόρος στην εφάπαξ παροχή και 5% στη σύνταξη.
Για έξοδο μετά το 67ο έτος οι συντελεστές περιορίζονται αντίστοιχα σε:
5% για το εφάπαξ και μόλις 2,5% για τη σύνταξη.
Παράλληλα, καταργείται η φορολογική επιβάρυνση που λειτουργούσε ως αντικίνητρο για κάποιον που αποφάσιζε να ενταχθεί στην επαγγελματική ασφάλιση σε μεγαλύτερη ηλικία.
Τι γίνεται εάν αλλάξετε δουλειά
Μία ακόμη ουσιαστική αλλαγή αφορά τη φορητότητα των ασφαλιστικών δικαιωμάτων.
Η αλλαγή εργοδότη ή επαγγελματικής κατάστασης δεν θα πρέπει πλέον να συνεπάγεται απώλεια ή αποδυνάμωση των δικαιωμάτων που έχουν ήδη δημιουργηθεί.
Προβλέπεται τόσο ομαδική όσο και ατομική φορητότητα.
Έτσι, ένας εργαζόμενος που αλλάζει εργασία θα μπορεί να μεταφέρει ευκολότερα τα κατοχυρωμένα δικαιώματά του σε νέο φορέα επαγγελματικής ασφάλισης.
Αντίστοιχα, ολόκληρα συνταξιοδοτικά προγράμματα θα μπορούν να μεταφέρονται μεταξύ ΤΕΑ και ΟΑΠΕΣ.
Τι σημαίνουν οι αλλαγές για τον εργαζόμενο
Η φιλοσοφία του νέου συστήματος είναι ουσιαστικά να ενισχυθεί η συμπληρωματική σύνταξη πέρα από την κύρια κοινωνική ασφάλιση.
Ένας εργαζόμενος θα μπορεί, μέσω του επαγγελματικού του προγράμματος, να δημιουργεί σταδιακά ένα πρόσθετο συνταξιοδοτικό κεφάλαιο, αξιοποιώντας παράλληλα τα φορολογικά κίνητρα.
Η δυνατότητα μεταφοράς των δικαιωμάτων είναι επίσης σημαντική σε μία αγορά εργασίας όπου η αλλαγή εργοδότη είναι πλέον πολύ συχνότερη σε σχέση με το παρελθόν.
Ο ασφαλισμένος δεν θα χρειάζεται να παραμένει στον ίδιο εργοδότη προκειμένου να διατηρεί τα δικαιώματα που έχει δημιουργήσει.
Τι κερδίζουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον μπορεί να παρουσιάζει η μεταρρύθμιση για τους αυτοαπασχολούμενους.
Η δυνατότητα συμμετοχής σε ανοιχτά επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα δημιουργεί έναν επιπλέον δρόμο για τη συγκρότηση συμπληρωματικού συνταξιοδοτικού κεφαλαίου.
Το ετήσιο όριο των 35.000 ευρώ είναι ιδιαίτερα υψηλό και δίνει σημαντικό περιθώριο σε όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν την επαγγελματική ασφάλιση ως μακροχρόνιο αποταμιευτικό και συνταξιοδοτικό εργαλείο.
Το πραγματικό όφελος, βεβαίως, θα εξαρτάται από το εισόδημα, τις εισφορές, τη διάρκεια συμμετοχής, τις αποδόσεις και τη φορολογική κατάσταση κάθε ασφαλισμένου.
Γιατί ενδιαφέρει και τις επιχειρήσεις
Το υπουργείο Εργασίας αντιμετωπίζει την επαγγελματική ασφάλιση και ως εργαλείο για τις επιχειρήσεις.
Ένα καλό ομαδικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα μπορεί να λειτουργήσει ως πρόσθετη παροχή προς το προσωπικό και επομένως ως μέσο προσέλκυσης αλλά και διατήρησης εργαζομένων.
Παράλληλα προβλέπεται η δυνατότητα εργοδοτικής παροχής μέσω Συλλογικής Σύμβασης, ενώ το νέο σύστημα επιχειρεί να γίνει περισσότερο λειτουργικό για μικρές επιχειρήσεις που μέχρι σήμερα δυσκολεύονταν να αξιοποιήσουν τέτοιες δυνατότητες.
Ο δεύτερος πυλώνας αποκτά μεγαλύτερο ρόλο
Η κατεύθυνση του νέου πλαισίου είναι σαφής: η επαγγελματική ασφάλιση επιχειρείται να αποκτήσει μεγαλύτερο βάρος στο συνολικό συνταξιοδοτικό σύστημα.
Η κύρια σύνταξη εξακολουθεί φυσικά να αποτελεί τον βασικό πυλώνα κοινωνικής ασφάλισης. Τα Επαγγελματικά Ταμεία όμως προορίζονται να λειτουργούν συμπληρωματικά, δημιουργώντας μία δεύτερη πηγή εισοδήματος για τα χρόνια μετά την αποχώρηση από την εργασία.
Για εργαζόμενους και ελεύθερους επαγγελματίες, επομένως, το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται μόνο στις νέες φοροαπαλλαγές.
Η μεγάλη αλλαγή είναι ότι περισσότεροι ασφαλισμένοι αποκτούν πρόσβαση σε έναν δεύτερο μηχανισμό δημιουργίας μελλοντικού συνταξιοδοτικού εισοδήματος, με αυξημένα φορολογικά κίνητρα και δυνατότητα να διατηρούν και να μεταφέρουν τα δικαιώματά τους σε ολόκληρη την επαγγελματική τους διαδρομή.
