Γονικές άδειες: Τρεις σημαντικές αλλαγές για εργαζόμενους γονείς – Τι αλλάζει για δεύτερο παιδί και άδεια φροντιστή

Νέες διευκολύνσεις για τους εργαζόμενους γονείς και όσους έχουν την ευθύνη φροντίδας συγγενικών προσώπων προβλέπει νομοσχέδιο που επεξεργάζεται το Υπουργείο Εργασίας. Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις καταργούν συγκεκριμένους χρονικούς περιορισμούς και απλοποιούν διαδικασίες που σήμερα δυσκολεύουν τον οικογενειακό προγραμματισμό. Τι ισχύει σήμερα, ποιες αλλαγές προωθούνται και ποιοι εργαζόμενοι επηρεάζονται.

Τι αλλάζει στις γονικές άδειες

Τρεις παρεμβάσεις στο καθεστώς των εργασιακών αδειών προωθεί το Υπουργείο Εργασίας, με στόχο τη διευκόλυνση των εργαζομένων που έχουν οικογενειακές υποχρεώσεις.

Οι αλλαγές περιλαμβάνονται σε νομοσχέδιο που βρίσκεται υπό επεξεργασία και αφορούν τόσο τη γονική άδεια όσο και την άδεια φροντιστή.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η κατάργηση της υποχρεωτικής αναμονής για τη λήψη γονικής άδειας για διαφορετικό παιδί, η απλούστευση της διαδικασίας για γονείς που εργάζονται στον ίδιο εργοδότη και η άρση της προϋπόθεσης εξάμηνης προϋπηρεσίας για την άδεια φροντιστή.

Πρόκειται για αλλαγές που, εφόσον ψηφιστούν με την προτεινόμενη μορφή τους, θα επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο χιλιάδες εργαζόμενοι οργανώνουν τις επαγγελματικές και οικογενειακές τους υποχρεώσεις.

Πρώτη αλλαγή: Τέλος στην αναμονή ενός έτους για δεύτερο παιδί

Η πρώτη παρέμβαση αφορά εργαζόμενους γονείς που επιθυμούν να κάνουν χρήση γονικής άδειας για περισσότερα από ένα παιδιά.

Σύμφωνα με το υφιστάμενο πλαίσιο, για τη χορήγηση γονικής άδειας για διαφορετικό παιδί προβλέπεται, κατά κανόνα, να έχει μεσολαβήσει ένα έτος πραγματικής απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη από τη λήξη της προηγούμενης γονικής άδειας.

Η προτεινόμενη διάταξη καταργεί αυτόν τον χρονικό περιορισμό.

Με τον τρόπο αυτό, ένας εργαζόμενος που έχει ήδη χρησιμοποιήσει γονική άδεια για το πρώτο του παιδί δεν θα χρειάζεται να περιμένει υποχρεωτικά έναν χρόνο για να ζητήσει νέα γονική άδεια για δεύτερο παιδί.

Η αλλαγή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για οικογένειες με παιδιά μικρής ηλικιακής διαφοράς, καθώς οι ανάγκες φροντίδας μπορεί να προκύπτουν σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Πόση γονική άδεια δικαιούται κάθε εργαζόμενος;

Η γονική άδεια έχει διάρκεια τέσσερις μήνες για κάθε εργαζόμενο γονέα και για κάθε παιδί, μέχρι τη συμπλήρωση του όγδοου έτους της ηλικίας του.

Πρόκειται για ατομικό δικαίωμα, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε γονέας διαθέτει το δικό του δικαίωμα άδειας.

Επομένως, δεν πρόκειται για μία κοινή τετράμηνη άδεια που πρέπει να μοιραστούν οι δύο γονείς.

Η δυνατότητα αξιοποίησής της εξακολουθεί να συνδέεται με τις προϋποθέσεις που προβλέπει η εργατική νομοθεσία, ενώ η νέα παρέμβαση αφορά ειδικά το διάστημα αναμονής μεταξύ αδειών για διαφορετικά παιδιά.

Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η κατάργηση του συγκεκριμένου περιορισμού δεν σημαίνει αυτόματη κατάργηση όλων των υπόλοιπων προϋποθέσεων χορήγησης της γονικής άδειας.

Δεύτερη αλλαγή: Τι ισχύει όταν και οι δύο γονείς εργάζονται στην ίδια επιχείρηση

Η δεύτερη αλλαγή αφορά ζευγάρια στα οποία και οι δύο γονείς απασχολούνται στον ίδιο εργοδότη.

Μέχρι σήμερα, η σχετική διαδικασία προβλέπει ειδική συνεννόηση για τη σειρά με την οποία οι δύο γονείς θα κάνουν χρήση της γονικής άδειας.

Με τη νέα ρύθμιση προβλέπεται να καταργηθεί η υποχρέωση προκαταβολικής δήλωσης αυτής της σειράς.

Η παρέμβαση αποσκοπεί στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας στους εργαζόμενους γονείς.

Για παράδειγμα, σε μια οικογένεια όπου και οι δύο γονείς εργάζονται στην ίδια εταιρεία, δεν θα απαιτείται να καθορίσουν εκ των προτέρων ποιος θα αξιοποιήσει πρώτος τη γονική άδεια.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα μπορούν να απουσιάζουν ταυτόχρονα χωρίς καμία διαδικασία. Οι ειδικότεροι όροι ενημέρωσης του εργοδότη και προγραμματισμού των αδειών θα προκύψουν από την τελική νομοθετική ρύθμιση.

Τρίτη αλλαγή: Άδεια φροντιστή χωρίς έξι μήνες εργασίας

Η τρίτη παρέμβαση αφορά την άδεια φροντιστή, η οποία εξυπηρετεί διαφορετικές ανάγκες από τη γονική άδεια.

Η συγκεκριμένη άδεια απευθύνεται σε εργαζομένους που χρειάζεται να παρέχουν προσωπική φροντίδα ή υποστήριξη σε πρόσωπο που αντιμετωπίζει σοβαρή ανάγκη φροντίδας για ιατρικό λόγο, σύμφωνα με τις νόμιμες προϋποθέσεις.

Σήμερα, για τη χορήγησή της προβλέπεται η συμπλήρωση έξι μηνών απασχόλησης.

Το νέο νομοσχέδιο προτείνει την κατάργηση αυτού του περιορισμού.

Εφόσον η διάταξη ψηφιστεί, ένας εργαζόμενος θα μπορεί να ζητήσει άδεια φροντιστή χωρίς να χρειάζεται προηγουμένως να έχει συμπληρώσει εξάμηνη προϋπηρεσία.

Η αλλαγή έχει ιδιαίτερη σημασία για περιπτώσεις στις οποίες προκύπτει ξαφνική ανάγκη φροντίδας συγγενικού προσώπου κατά τους πρώτους μήνες μιας νέας εργασίας.

Πόσες ημέρες διαρκεί η άδεια φροντιστή;

Με το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο, η άδεια φροντιστή προβλέπεται για έως πέντε εργάσιμες ημέρες ανά ημερολογιακό έτος και είναι χωρίς αποδοχές, εκτός εάν ισχύει ευνοϊκότερη ρύθμιση.

Αφορά περιπτώσεις στις οποίες ο εργαζόμενος χρειάζεται να φροντίσει ή να υποστηρίξει συγγενή ή πρόσωπο που κατοικεί στο ίδιο νοικοκυριό και έχει σοβαρή ανάγκη φροντίδας ή υποστήριξης για ιατρικό λόγο.

Η προτεινόμενη αλλαγή δεν αφορά, με βάση τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί, αύξηση των ημερών της άδειας ή μετατροπή της σε άδεια με αποδοχές.

Επικεντρώνεται στην κατάργηση του χρονικού περιορισμού που συνδέεται με την προϋπηρεσία.

Παραδείγματα για το τι θα αλλάξει στην πράξη

Για να γίνει κατανοητή η σημασία των νέων ρυθμίσεων, μπορούν να εξεταστούν τρεις ενδεικτικές περιπτώσεις.

Παράδειγμα 1 – Οικογένεια με δύο μικρά παιδιά: Ένας γονέας που έχει ολοκληρώσει τη γονική άδεια για το πρώτο παιδί του επιθυμεί να ζητήσει αντίστοιχη άδεια για το δεύτερο. Με τη νέα ρύθμιση δεν θα απαιτείται η υποχρεωτική αναμονή ενός έτους μεταξύ των δύο αδειών.

Παράδειγμα 2 – Γονείς στον ίδιο εργοδότη: Δύο γονείς εργάζονται στην ίδια επιχείρηση και επιθυμούν να κάνουν χρήση της γονικής άδειας. Δεν θα χρειάζεται να δηλώνουν προκαταβολικά τη σειρά αξιοποίησής της, με την επιφύλαξη των διαδικασιών που θα οριστούν.

Παράδειγμα 3 – Νεοπροσληφθείς εργαζόμενος με ανάγκη φροντίδας: Εργαζόμενος που έχει προσληφθεί πρόσφατα χρειάζεται να φροντίσει συγγενικό του πρόσωπο. Με την κατάργηση της εξάμηνης προϋπηρεσίας θα μπορεί να ζητήσει την προβλεπόμενη άδεια, εφόσον πληρούνται οι υπόλοιπες νόμιμες προϋποθέσεις.

Πότε θα ισχύσουν οι αλλαγές;

Οι τρεις παρεμβάσεις βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της νομοθετικής επεξεργασίας.

Αυτό σημαίνει ότι δεν έχουν τεθεί αυτομάτως σε εφαρμογή και οι εργαζόμενοι εξακολουθούν να υπάγονται στις ισχύουσες διατάξεις μέχρι την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας.

Η τελική μορφή των ρυθμίσεων θα καθοριστεί από το κείμενο που θα κατατεθεί και θα ψηφιστεί στη Βουλή, ενώ η ημερομηνία έναρξης ισχύος θα προκύψει από τον νόμο που θα δημοσιευθεί.

Η ουσία των προτεινόμενων αλλαγών είναι η μεγαλύτερη ευελιξία για τις οικογένειες και η απλούστευση συγκεκριμένων διαδικασιών.

Για τους εργαζόμενους γονείς, αλλά και για όσους έχουν αναλάβει την ευθύνη φροντίδας άλλων προσώπων, η κατάργηση χρονικών περιορισμών μπορεί να διευκολύνει σημαντικά τον συνδυασμό επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.